Nəcisdə gizli qana analiz: göstərişlər və nəticələrin şərhi

Test nəcisdə gözlə görünməyən qanı, yəni hemoqlobini və onun parçalanma məhsullarını aşkar edir. Belə gizli qanaxma həzm traktında iltihab, xora, polip və ya kolorektal xərçəngin erkən əlaməti ola bilər. Test bağırsaq xərçənginin skrininqində, səbəbi bilinməyən qansızlıqda və qarın şikayətlərində kolonoskopiyaya ehtiyacı olanları seçmək üçün təyin edilir.

Biomaterial: Nəcis
Nəticə hazır olur: 1 iş günü
Qiymət: 15 AZN

Yayımlanma tarixi: 22.09.2026 Yenilənmə tarixi: 05.10.2026

Onlayn

Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası

müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə

Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?

Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.

Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.

Sinonimlər

nəcisdə gizli qan
Qreqersen reaksiyası
qvayak testi
FOBT
FIT

Müayinənin təsviri

Həzm traktından kiçik həcmli qanaxma nəcisin rəngini dəyişmir və gözlə görünmür. Halbuki belə gizli qanaxma ağır xəstəliklərin, ilk növbədə yoğun və düz bağırsaq (kolorektal) xərçənginin erkən əlaməti ola bilər. Bu xəstəlik nə qədər tez aşkar edilsə, müalicənin nəticəsi bir o qədər yaxşı olur.

Test eritrositlər artıq parçalanmış olsa belə, nəcisdə hemoqlobini və onun parçalanma məhsullarını aşkar edir. Bunun üçün klassik kimyəvi üsullar (qvayak və ya Qreqersen sınağı) və daha həssas immunokimyəvi testlər istifadə olunur.

Nəcisdə qan təkcə şişlərdə yaranmır. Ağız boşluğundan anal kanala qədər selikli qişanı zədələyən istənilən iltihabi, distrofik və ya autoimmun proses damarların bütövlüyünü poza bilər.

Test kolonoskopiyanı əvəz etmir: bağırsaq xərçənginə şübhədə məhz kolonoskopiya əsas üsuldur. Testin vəzifəsi daha dərin müayinəyə ehtiyacı olan insanları seçməkdir.

Göstərişlər

Test bu şikayətlər olduqda təyin olunur:

qarında ağrı, ürəkbulanma, qusma, köp;
qəbizlik, ishal və ya qeyri-sabit nəcis, bağırsağı boşaltmaq üçün yalançı çağırış;
səbəbsiz arıqlama və iştahsızlıq;
uzun müddət davam edən 37,5 °C-yə qədər hərarət;
qurd invaziyasına şübhə: qanda eozinofillərin artması, dəridə səpgi, anus ətrafında qaşınma.

Bağırsaq xərçəngi riski yüksək olan insanlara – 50 yaşdan yuxarı olanlara və yaxın qohumlarında kolorektal xərçəng olanlara – test şikayət olmadan da tövsiyə olunur.

Artıq məlum xəstəliklərdə test prosesin gedişini izləmək üçün təkrarlanır: mədə və onikibarmaq bağırsağın xora xəstəliyi, xoralı kolit, Kron xəstəliyi, bağırsaq polipləri, bağırsaq vərəmi, həzm traktının şişləri və qurd invaziyaları.

Hansı xəstəliklərdə təyin olunur

Müayinənin aparılması

Hazırlıq 3 gün

Ət, balıq, dəmir preparatları və işlədici qəbul etməyin.
Analizin götürülməsi 5–10 dəqiqə

Nəcisi evdə steril qaba toplayıb tez laboratoriyaya gətirirsiniz.
Nəticə 1 iş günü

Hazır cavabı saytda «Müayinə nəticələri» bölməsində görə bilərsiniz.

Müayinəyə hazırlıq

Nümunəni toplamazdan əvvəl 72 saat ərzində:

ət, balıq, pomidor və yaşıl tərəvəzləri yeməyin;
işlədici dərmanları və bağırsaq hərəkətini dəyişən preparatları (spazmolitiklər, xolinolitiklər) qəbul etməyin;
imalə etməyin, çünki onun ucluğu selikli qişanı zədələyə bilər;
nəcisin rəngini dəyişən dərmanları – dəmir və vismut preparatlarını, barium qarışığını – istifadə etməyin.

Rektoromanoskopiya, kolonoskopiya və ya qastroskopiya planlaşdırılırsa, nəcis analizini onlardan əvvəl verin, əks halda nəticə yalançı müsbət çıxa bilər.

Qadınlara aybaşı günlərində nümunə toplamaq tövsiyə olunmur: vaginadan düşən qan nəticəni təhrif edir.

Analiz necə götürülür

Nümunəni evdə özünüz toplayırsınız:

nəcis təbii yolla, işlədici və imalə olmadan ifraz olunmalıdır;
nəcisi sidik və su ilə qarışmayan təmiz, quru səthə toplayın;
qabın qapağındakı xüsusi qaşıqla nəcisin müxtəlif hissələrindən kiçik miqdar götürün və qabı təxminən üçdə bir doldurun;
qabı bərk bağlayın və qısa müddətdə laboratoriyaya çatdırın.

Proses ağrısızdır və heç bir tibbi müdaxilə tələb etmir.

Nəticəyə nə təsir edə bilər

Nəcisdə gizli qan analizinin nəticəsi qidadan və dərmanlardan asılı olub, həm yalançı müsbət, həm yalançı mənfi ola bilər.

Qırmızı ət, balıq, bəzi tərəvəzlər və meyvələr bəzi üsullarda yalançı müsbət nəticə verir.
Aspirin, qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar və qanı durulaşdıran preparatlar bağırsaqda qanamanı artıra bilər.
Diş əti qanaması, burun qanaması, hemoroidal qanaxma və aybaşı qan nümunəyə qarışarsa, nəticə yanıldıcı olur.
Çox miqdarda C vitamini bəzi üsullarda yalançı mənfi nəticə yarada bilər.
Bağırsaq qanaması fasilələrlə baş verdiyindən, bir dəfəlik mənfi nəticə problemi tam istisna etmir; bəzən nümunələr bir neçə gün təkrarlanır.
Hər laboratoriyanın cihazı və üsulu fərqli ola bilər, buna görə norma hədləri də fərqlənir; dinamikanı izləmək üçün analizləri eyni laboratoriyada təkrarlayın.

Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələrin nəticələrini nəzərə alaraq şərh edir.

Referens dəyərlər

Göstərici	Referens dəyər
Nəcisdə gizli qan	Mənfi (aşkar edilmir)

Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.

Nəticənin yozulması

Müsbət nəticə həzm traktının gizli gedən xəstəliklərinə işarə edə bilər:

yoğun və ya düz bağırsağın bədxassəli şişi;
qida borusunun, mədənin və ya nazik bağırsağın xərçəngi və digər şişləri;
mədə və ya onikibarmaq bağırsağın xora xəstəliyi;
kolit, o cümlədən xoralı kolit və Kron xəstəliyi;
bağırsaq vərəmi;
qurd invaziyası;
anal çat, hemoroy;
qida borusu venalarının varikoz genişlənməsi.

Qan həzm traktından kənar mənbədən də düşə bilər: diş ətlərinin iltihabı (gingivit, stomatit) və parodontoz, burun qanaxması, hemorragik vaskulit.

Mənfi nəticə şübhəli əlamətlər olduqda qanaxmanı tam istisna etmir, çünki şiş və poliplər qanı fasilələrlə verə bilər.

Nəticəni şikayətlər və digər müayinələrlə birlikdə yalnız həkim qiymətləndirir və diaqnozu o qoyur.

Nəticə müsbət olduqda həkim ümumi qan və sidik analizi, koproqramma, xərçəng-embrional antigen (CEA) təyin edə və endoskopik müayinəyə, ilk növbədə kolonoskopiyaya yönəldə bilər.

Yadda saxla!

Bağırsaq şişləri hər gün qanamır, ona görə skrininq məqsədilə nümunəni bir neçə ardıcıl defekasiyadan toplamaq və ya testi ildə bir dəfə təkrarlamaq tövsiyə olunur. Müsbət nəticəni hemoroya aid edib əlavə müayinəni təxirə salmayın.

Nəcisdə görünən qan və ya qara rəngli, qatran kimi nəcis varsa, bu test lazım deyil – dərhal həkimə müraciət edin.
Diş ətləriniz qanayırsa, nümunə toplanan günlərdə dişləri yumşaq fırça ilə ehtiyatla fırçalayın.

Qiymət cədvəli

₼ Necə qənaət etmək olar? % Diskont Proqramı

Nəcisdə gizli qana analiz 15 AZN

* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.

Suallar və cavablar

Ən yaxşısı nümunəni toplandığı gün laboratoriyaya çatdırmaqdır. Bu mümkün olmadıqda qabı soyuducuda (+2…+8 °C) saxlayın, lakin dondurmayın. Dəqiq müddəti nümunə qabını alarkən laborantdan soruşun.

Bəli, amma nəticəni həkim bunu nəzərə alaraq qiymətləndirəcək. Hemoroy müsbət nəticə verə bilər, lakin onun fonunda bağırsağın daha ciddi xəstəliyi də gizlənə bilər. Ona görə müsbət nəticə olduqda adətən kolonoskopiya tövsiyə olunur.

Aspirin və digər iltihab əleyhinə dərmanlar mədə-bağırsaq selikli qişasını qıcıqlandıraraq kiçik qanaxmalara səbəb ola bilər. Həkimə bunu deyin. Dərmanı dayandırmaq lazım olub-olmadığını yalnız o həll edir.

Laboratoriya həkimləri

👶

Quliyeva Ceyhunə

Staj: 17 il

Laboratoriya həkimi

🇦🇿 🇷🇺 🇬🇧

👶

Əliyeva Şəfa Yunis qızı

Staj: 23 il Rəylər: 1

Dermatoloq Mikoloq Trixoloq Veneroloq

🇦🇿 🇷🇺

👶

Abbasova Ülviyyə Nazim qızı

Staj: 12 il

USM həkimi (USD həkimi)