CA 19-9 əsasən mədəaltı vəz xərçəngində artan onkomarkerdir, bundan əlavə öd yolları, qaraciyər və yoğun bağırsaq şişlərinin diaqnostikasında da köməkçi rol oynayır. Həkim onu müalicənin effektini qiymətləndirmək, residivi erkən tutmaq və pankreasda iltihabi dəyişikliyi şişdən ayırmaq üçün təyin edir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1–2 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 20 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- CA 19-9
- SA 19-9
- xərçəng antigeni 19-9
- karbohidrat antigeni 19-9
Müayinənin təsviri
CA 19-9 böyük molekullu qlikoproteindir. Sağlam insanda o, həzm sisteminin selikli qişasını örtən epitel hüceyrələrində az miqdarda olur. Epitel hüceyrələri nəzarətsiz çoxalanda, xüsusən bədxassəli şişdə, antigen qana daha çox keçir.
Marker ən sıx mədəaltı vəz (pankreas) xərçəngi ilə bağlıdır: bu xəstəlikdə CA 19-9 təxminən 70% halda artır. Klinik təcrübədə analiz bir neçə məqsədlə işlədilir:
- pankreas xərçəngi müalicəsinin effektini qiymətləndirmək – bunun üçün müalicədən əvvəlki və sonrakı nəticələr müqayisə edilir;
- residivi erkən aşkarlamaq;
- mədəaltı vəzdə iltihabi, şiş və digər dəyişiklikləri bir-birindən ayırmağa kömək etmək;
- kolorektal xərçəng, qaraciyər və öd yolları şişlərinin kompleks diaqnostikasında əlavə məlumat almaq.
Bilmək vacibdir ki, insanların təxminən 10%-ində CA 19-9-un sintezinə cavabdeh gen yoxdur. Onlarda şiş olsa belə marker artmır, ona görə diaqnoz üçün həmişə kompleks müayinə lazımdır.
CA 19-9-un səviyyəsi qan zərdabında immunokemilüminessent üsulla ölçülür.
Göstərişlər
Həkim CA 19-9 analizini bu hallarda təyin edir:
- mədəaltı vəzin zədələnməsinə işarə edən əlamətlər var: qarının yuxarı hissəsində, çox vaxt qurşaq kimi ətrafa yayılan ağrı, davamlı ürəkbulanma və qusma, dərinin və gözlərin saralması;
- mədəaltı vəz xərçəngi artıq aşkar edilib və xəstəliyin gedişi müalicədən əvvəl və sonra izlənməlidir;
- mədə, qaraciyər, öd kisəsi, yoğun və ya düz bağırsaq şişindən şübhə var: bu halda CA 19-9 daha spesifik markerlərlə birlikdə yoxlanılır.
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 4–8 saat
Qanı ac qarına verin, 3 gün gərgin məşqdən çəkinin.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Tibb işçisi dirsək venasından qanı vakuum sınaq şüşəsinə alır.
-
Nəticə 1–2 iş günü
Hazır nəticəni saytda «Müayinə nəticələri» bölməsində görə bilərsiniz.
Müayinəyə hazırlıq
Nəticənin dəqiq olması üçün bu qaydalara əməl edin:
- analizdən 3 gün əvvəl ağır fiziki yükdən və gərgin məşqlərdən çəkinin;
- qanı ac qarına verin: son yeməkdən sonra ən azı 4–6 saat, ən yaxşısı isə 8 saat keçsin, bu müddətdə yalnız təmiz su içmək olar;
- qan verməzdən ən azı yarım saat əvvəl siqaret çəkməyin.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək bükümündəki venadan götürülür. Tibb işçisi dərini antiseptiklə silir, nazik iynə ilə qanı vakuum sınaq şüşəsinə alır. Prosedur qısa çəkir, yalnız iynə daxil olanda bir anlıq sancı hiss oluna bilər. Qan verdikdən sonra adi işinizə qayıda bilərsiniz.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
CA 19-9 mədəaltı vəzi və öd yollarının vəziyyətini izləməkdə kömək edir, ancaq xoşxassəli xəstəliklər də onu yüksəldir.
- Öd yollarının tutulması, öd daşı, xolangit və xolesistit göstəricini kəskin artıra bilər.
- Pankreatit, qaraciyər xəstəlikləri və hepatit səviyyəyə təsir edir.
- Diabet və qalxanabənzər vəzinin bəzi xəstəlikləri zəif artım verə bilər.
- Lewis qan qrupu antigenini daşımayan az sayda insanda CA 19-9 heç yüksəlmir; bu halda test məlumatsız olur.
- Biotin (B7 vitamini) yüksək dozada qəbul edildikdə immunoloji üsulla aparılan analizin nəticəsini təhrif edə bilər; bunu laboratoriyaya əvvəlcədən bildirin.
- Referens (norma) hədləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Dərman və vitamin qəbulunuz barədə həkimə əvvəlcədən xəbər verin. Nəticə tək başına yox, həkim tərəfindən simptomlar və başqa testlərlə birgə şərh olunur.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Qrup | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| CA 19-9 | Yetkin kişi və qadınlar | 0–34 | BV/ml |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Normadan yüksək nəticə vəziyyəti dəqiqləşdirmək üçün əlavə müayinə tələb edir. Həkim ilk növbədə mədəaltı vəzdə şiş riskini qiymətləndirir. Bir qayda olaraq, CA 19-9 nə qədər yüksəkdirsə, xəstəlik bir o qədər gec mərhələdədir. Normanın dəfələrlə aşılması çox vaxt metastazların olmasına işarə edir. Müalicədən sonra göstəricinin xeyli azalması isə daha yaxşı proqnozla əlaqələndirilir.
CA 19-9 başqa səbəblərdən də arta bilər:
- yoğun və düz bağırsağın, qaraciyərin, öd kisəsi və öd axarlarının, mədənin bədxassəli şişləri;
- mukovissidoz – mədəaltı vəzdə, bronxlarda və digər orqanlarda çox qatı ifrazat əmələ gətirən irsi xəstəlik;
- hepatit və pankreatit;
- sirroz fonunda qaraciyər çatışmazlığı;
- öd daşı xəstəliyi.
Qadınlarda yüksək CA 19-9 yumurtalıq xərçəngini də istisna etməyi tələb edir. Belə halda ginekoloq məsləhəti, kiçik çanaq orqanlarının ultrasəs müayinəsi, CA 125 və HE4 analizləri, ehtiyac olarsa kompüter və ya maqnit-rezonans tomoqrafiya tövsiyə olunur.
Nəticəni müalicə edən həkim – qastroenteroloq, onkoloq, cərrah, terapevt və ya ginekoloq izah edir və diaqnozu yalnız o qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda əlavə olaraq ümumi qan analizi, biokimyəvi analiz (bilirubin, ümumi zülal, ALT, AST), xərçəng-embrional antigen (CEA), CA 242 və CA 72-4 təyin oluna bilər.
Yadda saxla!
Sarılıq zamanı öd axını pozulduğu üçün CA 19-9 çox yüksək rəqəmlərə qalxa bilər və bu, şişin ölçüsünü düzgün əks etdirməyə bilər. Ona görə öd axını bərpa olunduqdan sonra analizi təkrarlamaq daha doğru mənzərə verir.
- Müalicəyə başlamazdan əvvəl CA 19-9-u mütləq yoxlatdırın: sonrakı müqayisələr bu rəqəmə əsaslanır.
- Kəskin pankreatit və ya öd daşı tutması keçirmisinizsə, bunu həkimə deyin.
Qiymət cədvəli
- Onkomarker CA 19-9 (Xərçəng antigeni 19-9, Cancer Antigen 19-9) 20 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr. Bəzi insanlar bu antigeni ümumiyyətlə hasil etmir, erkən mərhələdə də marker hələ artmaya bilər. Şikayətlər varsa, həkim ultrasəs, kompüter tomoqrafiya və digər müayinələr təyin edəcək.
İltihab zamanı göstərici adətən normadan bir qədər yuxarı olur və iltihab sakitləşdikdən sonra azalır. Ona görə kəskin dövrdə alınan yüksək nəticəni həkim bir neçə həftə sonra təkrar analizlə yoxlaya bilər.
Ən çox qastroenteroloq, onkoloq və ya cərrah, bəzən terapevt və ginekoloq. Analizi öz təşəbbüsünüzlə vermisinizsə, nəticə ilə bu həkimlərdən birinə müraciət edin.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Süd vəzi onkomarkerləri: niyə “xərçəng yoxlaması” sayılmır?
CA 15-3 və CEA kimi qan göstəriciləri sağlam qadınlarda adi süd vəzi skrininqinin əvəzi deyil. Müalicə biomarkerləri və…
İstiqamət: Mammologiya / Onkologiya
Klinikanın onkokonsiliumu iş başında: həkimlər onkoloji pasiyentdə yuxarı boş venanın stentlənməsini apardılar
İlk növbədə ürək-damar sisteminin patologiyaları ilə bağlı olan sivilizasiya xəstəlikləri inkişaf etmiş ölkələrdə əlilliyə və ölümə görə birinci…
İstiqamət: Ürək-damar cərrahiyyəsi / Onkologiya
Sümük şişləri
Sümük şişləri - çıxılmaz vəziyyətdir? Ondan çıxış yolu varmı? Bir çox pasiyent üçün çox kəskin şəkildə sual yaranır:…
İstiqamət: Onkologiya
Xərçəngönü vəziyyət (prekanser)
Xərçəngönü vəziyyət — toxumalarda baş verən patoloji dəyişikliklərdir və bu zaman onların zaman keçdikcə bədxassəli şişə çevrilmə riski…
İstiqamət: Onkologiya
