Təsiredici maddə
Aminokapron turşusu — qan laxtasının vaxtından əvvəl həll olunmasının (fibrinolizin) qarşısını alan qanaxma əleyhinə vasitədir. Fibrinolizin artması ilə müşayiət olunan qanaxmalarda xəstəxana şəraitində, həkim nəzarəti altında tətbiq olunur.
- Latın adı
- Acidum aminocaproicum
- Ticarət adları
- Aminokapron turşusu, Aminokapron Turşusu Siyahı
- ATC kodu
- B02AA01
- Farmakoloji qrup
- Antifibrinolitiklər
- Dərman formaları
-
- İnfuziya
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
Aminokapron turşusu həkim tərəfindən fibrinolitik aktivliyin artması ilə əlaqəli qanaxmalarda təyin edilir:
- cərrahi əməliyyatlar (o cümlədən ürək, ağciyər, prostat vəzi əməliyyatları) zamanı və sonra artmış qanaxma;
- ginekoloji və mamalıq praktikasında fibrinolizlə bağlı uşaqlıq qanaxmaları;
- trombolitik dərmanların həddən artıq təsiri nəticəsində yaranan qanaxma;
- laxtalanma sisteminin pozulması ilə gedən digər vəziyyətlərdə qanaxmanın azaldılması (müayinə nəticələrinə əsasən).
Necə təsir edir
Qan laxtası fibrin saplarından ibarətdir. Orqanizmdə plazmin fermenti bu sapları parçalayaraq laxtanı həll edir. Aminokapron turşusu plazminogenin plazminə çevrilməsini və plazminin fibrinə birləşməsini əngəlləyir.
Nəticədə yaranmış laxta daha davamlı olur və qanaxma azalır. Dərman laxtalanmanı «sıfırdan» yaratmır, yalnız artıq əmələ gələn laxtanın erkən parçalanmasının qarşısını alır.
Kimlərə olmaz
- preparata qarşı yüksək həssaslıq;
- tromboz və ya tromboemboliyaya meyillilik, yaxın keçmişdə keçirilmiş tromboz;
- disseminə olunmuş damardaxili laxtalanma (DVS) sindromunun laxtalanma artımı fazası;
- ağır böyrək çatışmazlığı;
- yuxarı sidik yollarından qanaxma (laxtaların sidik yollarını tıxaması riski).
Diqqət
Dərman yalnız laxtalanma sisteminin müayinəsindən sonra, həkimin qərarı ilə tətbiq edilir. Qanaxmanın səbəbi fibrinoliz deyilsə, preparat təsirsiz ola və ya tromboz riskini artıra bilər.
Əlavə təsirlər
- ürəkbulanma, ishal, başgicəllənmə, baş ağrısı;
- arterial təzyiqin enməsi (xüsusən sürətli yeridildikdə);
- dəri səpgisi, burun tutulması;
- tromboz və tromboemboliya riski;
- nadir hallarda — əzələ zədələnməsi (miopatiya), böyrək funksiyasının pozulması.
Qarşılıqlı təsir
- Protrombin kompleksi, IX faktor konsentratları, estrogen tərkibli preparatlar — tromboz riski arta bilər.
- Trombolitiklər (alteplaza, streptokinaza) — aminokapron turşusu onların təsirini zəiflədir; bu xüsusiyyət trombolizin ağırlaşmalarında istifadə olunur.
- Antikoaqulyantlar — birgə tətbiq yalnız mütəxəssisin qərarı ilə mümkündür.
Hamiləlik və laktasiya
Hamiləlik dövründə preparat yalnız həyati göstərişlərlə, ananın vəziyyəti üçün fayda risklərdən üstün olduqda tətbiq edilir. Laktasiya dövründə istifadəsi həkimlə razılaşdırılır.
Uşaqlar
Uşaqlarda aminokapron turşusu qanaxma riski yüksək olan vəziyyətlərdə (məsələn, ürək əməliyyatlarında) yalnız ixtisaslaşmış şöbədə, uşaq hematoloqu və ya anestezioloqun nəzarəti ilə istifadə edilə bilər.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Aminokapron turşusu ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Aminokapron turşusu
Yuriya Farm MMC, Ukrayna
Digər ticarət adları
Azərbaycanda Aminokapron turşusu təsiredici maddəsi ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onların hamısında eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
| Ad | İstehsalçı | Ölkə |
|---|---|---|
| Aminokapron Turşusu | Yuriya-Farm MMC | Ukrayna |
Tez-tez verilən suallar
Hər ikisi fibrinoliz inhibitorudur və oxşar mexanizmlə təsir edir. Traneksam turşusu daha güclü təsir göstərir və hazırda daha çox istifadə olunur; hansı preparatın seçiləcəyini həkim klinik vəziyyətə görə müəyyən edir.
Bu preparat infuziya şəklində xəstəxana şəraitində tətbiq olunur. Tez-tez təkrarlanan və ya dayanmayan burun qanaxması həkim müayinəsi tələb edir — səbəb təzyiq, laxtalanma pozğunluğu və ya yerli damar problemi ola bilər.
Simptomlar
İxtisaslar
Həkimlər
Bu mövzuda məqalələr
Burun qanaxmasının dayandırılması
Burun qanaxması (epistaksis) — qan damarlarının divarlarının zədələnməsi nəticəsində burun boşluğundan qan ifrazı şəklində təzahür edən patologiyadır. Ən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Uşaqlığın disfunksional qanaxmaları
Uşaqlığın disfunksional qanaxmaları yumurtalıq hormonlarının istehsalının pozulması nəticəsində yaranır. Onlar yuvenil yaşda, doğuş yaşında və klimakterik dövrdə baş…
İstiqamət: Ginekologiya
Bu qrupdan digər dərmanlar
Aprotinin
Aprotininum
Aprokal, Qordoks və b.
Traneksam turşusu
Acidum tranexamicum
Tranestat, Herajit və b.