Böyrək ağrısı həmişə patoloji prosesdən xəbər verən təhlükəli haldır. Bu səhifədə böyrəklərdə ağrının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: İnfeksionist Nefroloq Onkoloq Revmatoloq Terapevt Uroloq
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Böyrək ağrısı həmişə patoloji prosesdən xəbər verən təhlükəli haldır. Narahatedici hisslər müxtəlif səbəblərdən yarana bilər, çünki böyrək xəstəliklərinin və digər vəziyyətlərin spektri çox genişdir. Yalnız həkim problemin mənbəyini müəyyən edə, zəruri diaqnostika prosedurlarını təyin edə və optimal müalicə taktikasını seçə bilər.
Növləri
Böyrək ağrısı adətən bel nahiyəsində yerləşir. Onun intensivliyi zəifdən dözülməz dərəcəyə (böyrək kolikası zamanı) qədər dəyişə bilər. Xarakterindən asılı olaraq o ola bilər:
- Kəskin, yarımkəskin və xroniki;
- Iti, tutmaşəkilli, sızıltılı, dartıcı;
- Irradiasiya ilə və ya irradiasiyasız.
Böyrək xəstəlikləri söhbətindən gedirsə, ağrı adətən sidik axarı boyunca qasığa, daha az hallarda budun ön-yan səthinə yayılır və ya yalnız bel nahiyəsində yerləşir. Bəzən isə hisslər sidik ifrazı prosesi ilə əlaqəli olur.
Səbəbləri
Böyrək ağrısının ən çox rast gəlinən səbəbləri bunlardır:
- Infeksion və ya qeyri-infeksion mənşəli iltihabi proses;
- Sidik ləngiməsi və kasa-ləyən sisteminin genişlənməsi;
- Oksigen çatışmazlığı (işemiya);
- Mexaniki zədələnmə;
- Orqanın kapsulasının gərilməsi;
- Böyrəyin şiş və ya digər patoloji törəmə tərəfindən sıxılması.
Anamnezində hipertoniya xəstəliyi və ya şəkərli diabet olan insanlar böyrəklərin vəziyyətinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Bu xəstəliklərdə orqanı qanla təmin edən xırda damarlar zədələnir, bu da onun funksiyasının pozulmasına, hətta böyrək çatışmazlığının inkişafına səbəb ola bilər.
Böyrək ağrısına səbəb ola biləcək risk amilləri bunlardır:
- Immunçatışmazlıq (xəstəliklər, dərman qəbulu və s. Səbəbindən immunitetin zəifləməsi);
- Soyuqlama;
- Irsi meyillik;
- Sidiyin ləngiməsi;
- Maddələr mübadiləsinin pozulması;
- Alkoqoldan sui-istifadə;
- Piylənmə və ya kəskin arıqlama;
- Sidik-ifrazat sistemi infeksiyaları;
- Başqa yerləşməli xroniki infeksion xəstəliklər;
- Uzunmüddətli müntəzəm qəbizlik;
- Qida əlavələrinin, qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələrin, analgetiklərin nəzarətsiz qəbulu.
Risk qrupuna daxil olan insanlar dövri olaraq sidik analizini yoxlamalı, həmçinin nefroloqa və ya terapevtə müraciət etməlidirlər. Belində hətta zəif ağrı yarandıqda belə dərhal mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır. Xəstəlik və ya patoloji vəziyyət nə qədər tez aşkar edilərsə, tam sağalma şansı bir o qədər yüksək olar.
Diaqnostika
Düzgün diaqnoz qoymaq üçün həkim anamnez toplayır, xəstənin sorğusunu və fiziki müayinəsini aparır. Xüsusi diqqət simptomların yaranma vaxtına, mümkün təhrikedici amilə, müşayiətedici simptomlara (ödemlər, sidik ifrazının pozulması, temperatur, arterial təzyiq və s.) yetirilir.
Səbəbin dəqiq müəyyən edilməsi üçün laborator və instrumental diaqnostika, o cümlədən uroqrafiya və böyrəklərin USM-si təyin olunur.
- Sidik analizləri: ümumi, Neçiporenko üsulu ilə (iltihab əlamətlərini, qanı və digər patoloji qarışıqları aşkar etmək üçün), Zimnitski üsulu ilə (orqanların sidiyi qatılaşdırma qabiliyyətini qiymətləndirmək üçün).
- Bakterioloji əkim: iltihabi prosesin törədicisini müəyyən etmək üçün lazımdır.
- Ümumi və biokimyəvi qan analizi (kreatinin, sidik cövhəri səviyyəsinin, iltihab göstəricilərinin, elektrolitlərin, azotun və s. Qiymətləndirilməsi).
- Böyrəklərin USM-si. Ultrasəs vasitəsilə mütəxəssis sidik yollarında daşları, böyrək toxumasındakı iltihabi dəyişiklikləri və s. Aşkar edə bilər. Əlavə olaraq böyrək qan dövranını qiymətləndirmək üçün dopplerografiya aparılır.
- Uroqrafiya: kasa-ləyən sisteminin və sidik yollarının kontrastlaşdırılması, ardınca rentgenoqrafiya. Orqanın ölçüsünü, formasını və anatomik vəziyyətini qiymətləndirməyə, iltihab ocaqlarını, daşları, törəmələri və s. Aşkar etməyə imkan verir.
- Biopsiya: mikroskop altında tədqiq üçün toxuma nümunəsinin götürülməsi. İltihabın xarakterini qiymətləndirmək, törəmənin növünü müəyyən etmək və s. Üçün lazımdır.
Müalicə
Böyrək xəstəliklərinin müalicəsi ambulator və ya stasionar şəraitdə aparıla bilər. Patologiyadan asılı olaraq konservativ terapiya və ya cərrahi müdaxilə təyin olunur. Müalicə taktikasının seçimi diaqnostika nəticələrinə əsasən həkim tərəfindən həyata keçirilir.
Konservativ müalicəyə aşağıdakılar daxildir:
- Səbəbi aradan qaldırmaq və əlamətləri yüngülləşdirmək üçün həkimin təyin etdiyi dərman vasitələrinin qəbulu;
- Böyrək funksiyasını yaxşılaşdırmaq üçün fizioterapiya;
- Pəhriz qidalanması və həyat tərzinin korreksiyası.
Terapevtik effekt olmadıqda cərrahi müdaxiləyə əl atılır. Əməliyyat diaqnozdan asılı olaraq təyin olunur.
- Nefrostomiya: sidik axınını bərpa etmək, iltihabi prosesin inkişafının qarşısını almaq və ağrını aradan qaldırmaq üçün drenaj qoyulması.
- Stentləmə: sidik axınını asanlaşdırmaq üçün sidik axarına stent qoyulması.
- Nefrektomiya və ya rezeksiya: böyrəyin tam və ya qismən çıxarılması.
- Şişin çıxarılması: xoşxassəli törəmələrdə tətbiq olunur.
- Nefropeksiya: böyrək düşdükdə onun düzgün vəziyyətinin bərpası.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Bel nahiyəsində ağrıdan əziyyət çəkən insan mütəxəssisə müraciət etməzsə və ya onun tövsiyələrinə əməl etməzsə, sağlamlıq üçün təhlükəli ağırlaşmaların riski artır. Böyrək xəstəliklərinin nəticələri bunlardır:
- Ağrı şoku;
- Sidik axınının pozulması;
- Iltihabi prosesin digər orqan və toxumalara yayılması, sepsis, infeksion-toksik şok;
- Kəskin və ya xroniki böyrək çatışmazlığı.
Böyrək xəstəliyinin müalicəsinə erkən mərhələdə başlanılarsa, proqnoz əlverişli olacaq. Həkimin bütün tövsiyələrinə əməl edən xəstələr tez bir zamanda normal həyata qayıdırlar.
Hansı həkimə müraciət etməli
Böyrək ağrısının diaqnostikası və müalicəsi ilə ilk növbədə uroloqlar və nefroloqlar məşğul olur. Zərurət olduqda müayinəyə digər mütəxəssislər də qoşula bilər: onkoloq, revmatoloq, infeksionist və s. İlkin müayinəni terapevt və ya pediatr da apara bilər, sonra o, xəstəni dar profilli həkimin məsləhətinə yönləndirir.
Yadda saxla!
Böyrək ağrısı diqqətsiz buraxıla bilməyəcək əlamətlərdən biridir. Narahatlıq yüngül diskomfortu xatırlatsa belə, mütəxəssisdən kömək istəmək lazımdır. Yalnız hərtərəfli müayinə ağrının səbəbini dəqiq müəyyən etməyə və onun aradan qaldırılması üçün effektiv tədbirlər görməyə kömək edir. Nəzərə almaq vacibdir ki, böyrəklər artıq suyun və maddələr mübadiləsi məhsullarının xaric edilməsi kimi mühüm funksiyanı yerinə yetirir, onlarsız orqanizm mövcud ola bilməz. Patologiya erkən mərhələdə aşkar edilib aradan qaldırılarsa, böyrəklərin işi tam saxlanılacaq. Problemi öz axarına buraxsanız və ya onunla özbaşına mübarizə aparmağa çalışsanız, iş kəskin və ya xroniki böyrək çatışmazlığı ilə nəticələnə bilər. Bu halda xəstəni yalnız hemodializ və ya transplantasiya xilas edə bilər. Hər iki müalicə üsulu travmatikdir və xəstənin həyatını kökündən dəyişir. Ağırlaşmalara yol verməmək, sonradan onlarla mübarizə aparmaqdan qat-qat asandır.
Suallar və cavablar
Bu cür xəstəliklərdə sidik bulanıq olur və ammonyak iyi verir.
Bəli. Tez-tez ağrı osteoxondroz, sinir köklərinin sıxılması və s. ilə bağlı olur. Mənbəni özbaşına müəyyən etməyə çalışmaq deyil, həkim müayinəsindən keçmək çox vacibdir.
