Yeni doğulmuş
Həyatın ilk həftələri körpənin ana bətnindən kənar həyata uyğunlaşma dövrüdür. Bu dövrdə əsas diqqət qidalanmaya, yuxuya, isti saxlanmaya və ilk müayinələrə yönəlir.
Bacarıqlar
- Əmmə və udma refleksi var, döşü və ya əmziyi tutur
- Ovucuna toxunduqda barmağı möhkəm tutur
- Qəfil səsə və ya hərəkətə əllərini açaraq “diksinmə” reaksiyası verir
- Uca səslərə reaksiya verir
- Üzə 20–30 sm məsafədən qısa müddət baxır
- Qarnı üstə uzandıqda başını bir tərəfə çevirə bilir
- Günün çox hissəsini yatır, aclıqda ağlayaraq oyanır
Hər uşaq öz tempi ilə inkişaf edir: bacarıqların bir neçə həftə tez və ya gec görünməsi çox vaxt normadır. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın.
Tövsiyə olunan müayinələr
- Neonatal skrininq Bəzi anadangəlmə xəstəliklərin erkən aşkarlanması üçün dabandan götürülən qan nümunəsi
- Eşitmə skrininqi Doğum evində və ya ilk həftələrdə
- Hepatit B-yə qarşı peyvənd Milli təqvimə görə, doğumdan sonra ilk saatlarda Xidmət
- Vərəmə qarşı peyvənd (BCG) Milli təqvimə görə, doğum evində
- Pediatr müayinəsi Boy, çəki, baş çevrəsi, reflekslər və psixomotor inkişafın qiymətləndirilməsi
Müayinələrin dəqiq siyahısını və vaxtını həkim fərdi olaraq müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Pediatra müraciət edin, əgər yeni doğulmuş körpə:
- zəif əmirsə, tez yorulur və ya qidalanmadan imtina edirsə;
- dəri və göz ağlarının sarılığı artır və ya iki həftədən uzun sürürsə;
- göbək yarası qızarır, şişir, irinli ifrazat və ya pis qoxu verirsə;
- səslərə ümumiyyətlə reaksiya vermirsə.
Kəskin vəziyyətlərdə gecikmədən həkimə müraciət edin:
- hərarət 38 °C və yuxarıdır (üç aylığa qədər körpədə hər hansı hərarət yüksəlməsi);
- körpə süst, oyanması çətindir, əmməkdən imtina edir;
- nəfəs alması çətin, tez və ya xırıltılıdır, dəri və dodaqlar göyərir;
- tez-tez qusur, sidik ifrazı azalıb, ağız quruyub;
- dəri və göz ağları saralıb və bu, artır və ya iki həftədən uzun sürür.
Qidalanma
İlk altı ayda körpə üçün ən yaxşı qida ana südüdür; ana südü olmadıqda uyğun süd qarışığını pediatrla birlikdə seçin. Körpəni tələb etdikcə — aclıq əlamətləri göstərdikdə qidalandırın. Altı aylığa qədər əlavə su və ya digər qida adətən lazım olmur.
Yeni doğulmuşa qulluq
- Göbək qalığını quru və təmiz saxlayın; o, adətən bir-iki həftəyə öz-özünə düşür.
- Körpəni tutmazdan əvvəl əllərinizi yuyun, xəstə adamlarla təmasını məhdudlaşdırın.
- Gündəlik bez sayına diqqət edin — kifayət qədər yaş bez kifayət qədər qidalanmanın göstəricisidir.
- Avtomobildə körpəni yalnız yaşına uyğun avtokresloda aparın.
Təhlükəsiz yuxu
- Körpəni hər dəfə arxası üstə yatırın.
- Döşək sərt və düz olsun; yastıq, yorğan-döşək yığını, yumşaq oyuncaqlar yatağa qoyulmasın.
- Körpə valideynlərlə bir otaqda, lakin ayrı yataqda yatsın.
- Otaq isti olmasın, körpəni həddindən artıq bürüməyin.
- Körpənin yanında siqaret çəkməyin.
Bu yaşda peyvəndlər
Milli peyvənd təqviminə görə bu yaşda aşağıdakı peyvəndlər nəzərdə tutulub:
- HepB — hepatit B-yə qarşı (1-ci dəfə, doğumdan sonra ilk saatlarda)
- BCG — vərəmə qarşı
Peyvənddən əvvəl uşağı pediatr müayinə edir. Bütün yaşlar üzrə cədvəl — Peyvənd təqvimi səhifəsində.
Hər uşaq öz tempində inkişaf edir
Siyahıdakı bacarıqlar ÜST və beynəlxalq pediatriya təşkilatlarının ümumi qəbul olunmuş istinad nöqtələrinə əsaslanır: bu yaşa qədər uşaqların əksəriyyəti onları mənimsəyir. Fərdi fərqlər normaldır. Vaxtından əvvəl doğulmuş uşaqlarda inkişaf düzəlişli yaşa görə qiymətləndirilir. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın — erkən dəstək ən yaxşı nəticə verir.
Tez-tez verilən suallar
İlk günlərdə yüngül sarılıq bir çox körpədə olur və adətən öz-özünə keçir. Sarılıq güclənirsə, körpə süstdürsə, zəif əmirsə və ya sarılıq iki həftədən uzun sürürsə, pediatra müraciət edin.
Əlaqəli xidmətlər
Yenidoğulmuşların hepatit B-yə qarşı peyvəndlənməsi
Hepatit B uşaqlarda tez xroniki forma alır, buna görə ilk peyvənd adətən doğuşdan sonrakı ilk gün ərzində vurulur.…
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Pediatriya
Əlaqəli xəstəliklər
Sarılıq
Sarılıq qanda bilirubinin artması nəticəsində dəri, selikli qişalar və göz skleralarının sarı rəng almasıdır. Hemolitik, qaraciyər və öd…
İstiqamət: Hepatologiya / İnfeksion xəstəliklər
