Osteosintez sınmış sümük qırıqlarının dəqiq uyğunlaşdırılıb lövhə, vint, mil və ya xarici aparatla möhkəm bərkidilməsidir. Əməliyyat yerdəyişmiş və çoxqəlpəli sınıqlarda sümüyün düzgün vəziyyətdə bitişməsini təmin edir, deformasiyanın və yalançı oynağın qarşısını alır. O, açıq kəsikdən və ya kiçik deşiklərdən, rentgen nəzarəti altında aparılır və erkən hərəkətə başlamağa imkan verir.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 40–90 dəqiqə
- Stasionarda
- 3–7 gün
- Bərpa
- 1–6 ay
- Qiymət
- 2 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- metaloosteosintez
- sınığın cərrahi fiksasiyası
- lövhə ilə osteosintez
- intramedullyar osteosintez
- transossal osteosintez
Əməliyyatın təsviri
Sınıq zamanı sümük qırıqları çox vaxt yerindən oynayır. Belə qırıqlar gips altında düzgün vəziyyətdə qalmır və ya ümumiyyətlə bitişmir. Osteosintezdə travmatoloq qırıqları anatomik vəziyyətə gətirir və onları sümük tam bitişənədək hərəkətsiz saxlayan metal konstruksiya ilə bərkidir. Konstruksiyalar titan və orqanizmlə uyğun olan digər möhkəm ərintilərdən hazırlanır.
Əməliyyat təkcə travmalarda deyil, ortopediyada da — anadangəlmə və qazanılmış deformasiyaların düzəldilməsində istifadə olunur.
Fiksasiyanın növləri:
- sümüküstü — lövhə sümüyün səthinə vintlərlə bərkidilir. Bucaq-stabil lövhələr sümüyə sıxılmadan möhkəm fiksasiya verir və qan təchizatını az pozur;
- sümükdaxili (intramedullyar) — metal mil kiçik kəsikdən sümük iliyi kanalına yeridilir. Bud və baldır sümüklərinin gövdə sınıqlarında xüsusilə uyğundur;
- xarici — millər dəridəki kiçik deşiklərdən sümüyə keçirilir, karkas isə ətrafın üzərində yığılır, məsələn, İlizarov aparatı.
Giriş üsulları: açıq — sınıq nahiyəsi kəsiklə açılır; qapalı (minimal invaziv) — qırıqlar rentgen nəzarəti ilə kənardan uyğunlaşdırılır, fiksatorlar kiçik kəsiklərdən yeridilir.
Əməliyyatın nəticəsi
Qırıqlar sabit fiksə edildiyi üçün sümük düzgün oxda və uzunluqda bitişir, ətrafın deformasiyası və qısalması qarşısı alınır, oynaqların hərəkəti qorunur. Fiksasiyanın düzgünlüyü əməliyyatdan sonra rentgenlə təsdiqlənir.
Sümüyün bitişməsi mərhələli gedir: nəzarət baxışlarında travmatoloq rentgen şəkillərinə görə sağalmanı izləyir və yükün artırılmasını planlaşdırır. Daxili konstruksiya adətən 6–12 aydan sonra çıxarılır. O, narahatlıq yaratmırsa və ağırlaşma yoxdursa, yerində saxlanıla bilər.
Üstünlüklər
Yalnız gipslə müalicədən fərqli olaraq osteosintez sümük qırıqlarını dəqiq uyğunlaşdırır və möhkəm fiksə edir.
-
Dəqiq repozisiya
Qırıqlar anatomik vəziyyətə gətirilir və metal konstruksiya ilə möhkəm saxlanılır.
-
Erkən aktivləşmə
Dozalanmış yüklərə çox vaxt əməliyyatdan sonra 2–3-cü gün icazə verilir.
-
Qapalı üsul
Uyğun sınıqlarda fiksatorlar sınıq nahiyəsi açılmadan, kiçik kəsiklərdən yeridilir.
Göstərişlər
Travmatoloji göstərişlər
- oynaqdaxili sınıqlar yerdəyişmə ilə;
- qırıqlar arasında yumşaq toxumaların sıxılması;
- iri arteriya və ya sinirin zədələnməsi təhlükəsi;
- əl ilə yerinə salındıqdan sonra qırıqların yenidən aralanması;
- çoxqəlpəli sınıqlar;
- uzun müddət bitişməyən sınıqlar və yalançı oynaq;
- sınığın gipslə müalicəsinin mümkün olmaması.
Ortopedik göstərişlər
- qol və ayaqların anadangəlmə deformasiyaları;
- travmadan sonrakı deformasiyalar, o cümlədən ətrafın qısalması;
- oynaq xəstəlikləri ilə bağlı əyriliklər.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Sınıqların hamısı əməliyyat tələb etmir. Yerdəyişməsiz və ya az yerdəyişmiş sınıqlarda gips, şin, ortez və ya çəkmə (dartma) kifayət edə bilər. Cərrahi variantlar da müxtəlifdir: lövhə və vintlər, sümük daxilinə mıx, nazik sancaqlar, xarici fiksasiya aparatı. Bəzi sınıqlarda, məsələn yaşlıda bud sümüyü boynu sınığında, fiksasiya əvəzinə oynağın protezləşdirilməsi daha məqsədəuyğun ola bilər.
Qərar müayinədən sonra cərrahla birlikdə verilir. Əsas meyarlar: sınığın yeri və xarakteri, yumşaq toxumaların vəziyyəti, yaş, ümumi sağlamlıq və əvvəlki əməliyyatlar. Hər variantın üstünlükləri və məhdudiyyətləri izah edilir, sizin fikriniz də nəzərə alınır.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- sınıq və ya əməliyyat sahəsində aktiv infeksiya — daxili konstruksiya qoyulmur, lazım olduqda xarici aparat seçilir;
- daxili orqanların dekompensasiya olunmuş xəstəlikləri, ağır ümumi vəziyyət — travmatik şok sabitləşənədək.
Nisbi əks göstərişlər
- ifadəli osteoporoz — fiksasiya üsulu fərdi seçilir;
- ətrafda qan dövranı çatışmazlığı ilə gedən damar xəstəlikləri;
- əməliyyat sahəsində dəri zədəsi, qabarcıqlar, güclü ödem — sakitləşənədək;
- metal ərintilərinə allergiya;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu.
Əməliyyatın vaxtı və üsulu barədə son qərarı travmatoloq müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Risksiz müdaxilə yoxdur. Əməliyyatdan əvvəl həkimlər vəziyyətinizi qiymətləndirir, əməliyyat zamanı və sonra isə ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün tədbirlər görülür.
- qanaxma
- sınıq yerinin infeksiyası, bəzən sümük iltihabı
- sınığın gec bitişməsi və ya bitişməməsi
- metal konstruksiyanın yerdəyişməsi, sınması və ya sonradan çıxarılması ehtiyacı
- sinir və ya damarın zədələnməsi
- yaxın oynaqda hərəkət məhdudiyyəti, sərtlik
- iri sümüklərin sınığında yağ emboliyası — nadir, lakin ciddi vəziyyət
- ayaq venalarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Fərdi riski artıran hallar: siqaret, şəkərli diabet, osteoporoz, damar xəstəlikləri, ileri yaş, yumşaq toxumaların ağır zədəsi. Bu amillər əməliyyatdan əvvəl nəzərə alınır.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq Təcili – 3 gün
Rentgen və ya KT, qan analizləri, EKQ və anestezioloq baxışı lazımdır.
-
Əməliyyat 40–90 dəqiqə
Narkoz və ya spinal anesteziya altında açıq və ya qapalı üsulla aparılır.
-
Bərpa 1–6 ay
Stasionarda 3–7 gün qalırsınız, sümük bitişənədək reabilitasiya davam edir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada travmatoloq sınığı gipslə müalicə etməyin mümkünlüyünü qiymətləndirir. Qapalı yerinə salma mümkün deyilsə və ya nəticə verməyibsə, osteosintez planlaşdırılır.
- qanın və sidiyin analizləri, laxtalanma, HİV, sifilis, hepatit B və C-yə analizlər;
- zədələnmiş nahiyənin rentgeni və ya KT-si;
- EKQ, döş qəfəsinin rentgeni və ya flüoroqrafiya;
- anestezioloq baxışı, göstəriş olduqda digər mütəxəssislər.
Təzə travmada bütün müayinələr təcili aparılır, ortopedik əməliyyatda isə ambulator, planlı qaydada. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanları həkimlə razılaşdırın. Əməliyyatdan 6 saat əvvəl yeməyin və içməyin.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Sınığın yerindən və vəziyyətinizdən asılı olaraq ümumi narkoz, spinal və ya epidural anesteziya seçilir.
- Giriş. Açıq üsulda sınıq nahiyəsinin üzərində kəsik edilir və toxumalar qat-qat aralanır. Qapalı üsulda yalnız fiksatorlar üçün kiçik kəsiklər açılır.
- Repozisiya. Qırıqlar anatomik vəziyyətə gətirilir. Çoxqəlpəli sınıqda bütün qəlpələr yerinə qoyulur, yalançı oynaqda sümük ucları əvvəlcə təzələnir.
- Fiksasiya. Sümük hissələri lövhə, vint, mil, şurup və ya aparatla möhkəm bərkidilir. Konstruksiyanın düzgün yerləşməsi əməliyyat zamanı rentgenlə yoxlanılır.
- Tamamlama. Yara tikilir, sarğı, lazım olduqda gips qoyulur.
Əməliyyat müdaxilənin həcmindən asılı olaraq 40 dəqiqədən 2–3 saata qədər çəkir.
Stasionarda qalma
Adətən 3–7 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir, sınığın yerindən və ağırlığından asılıdır. Əməliyyat ümumi anesteziya altında açıq üsulla aparılır. Ayılandan sonra ətraf yuxarı qaldırılır, şişkinliyi azaltmaq üçün soyuq qoyulur, barmaqların qan dövranı və hissiyyatı mütəmadi yoxlanılır. Ağrıkəsici müntəzəm verilir, infeksiyanın qarşısını almaq üçün antibiotik, trombun qarşısını almaq üçün dərman və hərəkət təyin edilir. Yarada drenaj borusu ola bilər, sarğılar dəyişdirilir.
Rentgenlə konstruksiyanın vəziyyəti yoxlanılır. Ətrafa nə vaxt və nə qədər yük vermək olar, bunu cərrah sınığa görə müəyyən edir. Ağrı nəzarətdədirsə, yara təmizdirsə və hərəkət qaydalarını öyrənmisinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən sarğı, yük rejimi və nəzarət rentgeni barədə yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 3–7 gün qalırsınız. Müasir texnika erkən aktivləşməyə imkan verir: dozalanmış yükə çox vaxt 2–3-cü gün icazə verilir. Bərpa sınığın yerindən və həcmindən asılı olaraq 1 aydan 6 aya qədər çəkir.
- ilk günlərdə ətrafı yüksəkdə saxlayın və soyuq qoyun;
- gips və ya ortez qoyulubsa, onu həkimin dediyi müddətə qədər çıxarmayın;
- yükü yalnız travmatoloqun icazəsi ilə artırın, qoltuqağacından istifadə edin;
- gips və ya aparat götürüldükdən sonra müalicəvi bədən tərbiyəsinə, massaja və fizioterapiyaya başlayın;
- balanslı qidalanın, siqaretdən imtina edin — siqaret sümüyün bitişməsini ləngidir.
Osteoporoz və ya D vitamini çatışmazlığı olduqda həkim kalsium və D vitamini təyin edə bilər.
Yadda saxla!
Metal konstruksiya sümüyün yerinə işləmir, yalnız onu bitişənə qədər saxlayır. Vaxtından əvvəl verilən tam yük konstruksiyanın sınmasına və ya qırıqların yerdəyişməsinə səbəb ola bilər.
- Yarada qızartı, irin, artan ağrı və ya hərarət olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Barmaqlar keyiyirsə, soyuq və ya göyümtül olursa, gips sıxır — təcili həkimə gəlin.
- Baldırda ağrı və şişkinlik, təngnəfəslik yaranarsa, gecikmədən tibbi yardım alın.
Qiymət cədvəli
- Osteosintez 2 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Göstəriş olduqda əməliyyatdan imtina qırıqların düzgün bitişməməsinə, ətrafın əyilməsinə və qısalmasına, xroniki ağrıya və oynaqda hərəkət məhdudluğuna səbəb ola bilər. Bəzən yalançı oynaq yaranır və ya yerdəyişmiş qırıq sinir və damarları zədələyir. Alternativləri və riskləri travmatoloqla ətraflı müzakirə edin.
Mütləq deyil. Konstruksiya narahatlıq yaratmırsa, xüsusilə yaşlı pasiyentlərdə, yerində qala bilər. Gənclərdə, idmançılarda və ya konstruksiya dəri altında hiss olunduqda adətən 6–12 aydan sonra kiçik əməliyyatla çıxarılır.
Təhlükəsizlik çərçivəsi metalı aşkarlaya bilər, bu halda konstruksiyanın olduğunu deyin. Müasir titan konstruksiyalar əksər hallarda MRT-yə mane olmur, lakin müayinədən əvvəl həkimə mütləq xəbər verin.
Qol sınıqlarından sonra oturaq işə çox vaxt 2–4 həftədən sonra qayıtmaq mümkündür. Ayaq sınıqlarında və fiziki işdə bu müddət 2–4 aya qədər uzanır. Dəqiq vaxtı travmatoloq rentgendə sümüyün bitişməsinə görə müəyyən edir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Travmatologiya-ortopediyada müasir müalicə metodları
Müasir təbabət dayaq-hərəkət aparatının müxtəlif travmalarının və xəstəliklərinin müalicəsində böyük uğurlar qazanır. Elm yerində saymır, yeni işləmələr və…
İstiqamət: Travmatologiya-ortopediya
Axilles vətərinin qırılması
Axilles vətərinin qırılmaları ortopediyada nadir hal deyil. Ən çox belə zədə idmançılarda (futbolçularda, qaçışçılarda, tennisçilərdə, gimnastlarda və b.)…
İstiqamət: Travmatologiya-ortopediya
Ayaqdakı çıxıntını necə aradan qaldırmaq olar?
Ayağın baş barmağındakı «sümükcik» deformasiyası qadınlarda kişilərə nisbətən daha tez-tez rast gəlinir. Bu xəstəlik təkcə pəncənin formasını pozmur…
İstiqamət: Podologiya
Podoloq: bu mütəxəssis nə ilə məşğul olur?
Podologiya mərkəzində çalışan podoloq mütəxəssisləri dırnaq lövhələrinin patologiyalarına aid geniş spektrli problemləri həll edirlər, ilk növbədə bunlar:
İstiqamət: Podologiya
