Təsiredici maddə
Hidrokortizon — böyrəküstü vəz qabığının təbii hormonu kortizolun preparatıdır. Böyrəküstü vəz çatışmazlığında əvəzedici müalicə, təcili allergik və şok vəziyyətlərində, krem və məlhəm şəklində isə yüngül iltihabi dəri xəstəliklərində istifadə olunur.
- Latın adı
- Hydrocortisonum
- Ticarət adları
- Hidrokortizon, Genkort, Hidrokort Siyahı
- ATC kodu
- H02AB09, D07AA02
- Farmakoloji qrup
-
Dermatologiyada kortikosteroidlər (tək komponentli)
Sistem təsirli kortikosteroidlər (tək komponentli) - Dərman formaları
-
- Tablet
- İnyeksiya
- Krem
- Məlhəm
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
- birincili və ikincili böyrəküstü vəz çatışmazlığı (Addison xəstəliyi və s.) — əvəzedici terapiya;
- anadangəlmə böyrəküstü vəz hiperplaziyası;
- adrenal kriz, anafilaktik şok, ağır allergik reaksiyalar, bronxial astmanın ağır kəskinləşməsi (vena daxilinə, təcili);
- yerli formalar: yüngül ekzema, dermatit, həşərat sancmasından sonra iltihab və qaşınma.
Necə təsir edir
Hidrokortizon həm qlükokortikoid (iltihab əleyhinə, immunosupressiv, metabolik), həm də müəyyən mineralokortikoid (natrium və suyu saxlayan) təsirə malikdir. Böyrəküstü vəz çatışmazlığında orqanizmin həyati vacib hormonunu əvəz edir və stresə uyğunlaşmanı təmin edir.
Yerli formalar zəif kortikosteroidlərə aiddir və dəridə iltihabı, qızartını, qaşınmanı azaldır.
Kimlərə olmaz
- sistem formalar üçün — sistem göbələk infeksiyaları (həyati göstərişlər istisna olmaqla), canlı vaksinlərlə peyvənd (immunosupressiv miqdarlarda);
- yerli formalar üçün — dərinin bakterial, virus və göbələk infeksiyaları, rozasea, perioral dermatit, akne;
- preparata qarşı yüksək həssaslıq.
Adrenal çatışmazlıq
Böyrəküstü vəz çatışmazlığı olan xəstələr hidrokortizonu heç vaxt öz başına dayandırmamalıdır. Xəstəlik, qusma, travma və əməliyyat zamanı miqdarın artırılması lazım ola bilər — bu barədə endokrinoloqdan əvvəlcədən göstəriş alın.
Əlavə təsirlər
- sistem formalarda uzunmüddətli yüksək miqdarlarda: çəki artımı, üzün dolğunlaşması, qanda qlükozanın və təzyiqin artması, osteoporoz, əzələ zəifliyi, infeksiyalara meyillilik, əhval dəyişiklikləri, katarakta;
- yerli formalarda: uzun istifadədə dərinin nazikləşməsi, striyalar, qıcıqlanma.
Qarşılıqlı təsir
- Qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr — mədə-bağırsaq zədələnməsi riski.
- Diuretiklər, amfoterisin B — kalium itkisi artır.
- Şəkərsalıcı vasitələr, insulin — onlara tələbat arta bilər.
- Rifampisin, karbamazepin, fenitoin — hidrokortizonun təsiri zəifləyir.
- Canlı vaksinlər — immunosupressiv miqdarlarda təhlükəlidir.
Hamiləlik və laktasiya
Böyrəküstü vəz çatışmazlığında hidrokortizonla əvəzedici müalicə hamiləlik dövründə davam etdirilir. Digər göstərişlərdə sistem istifadə yalnız həkimin qərarı ilə mümkündür. Yerli formalar qısa müddətə həkimin tövsiyəsi ilə tətbiq edilə bilər.
Uşaqlar
Uşaqlarda böyrəküstü vəz çatışmazlığında və anadangəlmə hiperplaziyada əsas vasitədir; miqdarı uşaq endokrinoloqu müəyyən edir. Uzunmüddətli sistem istifadədə böyüməyə nəzarət olunur.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Hidrokortizon ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Hidrokortizon
Medifarko Farmaseutikal JSC, Vyetnam
Genkort
Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri San ve Tic AŞ, Türkiyə
Hidrokort
Vem İlaç San ve Tic AŞ, Türkiyə
Tez-tez verilən suallar
Hidrokortizon yerli kortikosteroidlər arasında zəif təsirli hesab olunur, lakin uzun müddət və geniş sahəyə tətbiq yenə də əlavə təsirlərə səbəb ola bilər. Müalicəni həkimlə razılaşdırın.
Bu, böyrəküstü vəz çatışmazlığında kortizolun kəskin çatışmazlığıdır: güclü zəiflik, qusma, qarında ağrı, təzyiqin düşməsi. Həyati təhlükəli vəziyyətdir — dərhal 103-ə zəng edin.
Xəstəliklər
- Addison xəstəliyi
- Böyrəküstü vəzin çatışmazlığı
- Adrenogenital sindrom (anadangəlmə böyrəküstü vəz hiperplaziyası)
- Anafilaktik şok (anafilaksi)
- Kvinke ödemi (angioödem)
- Bronxial astma
- Ekzema
- Dermatit
- Allergik dermatit
- Dərman allergiyası
- Fotodermatit (günəş allergiyası)
- Uşaq bezi dermatiti
- Həşərat sancmasına allergiya
- Günəş yanığı
- Hipopituitarizm
- Hiponatriemiya
- Heylit
Simptomlar
Həkimlər
Bu qrupdan digər dərmanlar
Betametazon
Betamethasonum
Selestoderm-V, Belunat və b.
Betametazon + diklofenak + tiamin + piridoksin + siankobalamin
Betamethasonum + diclofenacum + thiaminum + pyridoxinum + cyanocobalaminum
Betafenak B, Nevraldeks Forte
Betametazon + loratadin
Betamethasonum + Loratadinum
Kortikas L, Kortikas L Ud
Betametazon + meloksikam + metilkobalamin
Betamethasonum + meloxicamum + mecobalaminum
Betalgin, Meloprim B12 və b.
Betametazon + meloksikam + siankobalamin
Betamethasonum + meloxicamum + cyanocobalaminum
Alqoks, Mobikort B12
Deflazakort
Deflazacortum
Deflakortin, Efzakort