Hemikolektomiya yoğun bağırsağın sağ və ya sol yarısının xəstəlik ocağı ilə birlikdə çıxarılmasıdır. Əməliyyat şişin, polipozun, keçməzliyin və ya Kron xəstəliyinin ağırlaşmalarının aradan qaldırılması üçün aparılır, sonra bağırsağın uc hissələri yenidən birləşdirilir. Müdaxilə ümumi narkoz altında laparoskopik üsulla, qarın divarında bir neçə deşikdən və ya açıq kəsiklə aparılır.
- Giriş
- Laparoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 1,5–3 saat
- Stasionarda
- 5–7 gün
- Bərpa
- 4–8 həftə
- Qiymət
- 5 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- sağtərəfli hemikolektomiya
- soltərəfli hemikolektomiya
- laparoskopik hemikolektomiya
- yoğun bağırsağın rezeksiyası
- kolon rezeksiyası
Əməliyyatın təsviri
Yoğun bağırsaq nazik bağırsaqdan sonra gəlir, sudan və duzlardan sorulmanı tamamlayır və nəcisi formalaşdırır. O, bir neçə şöbədən ibarətdir: kor bağırsaq, qalxan, köndələn və enən çənbər bağırsaq, S-vari bağırsaq. Hər şöbənin öz qan damarları və limfa düyünləri var, buna görə xəstəlik zamanı bağırsaq damar hövzəsinə uyğun sahələrlə çıxarılır.
Hemikolektomiyanın məqsədi xəstə hissəni sağlam toxuma sərhədləri daxilində, damarları və limfa düyünləri ilə birlikdə götürməkdir. Xərçəngdə bu, xəstəliyin yayılmasının qarşısını alır, keçməzlikdə nəcisin hərəkətini bərpa edir, Kron xəstəliyində isə ağırlaşmaları dayandırır.
Əməliyyatın növləri:
- Sağtərəfli hemikolektomiya — qalça bağırsağının son hissəsi, kor bağırsaq, qalxan çənbər bağırsaq, qaraciyər əyriliyi və köndələn çənbər bağırsağın üçdə biri çıxarılır;
- Soltərəfli hemikolektomiya — köndələn çənbər bağırsağın bir hissəsi, dalaq əyriliyi, enən çənbər bağırsaq və S-vari bağırsağın yuxarı üçdə biri götürülür.
Hər iki növ laparoskopik və ya açıq üsulla aparıla bilər. Seçim şişin ölçüsündən, əvvəlki əməliyyatlardan və ümumi vəziyyətinizdən asılıdır.
Əməliyyatın nəticəsi
Xəstə bağırsaq hissəsi çıxarıldıqdan sonra şiş, keçməzlik və ya iltihab ocağı aradan qalxır, nəcisin hərəkəti bərpa olunur. Bağırsağın qalan hissəsi tədricən uyğunlaşır və həzm normal fəaliyyətə qayıdır, ilk aylarda nəcis daha tez-tez və yumşaq ola bilər.
Çıxarılan toxuma histoloji müayinəyə göndərilir. Onun nəticəsi xəstəliyin dəqiq mərhələsini müəyyənləşdirir və kimyaterapiyaya ehtiyac olub-olmadığını göstərir. Nəzarət baxışlarında cərrah sağalmanı və bağırsağın işini izləyir, onkoloji hallarda isə müntəzəm müşahidə planı tərtib edilir.
Üstünlüklər
Hemikolektomiya açıq və laparoskopik yolla aparıla bilər, laparoskopik variantın açıq kəsiklə müqayisədə üstünlükləri var.
-
Deşiklər vasitəsilə giriş
Alətlər qarın divarındakı deşiklərdən yeridilir, yalnız bağırsağı çıxarmaq üçün kiçik kəsik lazım olur.
-
Qısa bərpa
Az travmatik əməliyyatdan sonra bərpa adətən açıq əməliyyatdakından qısa çəkir.
-
Qarın boşluğunun yoxlanması
Əməliyyatda qarın boşluğu digər dəyişikliklərə görə yoxlanılır, xəstə hissə damarları ilə birlikdə çıxarılır.
Göstərişlər
Hemikolektomiya aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- yoğun bağırsaq xərçəngi, o cümlədən kor və çənbər bağırsağın şişləri;
- endoskopik yolla çıxarılması mümkün olmayan iri və ya çoxsaylı poliplər, ailəvi polipoz;
- şiş, bitişmə və ya burulma nəticəsində bağırsaq keçməzliyi;
- Kron xəstəliyinin ağırlaşmaları — daralma, fistula, dərmanla nəzarət edilməyən iltihab;
- təkrarlanan və ya ağırlaşmış divertikulit;
- bağırsaqdan dayanmayan qanaxma, bağırsaq travmaları.
Keçməzlik və ya qanaxma zamanı əməliyyat təcili, digər hallarda isə hazırlıqdan sonra planlı aparılır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Yoğun bağırsağın xəstəliyindən asılı olaraq alternativlər dəyişir. Polipdə və ya çox erkən şişdə bəzən kolonoskopiya zamanı endoskopla çıxarma kifayət edir. Kron xəstəliyində və ya divertikulitdə dərman müalicəsi, pəhriz və izləmə ilk seçimdir; əməliyyat dərman kömək etmədikdə, keçməzlik, fistul və ya abses olduqda təklif olunur. Xərçəngdə hemikolektomiya əsas radikal üsuldur, ona əlavə olaraq kimya müalicəsi ola bilər. Bağırsağın uclarını birləşdirmək təhlükəlidirsə, müvəqqəti stoma çıxarılır.
Əməliyyat laparoskopik və ya açıq aparıla bilər. Üsulu cərrah müayinədən sonra seçir: xəstəliyin növü və yeri, mərhələsi, yaşınız, ümumi vəziyyətiniz və əvvəlki əməliyyatlar nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- pasiyentin çox ağır ümumi vəziyyəti, daxili orqanların dekompensasiya olunmuş xəstəlikləri;
- əməliyyatın fayda verməyəcəyi geniş metastazlar — qərarı onkoloq və cərrah birlikdə verir, tək metastazlar əməliyyata mane olmaya bilər.
Nisbi əks göstərişlər
- aktiv infeksion proses — sağalanadək;
- kompensasiya olunmamış şəkərli diabet — əvvəlcə qlükoza korreksiya edilir;
- anemiya və qidalanma çatışmazlığı;
- laxtalanma pozğunluqları;
- Kron xəstəliyinin kəskin dövrü — ağırlaşma yoxdursa, əməliyyat remissiyaya planlanır;
- laparoskopiya üçün: qarında geniş bitişmələr, çox iri şiş.
Əməliyyatın vaxtı və həcmi barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyat və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Komanda onları azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
- bağırsağın tikilmiş uclarının birləşmə yerindən sızma — qarın boşluğunda iltihaba səbəb ola bilər, bəzən təkrar əməliyyat tələb edir
- qarın boşluğunda irinli yığıntı (abses)
- bağırsaq hərəkətinin gec bərpası, sonradan yapışmalar nəticəsində keçməzlik
- sağ tərəfli əməliyyatdan sonra nazik bağırsağın son hissəsi çıxarıldıqda ishal, B12 vitamini çatışmazlığı
- kəsik yerində yırtıq
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, artıq çəki, diabet, anemiya və qidalanma çatışmazlığı, bağırsaqda ağır iltihab, steroid qəbulu, ürək və ağciyər xəstəlikləri, yaş. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 5–10 gün
Kolonoskopiya, KT, analizlər və bağırsağın xüsusi təmizlənməsi tələb olunur.
-
Əməliyyat 1,5–3 saat
Ümumi narkoz altında laparoskopik və ya açıq üsulla aparılır.
-
Bərpa 4–8 həftə
Stasionarda 5–7 gün qalırsınız, sonra pəhrizlə evdə bərpa davam edir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah müayinə nəticələrini qiymətləndirir və lazım olsa onkoloqla birlikdə müalicə planı qurur. Əməliyyatdan əvvəl adətən təyin olunur:
- qanın və sidiyin ümumi və biokimyəvi analizləri, laxtalanma, qan qrupu, infeksiyalara analizlər;
- kolonoskopiya biopsiya ilə;
- qarın boşluğunun və döş qəfəsinin KT-si, lazım olduqda yoğun bağırsağın rentgeni;
- onkomarkerlər (CEA) — şişə şübhə olduqda;
- EKQ, terapevt və anestezioloq baxışı.
Anemiya və digər pozğunluqlar əməliyyatdan əvvəl korreksiya edilir. Bir neçə gün zülal və vitaminlə zəngin, az lifli pəhriz tövsiyə olunur. Həkimin sxeminə uyğun olaraq bağırsaq xüsusi məhlul və ya imalə ilə təmizlənir, lazım olduqda antibiotik verilir. Ac qalma rejimini anestezioloq müəyyən edir. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanları mütləq həkimlə razılaşdırın.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır. Əvvəlcə sidik kateteri, lazım olduqda mədə zondu qoyulur.
- Giriş və reviziya. Laparoskopik üsulda qarın divarında 4–5 deşik açılır, açıq üsulda qarın orta xətti boyunca kəsik edilir. Cərrah qarın boşluğunu digər dəyişikliklərə görə diqqətlə yoxlayır.
- Rezeksiya. Bağırsağı qidalandıran damarlar bağlanır, çıxarılacaq hissə mobilizə edilir və limfa düyünləri ilə birlikdə götürülür. Laparoskopiyada bunun üçün kiçik əlavə kəsik edilir.
- Bərpa. Bağırsağın qalan ucları birləşdirilir (anastomoz). Nadir hallarda müvəqqəti stoma formalaşdırılır.
Əməliyyat 1,5–3 saat çəkir. Sonra qısa müddət intensiv terapiya palatasında, sonra adi palatada müşahidə olunursunuz.
Stasionarda qalma
Adətən 5–7 gün stasionarda qalırsınız; açıq əməliyyatdan sonra bir qədər uzun ola bilər. Bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında, çox vaxt laparoskopik aparılır. Sonra palatada nəbz, təzyiq, ağrı və yara izlənilir, ağrıkəsici müntəzəm verilir. İlk günlərdə sidik kateteri və qarında nazik drenaj borusu qala bilər.
Ertəsi gün yataqdan qalxmağa başlayırsınız. Maye adətən ilk gün, yumşaq qida isə bağırsaq işə düşdükcə icazə verilir. Ağrı nəzarətdədirsə, qida qəbul edirsinizsə, qazlar çıxırsa və gəzə bilirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən qidalanma və rejim barədə yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 5–7 gün qalırsınız. Bir çox pasiyentə ilk gün maye, sonra yumşaq qida icazə verilir, zondla qidalanma yalnız ayrıca göstərişlə lazım olur. Adi həyata qayıdış əməliyyatın həcmindən asılı olaraq bir neçə həftədən bir neçə aya qədər çəkir.
- ilk həftələrdə bağırsağa qənaət edən pəhriz: az yağlı turşsüd məhsulları, əzilmiş sıyıqlar, püre-şorbalar, bişmiş tərəvəz və meyvə, qaynadılmış az yağlı ət və balıq, kompot, itburnu dəmləməsi;
- qızardılmış, kəskin, qazlı və çox lifli qidalardan çəkinin, rasionu tədricən genişləndirin;
- 6–8 həftə ağır əşya qaldırmayın, qarın əzələlərini gərginləşdirən idmandan çəkinin;
- birinci gündən yerimək tövsiyə olunur, yükü tədricən artırın;
- tikişləri quru və təmiz saxlayın.
Tikişlər 10–14 gündən sonra çıxarılır, sonrakı baxışların vaxtını cərrah təyin edir.
Yadda saxla!
Əməliyyatdan sonra bağırsaq yeni şəraitə alışmalıdır: bir neçə ay nəcisin tezliyi və konsistensiyası dəyişə bilər, bu adətən özü düzəlir. Xərçəngə görə əməliyyat olunmusunuzsa, onkoloji nəzarət illərlə davam edir.
- Güclü qarın ağrısı, qusma, qarnın köpməsi, qazların və nəcisin dayanması olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Hərarət 38 °C-dən yuxarı qalxarsa, tikişdən irin və ya qızartı yaranarsa, həkimə xəbər verin.
- Nəzarət kolonoskopiyasını həkimin dediyi vaxtda edin.
Qiymət cədvəli
- Hemikolektomiya 5 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əməliyyat narkoz altında aparılır, sonrakı ağrı isə ağrıkəsicilərlə, bəzən epidural kateterlə nəzarətdə saxlanılır. Laparoskopik üsulda ağrı adətən daha zəif olur və bir neçə gündə azalır. Erkən yerimək də ağrının və qazların tez keçməsinə kömək edir.
Planlı hemikolektomiyaların əksəriyyətində bağırsağın ucları dərhal birləşdirilir və stoma lazım olmur. Ağır iltihab, keçməzlik və ya birləşmənin etibarlılığına şübhə olduqda cərrah müvəqqəti stoma qoya bilər. Belə stoma adətən bir neçə aydan sonra ikinci kiçik əməliyyatla bağlanır.
Bəli, bağırsağın qalan hissəsi funksiyanı öz üzərinə götürür. İlk aylarda nəcis daha tez-tez və yumşaq ola bilər, sonra adətən normallaşır. Pəhrizi tədricən genişləndirmək bu uyğunlaşmanı asanlaşdırır.
Laparoskopik əməliyyatdan sonra ofis işinə adətən 3–4 həftəyə, açıq əməliyyatdan sonra isə 6–8 həftəyə qayıtmaq olar. Ağır fiziki iş üçün ən azı 2 ay gözləmək lazımdır. Kimyaterapiya təyin olunarsa, iş qrafikini onkoloqla planlaşdırın.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Uşaqda appendisit
Appendisitlə qarşılaşan istənilən cərrah təsdiq edər ki, hər bir konkret halda onun diaqnozunu qoymaq heç də asan vəzifə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə / Pediatriya
Qadınlarda appendisit: yerləşməsi, səbəbləri, əlamətləri, necə və harada ağrıyır
Qadınlarda appendisit — qarnın sağ aşağı hissəsindəki kiçik bağırsaq çıxıntısı olan appendiksin iltihabıdır. Appendiks mühüm funksiyalar yerinə yetirməsə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Babasilin əməliyyatsız müalicəsi: mif, yoxsa reallıq?
Babasil kimi proktoloji xəstəliklər insana az əzab, ağrı və narahatlıq gətirmir. Lakin həkimə müraciət adətən son ana qədər…
İstiqamət: Proktologiya
