Qanda fosfor analizi sümüklərin, enerji mübadiləsinin və hüceyrə membranlarının işi üçün vacib olan mineralın səviyyəsini ölçür. Fosforun miqdarını bağırsaq, böyrəklər, sümüklər, paratireoid hormonu və D vitamini birgə tənzimlədiyi üçün göstərici bu sistemlərin vəziyyətini əks etdirir. Analiz adətən kalsiumla birlikdə böyrək, sümük və paratireoid vəzi xəstəliklərində təyin olunur.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 6 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- qeyri-üzvi fosfor
- zərdab fosforu
- zərdab fosfatı
- PO4
Müayinənin təsviri
Fosfor orqanizmin bütün hüceyrələrində olan həyati vacib makroelementdir. O, hüceyrə membranlarının qurulmasında iştirak edir, enerji mübadiləsini təmin edir və kalsiumla birlikdə sümük və diş toxumasının əsasını təşkil edir. Fosforun təxminən 85%-i sümüklərdə, qalan hissəsi isə toxumalarda və qanda olur.
Qanda fosforun səviyyəsini bir neçə orqan birgə tənzimləyir: bağırsaq onu qidadan sorur, böyrəklər artığını xaric edir, sümüklər ehtiyat anbarı rolunu oynayır. Bu prosesə paratireoid hormonu və D vitamini nəzarət edir. Fosfor və kalsium bir-biri ilə sıx bağlıdır, ona görə onların göstəriciləri adətən birlikdə qiymətləndirilir.
Analiz qanın zərdabında kolorimetrik üsulla aparılır: xüsusi reagentlə rənglənmiş məhlulun işığı nə qədər udduğuna görə fosforun miqdarı hesablanır.
Göstərişlər
Analiz aşağıdakı xəstəliklər və vəziyyətlərdə təyin olunur:
- sümük toxumasının xəstəlikləri;
- paratireoid vəzilərin funksiyasının pozulması;
- şəkərli diabet;
- turşu-qələvi müvazinətinin pozulması;
- böyrəklərin və həzm sisteminin xroniki xəstəlikləri;
- kalsium mübadiləsinin pozulması;
- D vitamini çatışmazlığı və ya artıqlığı.
Bu əlamətlər də analiz üçün əsasdır:
- əzələ spazmları və zəifliyi;
- sürətlə irəliləyən diş çürüməsi (karies);
- daimi yorğunluq, zəiflik, baş gicəllənməsi;
- şüurun qarışması;
- cüzi zərbədən təkrarlanan sümük sınıqları;
- bədən çəkisinin kəskin dəyişməsi.
Diaqnoz artıq qoyulubsa, fosfor müalicənin effektini izləmək üçün nəzarət analizlərindən biri kimi yoxlanılır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq Ən azı 3 saat
Qanı səhər ac qarına verin, su içmək olar.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Tibb bacısı dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Həkiminiz fosforu kalsium ilə birlikdə yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı səhər saatlarında verin: fosforun qanda miqdarı axşama doğru artır.
- Ac qarına gəlin. Son yeməkdən ən azı 3 saat keçməlidir, daha qısa fasilə demək olar ki, həmişə nəticəni təhrif edir. Ən yaxşısı gecə aclığından sonra gəlməkdir. Su içmək olar.
- Qəbul etdiyiniz bütün dərmanlar barədə həkimə məlumat verin, çünki onların bir çoxu fosforun səviyyəsini dəyişir.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək büküşündəki venadan nazik iynə ilə götürülür. İynə batırılanda qısa sancı olur, sonra narahatlıq keçir. Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir.
İynə çıxarıldıqdan sonra həmin yerə tampon qoyulur. Göyərmə yaranmaması üçün onu bir neçə dəqiqə sıxıb saxlayın.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Qanda fosforun səviyyəsi gün ərzində dalğalanır və nümunənin keyfiyyətindən asılıdır.
- Gün ərzində vaxt: göstərici gecə və səhər aşağı, axşama doğru daha yüksək olur.
- Yemək, xüsusilə süd məhsulları və zülallı qida, fosforu qaldıra bilər; qlükoza qəbulu isə onu müvəqqəti aşağı sala bilər.
- Hemoliz və qanın hüceyrələrdən gec ayrılması fosforun görünən miqdarını artırır.
- Sidikqovucu, antasid və kalsium ya D vitamini əlavələri nəticəyə təsir edir.
- Uzun fiziki yük və dəmir damcılarının yeridilməsi də göstəricini dəyişə bilər.
- Hər laboratoriyanın cihazı və üsulu fərqli ola bilər, buna görə norma hədləri də fərqlənir; dinamikanı izləmək üçün analizləri eyni laboratoriyada təkrarlayın.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələrin nəticələrini nəzərə alaraq şərh edir.
Referens dəyərlər
| Yaş | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|
| 2 yaşdan kiçik | 1,45–2,16 | mmol/l |
| 2–12 yaş | 1,45–1,78 | mmol/l |
| 12 yaşdan yuxarı və yaşlılar | 0,81–1,45 | mmol/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Fosforun azalması (hipofosfatemiya) bu hallarda müşahidə oluna bilər:
- uşaqlarda raxit, yaşlılarda sümüklərin yumşalması (osteomalyasiya);
- hipotireoz və digər endokrin pozğunluqlar;
- qanda kaliumun azalması (hipokaliemiya), kalsiumun artması (hiperkalsiemiya);
- dekompensasiya olunmuş şəkərli diabet (ketoasidoz), qanda insulinin artıqlığı;
- qaraciyər xəstəlikləri;
- qida ilə fosforun az daxil olması, güclü qusma və ishal zamanı itkisi;
- ağır yanıqlar;
- spirtli içkidən sui-istifadə.
Fosforun artması (hiperfosfatemiya) səbəbləri:
- böyrək çatışmazlığı və sidik sisteminin digər xəstəlikləri;
- böyrəküstü vəzilərin funksiyasının pozulması;
- sümüklərin və sümük iliyinin bədxassəli xəstəlikləri;
- fosfor və ya D vitamini tərkibli preparatların həddindən artıq qəbulu.
Uzun müddət yüksək qalan fosfor toxumalarda çökə və daxili orqanları zədələyə bilər.
Dərmanlar da nəticəni dəyişir. Antasidlər, sidikqovucular, kombinə olunmuş oral kontraseptivlər və digər bəzi hormonlar, izoniazid və insulin fosforu azaldır. Steroidlər, kişi cinsi hormonları, D vitamini və bəzi antibiotiklər isə artırır. Nəticəni şikayətlər və digər analizlərlə birlikdə yalnız həkim qiymətləndirir.
Nəticə normadan kənar olduqda həkim adətən qanda kalsium, D vitamini və paratireoid hormonunu yoxlayır. Mineral mübadiləsinin pozulmasında böyrəklərin rolunu aydınlaşdırmaq üçün sutkalıq sidikdə fosfor analizi, böyrək xəstəliyindən şübhə olduqda isə müvafiq laborator və instrumental müayinələr təyin edilir.
Yadda saxla!
Fosforla zəngin qida (ət, balıq, pendir, qazlı içkilər, kolbasa və digər emal olunmuş məhsullar) böyrək xəstəliyi olanlarda fosforun yığılmasını sürətləndirir. Belə pasiyentlərə həkim çox vaxt pəhriz və fosforu bağlayan dərmanlar təyin edir.
- Analizi təkrarlayarkən onu eyni saatda, eyni aclıq müddətindən sonra verin: göstərici gün ərzində dəyişir.
- Kalsium və D vitamini preparatlarının dozasını fosfor nəticəsinə əsasən özbaşına dəyişməyin.
Qiymət cədvəli
- Fosfor 6 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Arzuolunan deyil. Yeməkdən sonra fosforun qanda səviyyəsi bir neçə saat dəyişir və nəticə yanlış olur. Ən etibarlı nəticə gecə aclığından sonra, səhər verilən qanda alınır.
Bu iki element sümüklərdə birləşmiş halda olur və eyni hormonlarla – paratireoid hormonu və D vitamini ilə idarə edilir. Birinin dəyişməsi çox vaxt digərinə təsir edir. Ona görə həkim yalnız ikisinin nisbətinə baxaraq pozğunluğun səbəbini düzgün təyin edə bilər.
Uşaqların sümükləri intensiv böyüyür və bu proses üçün çoxlu fosfor lazımdır. Ona görə uşaqlarda yüksək fosfor normaldır və yaşa uyğun ayrıca intervallarla qiymətləndirilir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Pap-test nəticəsi nəyi göstərir, nəyi göstərmir?
Pap-test uşaqlıq boynu hüceyrələrini qiymətləndirir. Nəticənin normal və ya qeyri-normal olması gələcək nəzarətə təsir edir, lakin bütün ginekoloji…
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Preventiv tibb
Hamiləlikdə AFP yüksəkdir: bu, diaqnoz deməkdirmi?
Ananın qanında AFP prenatal skrininqin hissəsi ola bilər. Dəyişmiş nəticə əlavə qiymətləndirməyə yönəldir, lakin təkbaşına dölün xəstəliyini təsdiqləmir.
İstiqamət: Ginekologiya / Genetika / Diaqnostika
USM-də “anexogen sahə”: təsvir niyə diaqnoz deyil?
Anexogen sözü ultrasəs görüntüsünün xüsusiyyətini bildirir. Sahənin harada yerləşməsi, quruluşu və şikayətlər onun mənasını müəyyənləşdirməyə kömək edir.
İstiqamət: USM diaqnostikası / Ginekologiya
