Arteriae cerebri
Baş beynin arteriyaları beyin toxumasını oksigen və qida maddələri ilə təchiz edir. Bu damarlarda qan axınının pozulması insultun əsas səbəbidir.
Sistem: Ürək-damar sistemi
Yerləşməsi
Beyin iki cüt arteriyadan qan alır: daxili yuxu arteriyaları (ön hissə) və fəqərə arteriyaları (arxa hissə). Beynin əsasında bu damarlar birləşərək arterial halqa — Villizi dairəsini əmələ gətirir.
Quruluşu
| Arteriya | Əsas qidalandırdığı sahə |
|---|---|
| Ön beyin arteriyası | yarımkürələrin daxili səthi, alın payının bir hissəsi |
| Orta beyin arteriyası | yarımkürələrin yan səthinin böyük hissəsi, nitq və hərəkət mərkəzləri |
| Arxa beyin arteriyası | ənsə payı (görmə), gicgah payının aşağı səthi |
| Əsas (bazilyar) arteriya | beyin kötüyü, beyincik |
Funksiyası
Beyin oksigen çatışmazlığına çox həssasdır və enerji ehtiyatı saxlamır. Villizi dairəsi damarlardan biri daraldıqda qanın digər yollarla yönəlməsinə qismən imkan verir. Qan axını kəsildikdə işemik insult, damar cırıldıqda isə hemorragik insult baş verir.
Təhlükəli əlamətlər
Dərhal 103-ə zəng edin
- üzün bir tərəfinin əyilməsi, qolda və ya ayaqda qəfil zəiflik;
- nitqin qəfil pozulması, görmənin itməsi;
- «həyatınızda ən güclü» qəfil baş ağrısı — anevrizmanın cırılmasının mümkün əlaməti.
Suallar və cavablar
Anevrizma arteriya divarının kisəşəkilli qabarmasıdır. O, uzun müddət əlamət verməyə bilər və çox vaxt MRT və ya KT zamanı təsadüfən tapılır. Müşahidə və ya müalicə taktikasını neyrocərrah müəyyən edir.
MR-angioqrafiya və KT-angioqrafiya damarların quruluşunu, daralmaları və anevrizmaları göstərir. Transkranial dupleks skanlama beyin arteriyalarında qan axınının sürətini qiymətləndirir.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
- İnsult
- İşemik insult
- Hemorraqik insult
- Beyin damarlarının anevrizması
- Arteriovenoz malformasiya
- Beyin damarlarının aterosklerozu
- Mikroinsult (keçici işemik həmlə)
- Beyin qan dövranının xroniki çatışmazlığı
- Vertebrobazilyar çatışmazlıq
- Yuxu arteriyasının stenozu
- Damar demensiyası
- Subaraxnoidal qansızma
- Nəhənghüceyrəli arteriit
Simptomlar
Müayinə üsulları
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
İnsult öncəsi vəziyyət (mini-insult)
İnsult öncəsi vəziyyət — beyin qan dövranının müvəqqəti pozğunluqları kompleksidir və o, əsl insultun inkişafı riskinin yüksək olduğunu…
İstiqamət: Nevrologiya
Damar krizləri
Damar krizləri (angiodistonik krizlər) - damar tonusunun pozğunluqları, yəni arteriyaların hipertoniyası və ya hipotoniyası, venaların hipotoniyası, toxuma arteriovenoz…
İstiqamət: Nevrologiya

