Qamma-qlutamiltranspeptidaza əsasən qaraciyər hüceyrələrində və öd yollarının epitelində olan fermentdir. Qanda onun aktivliyinin artması öd durğunluğunu, qaraciyərin dərman və ya alkoqol təsirindən zədələnməsini çox erkən mərhələdə göstərir. Analiz qaraciyər sınaqları çərçivəsində, sarılıq, sağ qabırğaaltı nahiyədə ağrı zamanı və spirtli içkidən imtinaya nəzarət üçün təyin olunur.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 6 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- QQTP
- qamma-QT
- qamma-qlutamiltransferaza
- GGT
- GGTP
Müayinənin təsviri
Qamma-qlutamiltransferaza (QQT) amin turşularının hüceyrə membranından keçməsində və maddələrin zərərsizləşdirilməsində iştirak edən fermentdir. Onun ən çox miqdarı qaraciyər hüceyrələrində və öd yollarının divarında olur. Ödün axını çətinləşəndə, qaraciyərdə iltihab və ya şiş olanda, həmçinin spirtli içki və bəzi dərmanların təsirindən fermentin qanda aktivliyi artır.
QQT-nin əsas üstünlüyü həssaslığıdır: öd axınının pozulması və qaraciyər zədələnməsi zamanı o, qələvi fosfataza kimi digər fermentlərdən xeyli əvvəl yüksəlir. Çatışmayan cəhəti isə spesifik olmamasıdır. Ferment mədəaltı vəzidə, prostatda, böyrəklərdə, dalaqda və beyində də var, ona görə bu orqanların xəstəlikləri və xarici amillər də nəticəni dəyişə bilər. Bu səbəbdən QQT həmişə digər laborator və instrumental məlumatlar, şikayətlərlə birlikdə qiymətləndirilir.
Analiz venoz qanın zərdabında kinetik kolorimetrik üsulla aparılır.
Göstərişlər
QQT analizi qaraciyər və öd yollarının xəstəliklərini, toksik zədələnmələrini aşkar etmək və müalicəni izləmək üçün təyin olunur:
- öd durğunluğu əlamətləri: dərinin və göz ağının saralması, dəri qaşınması, zəiflik, sidiyin tündləşməsi, nəcisin rənginin dəyişməsi;
- sağ qabırğaaltında və ya epiqastral nahiyədə ağrı, ağırlıq, qaraciyərin böyüməsi, ürəkbulanma, qusma;
- hepatit, qaraciyər sirrozu və ya xolesistitə şübhə;
- xroniki alkoqolizmdə qaraciyərin vəziyyətini qiymətləndirmək;
- qaraciyər, mədəaltı vəzi və ya prostat xərçəngi olan pasiyentlərin müşahidəsi;
- qaraciyərə toksik təsir göstərən dərmanların qəbulu;
- qələvi fosfatazanın yüksəlməsi – onun qaraciyər, yoxsa sümük mənşəli olduğunu ayırmaq üçün;
- əməliyyat öncəsi və profilaktik müayinə.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Qaraciyər xərçəngi
- Qaraciyər sirrozu
- Xolesistit
- Xolestaz
- Xolangit
- Xoledoxolitiaz
- Alkoqol qaraciyər zədələnmələri
- Pankreatit
- Virus hepatiti
- Qaraciyərin piylənmə xəstəliyi
- Alkoqolizm (alkoqol asılılığı)
- Alkoqol deliriyası (ağ qızdırma)
- Hamiləliyin qaraciyərdaxili xolestazı
- Birincili biliar xolangit
- Birincili sklerozlaşan xolangit
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 12 saat
Ciddi ac qarına gəlin, ərəfədə spirtli içki qəbul etməyin.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Qan dirsək venasından götürülür.
-
Nəticə 1 iş günü
Nəticəni həkiminiz qaraciyər göstəriciləri ilə birlikdə yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı ciddi şəkildə ac qarına verin: son yeməkdən ən azı 12 saat keçməlidir. Təcili hallarda, az miqdarda yeməkdən sonra, bu müddət 4 saata qədər qısaldıla bilər.
- Analizdən əvvəlki gün spirtli içki qəbul etməyin və intensiv idmandan çəkinin.
- Mümkün qədər emosional gərginlikdən uzaq durun.
- Qəbul etdiyiniz dərmanlar, xüsusən antibiotiklər, qıcolma əleyhinə və hormonal preparatlar barədə həkimə deyin.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək büküşündəki venadan götürülür. İynə batırılanda qısa sancı hiss oluna bilər, bütün prosedur bir neçə dəqiqə çəkir.
Sonra iynə vurulan yerə tampon qoyulur, onu bir neçə dəqiqə sıxıb saxlayın ki, göyərmə yaranmasın.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
QQT qaraciyər və öd yollarına həssas ferment olub, bir çox xarici təsirə tez reaksiya verir.
- Spirtli içki bu fermentin səviyyəsini hətta bir neçə gün sonra da yüksəldə bilər.
- Yağlı yemək və artıq çəki göstəricini qaldıra bilər.
- Antiepileptik dərmanlar, bəzi ağrıkəsicilər və qaraciyərə təsir edən preparatlar fermenti artırır; onları özbaşına dayandırmayın.
- Ağır fiziki məşq və kəskin infeksiya müvəqqəti dəyişiklik yarada bilər.
- Hemolizə uğramış nümunə yenidən alınmalı ola bilər.
- Nəticə forması üzərindəki norma həmin laboratoriyanın üsuluna aiddir; başqa yerdə aparılmış analizlə birbaşa müqayisə etmək yanıltıcı ola bilər.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Göstəricini həkim klinik mənzərə və digər test nəticələri ilə birlikdə izah edir.
Referens dəyərlər
| Yaş | Qrup | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| 5 günədək | Hamı | 185-dən az | BV/l |
| 5 gün – 6 ay | Hamı | 204-dən az | BV/l |
| 6–12 ay | Hamı | 34-dən az | BV/l |
| 1–3 yaş | Hamı | 18-dən az | BV/l |
| 3–6 yaş | Hamı | 23-dən az | BV/l |
| 6–12 yaş | Hamı | 17-dən az | BV/l |
| 12–17 yaş | Oğlanlar | 45-dən az | BV/l |
| 12–17 yaş | Qızlar | 33-dən az | BV/l |
| 17 yaşdan yuxarı | Kişilər | 49-dan az | BV/l |
| 17 yaşdan yuxarı | Qadınlar | 32-dən az | BV/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
QQT-nin yüksəlməsi bu hallarda müşahidə oluna bilər:
- qaraciyərdaxili və ya qaraciyərdənkənar öd durğunluğu (xolestaz) – şişlər, öd yollarının daşla tıxanması, xolangit;
- virus və digər mənşəli kəskin və xroniki hepatitlər, zəhərlənmə, ionlaşdırıcı şüalanma nəticəsində qaraciyər zədələnməsi;
- xroniki alkoqoldan sui-istifadə;
- qaraciyərə toksik təsir göstərən dərmanlar: bəzi antibiotiklər, barbituratlar, kontraseptivlər və s.;
- qaraciyər sirrozu;
- kəskin və ya xroniki pankreatit;
- qaraciyər, mədəaltı vəzi, prostat xərçəngi və metastazlar;
- qlomerulonefrit, pielonefrit və ya xroniki böyrək iltihabının kəskinləşməsi;
- qaraciyər, öd yolları və birləşdirici toxumanın autoimmun xəstəlikləri, xüsusən sistemli qırmızı qurdeşənəyi;
- ürək çatışmazlığı, o cümlədən miokard infarktının ağırlaşması kimi;
- hipertireoz;
- şəkərli diabet, piylənmə, metabolik sindrom.
QQT-nin azalması qalxanabənzər vəzinin funksiyası zəiflədikdə və asetilsalisil turşusunun uzunmüddətli qəbulu zamanı müşahidə olunur.
Nəticəni digər göstəricilər və şikayətlərlə birlikdə yalnız həkim yozur və diaqnoz qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda, analiz ayrıca verilibsə, adətən ALT, AST, qələvi fosfataza, ümumi və düz bilirubin yoxlanılır. İnstrumental müayinələrə qarın boşluğu orqanlarının ultrasəs müayinəsi və ya MRT, fibroqastroduodenoskopiya, endoskopik retroqrad xolangiopankreatoqrafiya, bəzən qaraciyər biopsiyası daxil ola bilər. Lazım gələrsə qastroenteroloq, terapevt, cərrah, infeksionist və ya endokrinoloqun məsləhəti alınır.
Yadda saxla!
QQT spirtli içkiyə xüsusilə həssasdır: hətta orta miqdarda müntəzəm içki onu yüksəldə bilər. Spirtli içkidən tam imtina etdikdən sonra göstərici adətən 2–4 həftə ərzində xeyli azalır, bu da həkimə səbəbi dəqiqləşdirməyə kömək edir.
- Yalnız QQT yüksəkdirsə və digər qaraciyər fermentləri normaldırsa, səbəb çox vaxt dərman və ya spirtli içkidir, bu barədə həkimlə açıq danışın.
- Nəzarət analizini eyni laboratoriyada verin ki, dinamika düzgün qiymətləndirilsin.
Qiymət cədvəli
- Qamma-qlutamiltranspeptidaza (QQT) 6 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Daha yaxşı olar ki, analizi bir neçə gün sonraya keçirəsiniz. Spirtli içki QQT-ni müvəqqəti artıra bilər və nəticə real vəziyyəti əks etdirməz. Ən azı 24 saat, mümkünsə daha uzun müddət içkidən çəkinin.
Qələvi fosfataza həm qaraciyər, həm də sümük xəstəliklərində artır. QQT isə sümüklərdə demək olar ki, yoxdur. Əgər hər iki ferment yüksəkdirsə, problem çox güman ki, qaraciyər və ya öd yollarındadır; yalnız qələvi fosfataza yüksəkdirsə, həkim sümük səbəblərini də araşdırır.
Bəli. Piylənmə və şəkərli diabet zamanı qaraciyərdə yağ toplanır və QQT çox vaxt yüngül yüksəlir. Belə hallarda arıqlamaq və qidalanmanı düzəltmək göstəricini yaxşılaşdıra bilər, amma bunu həkim nəzarəti ilə edin.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Xroniki hepatitin müalicəsi
Xroniki hepatitlər – keçirilmiş virus hepatitindən, bəzi medikamentlərin qəbulundan sonra, spirtli içkilərdən sui-istifadə zamanı inkişaf edən və iltihabi…
İstiqamət: Hepatologiya
Hepatitlər – qaraciyərin iltihabi xəstəlikləri
Hər il hepatologiya sahəsində qaraciyər xəstəliklərini daha effektiv diaqnostika etməyə və müalicə etməyə imkan verən kəşflər olunur. Xəstəliyin…
İstiqamət: Hepatologiya
Piy hepatozu haqqında hər şey
Piy hepatozu (steatoz), steatohepatit - qaraciyərdə piy toxumasının həddindən artıq toplanması, qaraciyər funksiyasının pozulması və mümkün olan sirroz…
İstiqamət: Hepatologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
