Alfa-amilaza pankreatik: göstərişlər və nəticələrin şərhi

Analiz qanda yalnız mədəaltı vəzinin ifraz etdiyi amilaza fraksiyasını ölçür. Ümumi amilaza yüksək çıxanda bu göstərici problemin mədəaltı vəzidə, yoxsa tüpürcək vəzilərində və ya başqa orqanda olduğunu ayırmağa imkan verir. Müayinə qarının yuxarı hissəsində ağrı, pankreatitə şübhə və müalicədən sonrakı nəzarət zamanı təyin olunur.

Biomaterial: Venoz qan
Nəticə hazır olur: 1 iş günü
Ac qarına: Bəli
Qiymət: 6 AZN

Yayımlanma tarixi: 22.09.2026 Yenilənmə tarixi: 05.10.2026

Onlayn

Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası

müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə

Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?

Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.

Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.

Sinonimlər

P-amilaza
pankreatik amilaza
amilazanın P-izofermenti

Müayinənin təsviri

Alfa-amilaza nişasta kimi mürəkkəb karbohidratları sadə şəkərlərə parçalayan həzm fermentidir. Onu iki orqan hazırlayır: tüpürcək vəziləri ağız boşluğunda, mədəaltı vəzi isə onikibarmaq bağırsaqda işləyən fermenti ifraz edir. Qanda hər iki növ olur və adi amilaza analizi onların cəmini göstərir.

Pankreatik amilaza (P-amilaza) yalnız mədəaltı vəzidən gələn hissədir. Ümumi amilaza yüksək çıxanda bu analiz problemin mədəaltı vəzidə, yoxsa tüpürcək vəzilərində və ya başqa orqanda olduğunu göstərir. Vəzi iltihablananda və ya onun axarı tıxananda ferment qana çox keçir və səviyyəsi qısa müddətdə yüksəlir.

Analiz venoz qanın zərdabında enzimatik kolorimetrik üsulla aparılır.

Göstərişlər

Analiz adətən kompleks müayinənin bir hissəsi kimi təyin olunur:

qanda ümumi alfa-amilaza yüksəlib və onun mənbəyini dəqiqləşdirmək lazımdır;
mədəaltı vəzin zədələnmə əlamətləri var: qarının yuxarı hissəsində kəskin, qurşaqvarı və ya zoqquldayan ağrı, həzm pozğunluğu, ultrasəs müayinəsində dəyişikliklər;
mədəaltı vəzi iltihabının cərrahi və ya dərmanla müalicəsindən sonra nəzarət lazımdır;
tüpürcək vəzilərinin və ya yumurtalıqların xəstəliyini pankreatitdən ayırmaq tələb olunur.

Hansı xəstəliklərdə təyin olunur

Müayinənin aparılması

Hazırlıq 1–2 gün

Spirtli içki, yağlı və qızardılmış yeməklərdən çəkinin.
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə

Laborant dirsək venasından qan götürür.
Nəticə 1 iş günü

Nəticəni həkiminiz ümumi amilaza ilə birlikdə yozur.

Müayinəyə hazırlıq

1–2 gün əvvəl spirtli içkini, yağlı, qızardılmış və hisə verilmiş yeməkləri rasiondan çıxarın.
Qanı ac qarına verin: son yeməkdən ən azı 8 saat keçməlidir. Yalnız qazsız təmiz su içmək olar.
Analizdən yarım saat əvvəl siqaret çəkməyin və fiziki yükdən çəkinin.

Analiz necə götürülür

Qan venadan, adətən dirsək büküşündən götürülür. İynə batırılanda qısa sancı hiss oluna bilər, prosedurun özü bir neçə dəqiqə çəkir.

Qan götürüldükdən sonra deşilən yerə tampon qoyulur. Onu bir müddət sıxıb saxlayın ki, qançır əmələ gəlməsin.

Nəticəyə nə təsir edə bilər

Pankreatik alfa-amilaza mədəaltı vəzinin vəziyyətini göstərir və bir sıra qida və vərdişlərə həssasdır.

Qidalanma: yağlı, qızardılmış və ağır yeməklər, eləcə də spirtli içki vəzinin fəaliyyətinə təsir edir; bunlardan analizdən əvvəl çəkinin.
Bəzi dərmanlar, məsələn mədəaltı vəzinin fəaliyyətinə təsir edən preparatlar göstəricini dəyişə bilər.
Siqaret və ağır fiziki yük nəticəni təhrif edə bilər.
Nümunəyə tüpürcək düşməsi ümumi amilazanı artırır, ona görə analiz zamanı qaydalara əməl olunmalıdır.
Qanın ac qarına götürülməsi daha etibarlı nəticə verir.
Referens (norma) göstəriciləri laboratoriyadan və üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.

Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələrin nəticələrini nəzərə alaraq şərh edir.

Referens dəyərlər

Körpələrdə fermentin səviyyəsi çox aşağı olur və yalnız birinci ilin sonuna doğru artmağa başlayır, ona görə norma yaşdan asılıdır.

Göstərici	Yaş	Referens dəyər	Vahid
Pankreatik alfa-amilaza	1 yaşdan kiçik	8-dən az	BV/l
Pankreatik alfa-amilaza	1–10 yaş	31-dən az	BV/l
Pankreatik alfa-amilaza	10–18 yaş	39-dan az	BV/l
Pankreatik alfa-amilaza	18 yaşdan yuxarı	53-ə qədər	BV/l

Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.

Nəticənin yozulması

Pankreatik amilazanın yüksəlməsi mədəaltı vəzin kəskin və ya xroniki zədələnməsinə işarədir:

kəskin pankreatit. Vəzinin hüceyrələri kütləvi şəkildə məhv olubsa, ferment az hazırlandığı üçün göstərici yüksəlməyə də bilər;
xroniki pankreatit: artım əsasən ilk mərhələlərdə olur, vəzi toxuması azaldıqca səviyyə normaya qayıdır;
vəzinin axarının daş, şiş və ya çapıqla tıxanması;
mədəaltı vəzinin travması və ya bədxassəli şişi;
diabetik ketoasidoz;
kəskin appendisit, kəskin xolesistit, mədə xorasının deşilməsi, peritonit, bağırsaq keçməzliyi, aorta anevrizmasının partlaması zamanı vəzinin ikincili zədələnməsi.

Ferment böyrəklər vasitəsilə xaric olunur, ona görə böyrək çatışmazlığında da yığılır. Makroamilazemiyada isə amilaza zülallarla birləşib iri molekullar yaradır və böyrəklərdən süzülə bilmir. Kontraseptivlər, sidikqovucular, bəzi iltihabəleyhinə və ağrıkəsici dərmanlar da nəticəyə təsir edir.

Aşağı səviyyə mukovissidoz zamanı vəzinin funksiyasının zəifləməsində və mədəaltı vəzi çıxarıldıqdan sonra müşahidə olunur. Qanda lipidlərin çox yüksək olması da ölçülən aktivliyi azalda bilər.

Diaqnozu həkim nəticəni şikayətlər, müayinə və digər analizlərlə müqayisə edərək qoyur.

Nəticə normadan kənar olduqda mədəaltı vəzin vəziyyətini dəqiqləşdirmək üçün ultrasəs müayinəsi, MRT və digər müayinələr təyin oluna bilər.

Yadda saxla!

Kəskin pankreatitdə amilaza ağrı başlayandan bir neçə saat sonra yüksəlir və 3–5 gün ərzində normallaşa bilər. Ona görə şikayətlər başlayandan bir neçə gün sonra verilmiş normal nəticə keçirilmiş iltihabı istisna etmir: həkimə ağrının nə vaxt başladığını mütləq deyin.

Qarında güclü qurşaqvarı ağrı və təkrarlanan qusma varsa, analizi gözləməyin, təcili tibbi yardım çağırın.
Pankreatit keçirmisinizsə, spirtli içkidən tam imtina etmək təkrar tutmaların ən etibarlı profilaktikasıdır.

Qiymət cədvəli

₼ Necə qənaət etmək olar? % Diskont Proqramı

Alfa-amilaza pankreatik 6 AZN

* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.

Suallar və cavablar

Ümumi amilaza həm tüpürcək vəzilərindən, həm də mədəaltı vəzidən gələn fermentin cəmidir. Pankreatik amilaza isə yalnız mədəaltı vəzinin payını göstərir. Ümumi amilaza yüksəkdirsə, bu analiz həkimə problemin mənbəyini tapmağa kömək edir.

Parotitdə tüpürcək vəziləri iltihablanır və ümumi amilaza artır. Belə halda pankreatik amilaza adətən normada qalır. Bu fərq tüpürcək vəzisi iltihabını pankreatitdən ayırmağa imkan verir.

Ola bilər. Ağır yemək və spirtli içki mədəaltı vəzini yükləyir, qanda yağların artması isə ölçməyə mane olur. Nəticənin etibarlı olması üçün 1–2 gün yüngül qidalanın.

Laboratoriya həkimləri

👶

Quliyeva Ceyhunə

Staj: 17 il

Laboratoriya həkimi

🇦🇿 🇷🇺 🇬🇧

👶

Əliyeva Şəfa Yunis qızı

Staj: 23 il Rəylər: 1

Dermatoloq Mikoloq Trixoloq Veneroloq

🇦🇿 🇷🇺

👶

Abbasova Ülviyyə Nazim qızı

Staj: 12 il

USM həkimi (USD həkimi)