Qabırğalar altında ağrı həzm sistemi xəstəliklərinin və sinir sıxılmasının göstəricisidir. Bu səhifədə qabırğaların altında ağrının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər və hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Cərrah Hepatoloq İnfeksionist Kardioloq Nevroloq Pulmonoloq Qastroenteroloq Revmatoloq Terapevt Travmatoloq-ortoped
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Qabırğalar altında ağrı həzm sistemi xəstəliklərinin və sinir sıxılmasının göstəricisidir. O, həmçinin travmaların, əzələ və ya kardioloji patologiyaların nəticəsi ola bilər. Əlamət müntəzəm yaranırsa və ya hisslərin intensivliyi həyat keyfiyyətinə təsir edirsə, həkimə müraciət edib müayinədən keçmək lazımdır.
Növləri
Qabırğaların altındakı ağrı kəskin və sızıltılı, sancıcı və sıxıcı ola bilər, döyünmə hissi və ya yerli istilik hissi ilə müşayiət oluna bilər.
İlkin ağrı travma ilə bağlıdır: zədə, dartılma, intensiv fiziki məşq. İkincili ağrı əvvəllər diaqnoz qoyulmuş və ya ilk dəfə üzə çıxan sümük-əzələ sisteminin və ya daxili orqanların somatik xəstəlikləri ilə əlaqədardır.
Əlamətin xarakterini, yerini və yaranma şəraitini (yeməkdən sonra, hərəkət zamanı, öskürəkdə, əllə toxunduqda) nəzərə alaraq həkim onun səbəbini ehtimal edə bilər. Bu, müayinə zərurətini aradan qaldırmır, lakin yalnız pasiyentə göstərilən prosedur, analiz və testləri seçməklə diaqnostika müddətini qısaltmağa kömək edir.
Səbəbləri
Qabırğaaltı funksional ağrı sürətli yerimə və ya qaçış zamanı yarana bilər. Adətən bu, insanda xəstəliyin olduğunu göstərmir, əksinə qan təchizatının azlığı və ya dolu bağırsağın diafraqmaya təzyiqi nəticəsində diafraqma spazmından xəbər verir. Yeməkdən dərhal sonra həddindən artıq fiziki fəallıqdan çəkinməklə və yük zamanı içməyi məhdudlaşdırmaqla ağrının qarşısını almaq mümkündür. Qarın əzələlərini möhkəmləndirmək və qaçış və ya məşqdən əvvəl həmişə isinmə hərəkətləri etmək də faydalıdır.
Patoloji ağrı hissləri müxtəlif xəstəliklər və vəziyyətlər fonunda yarana bilər.
- Travmalar. Qabırğaların zədələnməsi travmatoloqa müraciətin tez-tez rast gəlinən səbəbidir, çünki zərbə, sıxılma, hündürlükdən yıxılma, idmanla məşğul olma zamanı baş verir. Ağrı həm hərəkəti, həm də nəfəsalmanı (xüsusən nəfəs alarkən ağciyərlərin dolmasını) çətinləşdirir. Ağır hallarda, qabırğa tənəffüs orqanlarının toxumalarını zədələyib plevra boşluğuna hava dolduqda, ağrı arxa plana keçir, çünki əsas problem tənəffüsün pozulması olur.
- Dayaq-hərəkət sisteminin xəstəlikləri. Onurğada fəqərəarası disklərin nazikləşməsi ilə müşayiət olunan degenerativ proseslər sinirin sıxılmasına səbəb olur. Qabırğaların aşağı hissəsindəki ağrı üçün daha az hərəkətli olan döş onurğasında lokallaşma xarakterikdir. Buna görə narahatlıq adətən zəif və ya orta dərəcədə ifadə olunur.
- Hepatobiliar sistemin xəstəlikləri. Qaraciyərin özündə ağrı reseptorları yoxdur, ona görə narahatlıq adətən orqanın böyüməsi, kapsulun dartılması və ətraf toxumalara təzyiq ilə əlaqədardır. Öd kisəsində və axarlarda iltihab da ağrıya səbəb ola bilər.
- Tənəffüs sisteminin xəstəlikləri. Ağrının səbəbi xəstəliyin özü deyil, diafraqma əzələlərinin gərginləşməsinə səbəb olan güclü öskürək ola bilər. İltihabi proses nəfəs alıb-verərkən ağrıya səbəb olur, ümumi zəiflik və hərarətin yüksəlməsi ilə müşayiət olunur.
- Ürək xəstəlikləri. Sol tərəfdə qabırğaların altındakı ağrı ürəyin arxa və ya alt hissəsini əhatə edən miokard infarktı zamanı rast gəlinir. O, tez-tez döş sümüyünün arxasını əhatə edir, bədənin sol yarısına yayılır, zəiflik, tərləmə, ölüm qorxusu ilə müşayiət olunur. Bu əlamətlər yarandıqda dərhal təcili yardım çağırmaq lazımdır.
- Həzm sisteminin xəstəlikləri. Sol qabırğaaltı nahiyədəki ağrı qastrit və ya pankreatitlə əlaqədar ola bilər. Adətən pəhriz pozuntusu fonunda yaranır, ürəkbulanma, qusma, nəcis pozğunluğu ilə müşayiət olunur.
Diaqnostika
Qabırğaların altında ağrının müayinəsi ağrı hislərinin mümkün səbəbini — dayaq-hərəkət sisteminin və ya daxili orqanların patologiyalarını aşkar etmək üçün xəstənin baxışı ilə başlayır.
Fiziki baxış və anamnez toplandıqdan sonra həkim xəstəni müayinələrə yönləndirir:
- Laborator analizlər: ümumi qan və sidik analizi, qanın biokimyəvi analizi (qaraciyərin, ürək əzələsinin zədələnmə markerlərinin, maddələr mübadiləsinin vəziyyətini göstərən göstəricilərin tədqiqi);
Prosedurlar xəstənin sağlamlıq vəziyyəti haqqında obyektiv təsəvvür formalaşdırmağa, əlamətin səbəblərini və onunla bağlı amilləri aşkar etməyə kömək edir ki, fərdi terapiya planı tərtib edilsin.
Müalicə
Qabırğaların altında ağrının terapiyası ağrının səbəbi nəzərə alınmaqla tərtib edilir. Fizioloji ağrı müalicə tələb etmir, lakin pasiyentə orqanizmin tez uyğunlaşmasına kömək edəcək qidalanma və fiziki yük üzrə tövsiyələr veriləcək.
Ağrının patoloji səbəbi olduqda həkim aşağıdakıları təyin edə bilər:
- Farmakoterapiya: etiotrop, simptomatik, iltihablarda və xroniki xəstəliklərdə dəstəkləyici;
- Travma zamanı sonrakı reabilitasiya və fizioterapiya ilə immobilizasiya;
- Əlamətin nevroloji təbiəti olduqda masaj və müalicəvi bədən tərbiyəsi;
- Kəskin vəziyyətlərdə və konservativ üsulların səmərəsiz olduğu hallarda cərrahi müdaxilə.
Dayaq-hərəkət sisteminin və mədə-bağırsaq traktının xəstəliklərində müalicə edən həkim bədən çəkisinin və həzm prosesinin normallaşmasına kömək edəcək qidalanma düzəlişi tövsiyə edir. Bu, xəstəliyin təkrarlanmasının qarşısını alır və vəziyyəti yaxşılaşdırır.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Müalicə olunmadıqda sümük-əzələ sistemindəki xroniki xəstəliklər və degenerativ proseslər adətən proqressivləşir. Zaman keçdikcə ağrı tutmaları daha tez-tez və daha ağır keçir, patologiyaya digər orqan və toxumalar da cəlb oluna bilər. Buna görə pasiyentə daha uzun müddətli müalicə lazım olacaq.
Kəskin və sürətlə proqressivləşən vəziyyətlərdə tibbi yardımın olmaması ölümlə nəticələnə bilər: hepatit, appendisit, ağciyər iltihabı zamanı.
Vaxtında və düzgün müalicə əlverişli proqnoza malikdir: ağrıdan tamamilə xilas olmağa və ya ağrı sindromunu uzun müddət aradan qaldırmağa, pasiyenti remissiya vəziyyətinə keçirməyə imkan verir.
Hansı həkimə müraciət etməli
Qabırğalar altındakı ağrının səbəbindən asılı olaraq diaqnostika və terapiyanı müxtəlif həkimlər apara bilər. Sindromun səbəbi aydın deyilsə, terapevtdən konsultasiya almaq olar: ilkin müayinədən sonra o, dar ixtisaslı həkimə yönləndirəcək.
Terapevt, qastroenteroloq, hepatoloq, nevroloq, travmatoloq-ortoped, pulmonoloq, infeksionist, revmatoloq, kardioloq, cərrah.
Yadda saxla!
Qabırğaaltı ağrı kimi simptomun təhlükəsi çox vaxt lazımınca qiymətləndirilmir. Sancma, ağırlıq, gərginlik hissi zəif ifadə oluna və nadir yarana bilər, buna görə insan narahatlığı nəzərə almaya bilər. Lakin onun arxasında irəliləyən, immun sisteminə yükü artıran və ağırlaşmalar doğuran təhlükəli iltihabi proseslər gizlənə bilər.
Bu lokalizasiyalı ağrının nevroloji səbəbləri daha az təhlükəlidir, lakin həyat keyfiyyətinə təsir göstərir və insanı qəfil sərbəst hərəkət qabiliyyətindən məhrum edə bilər.
Təcili yardım tələb edir: qabırğaaltında kəskin, güclü ağrı ilə birlikdə qarın əzələlərinin gərginliyi, təkrarlanan qusma, yüksək hərarət, dərinin və ya gözlərin sarılığı, huşun dumanlanması.
Suallar və cavablar
Ürək-damar qəzaları zamanı hisslər həmişə döşdəki ağırlıqla məhdudlaşmır. Narahatlıq kürəyə, qarına, qollara yayıla bilər. Ağrıya güclü zəiflik, qan təzyiqinin yüksəlməsi və ya düşməsi, tərləmə əlavə olunursa, infarktdan şübhələnmək olar. Belə əlamətlər yarandıqda dərhal təcili yardım çağırmaq lazımdır. Lakin bu xəstəlik çox vaxt aydın klinik mənzərə olmadan keçir, ona görə xroniki ürək xəstəlikləri olan insanlarda hər hansı narahatlıq həkimə müraciət üçün əsasdır.
Emosional vəziyyətlə ağrı arasındakı əlaqə psixoterapevtlə məsləhətləşmənin zəruriliyinə işarə edə bilər. Həmçinin stress əzələ tonusunun artması və spazmların yaranması, bir çox xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi ilə müşayiət oluna bilər. Ona görə ilk növbədə terapevtə müraciət etmək daha yaxşıdır.
