Qlükozatolerantlıq testi qanda şəkərin ac qarına səviyyəsini qlükoza məhlulu içildikdən 2 saat sonrakı səviyyə ilə müqayisə edir. Beləliklə, orqanizmin şəkər yükünün öhdəsindən necə gəldiyi və insulinin necə işlədiyi yoxlanılır. Test prediabetə və gizli diabetə şübhə olduqda, ac qarına şəkər sərhəd həddində olduqda və hamiləlikdə təyin edilir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 15 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- peroral qlükoza yükləmə testi
- şəkər əyrisi
- QTT
- OGTT
Müayinənin təsviri
Qlükozaya tolerantlıq testi qanda şəkərin ac qarına səviyyəsini qlükoza yükündən sonrakı səviyyə ilə müqayisə edir. Sağlam insanda insulin artıq şəkəri qısa müddətdə hüceyrələrə ötürür və iki saatdan sonra qlükoza normaya qayıdır. İnsulin çatışmadıqda və ya toxumalar ona zəif cavab verdikdə şəkər uzun müddət yüksək qalır.
Bu pozğunluq çox vaxt ac qarına analizdə hələ görünmür, ona görə test karbohidrat mübadiləsinin gizli pozulmalarını aşkarlamaq üçün ən həssas üsullardan biridir. Bununla belə, test pozğunluğun səbəbini göstərmir: onu endokrinoloq əlavə müayinələrlə müəyyən edir.
Standart testdə qan iki dəfə götürülür: ac qarına və qlükoza məhlulu içildikdən 2 saat sonra. Həkimin təyinatı ilə genişləndirilmiş variant aparıla bilər, bu zaman qan aralıq vaxtlarda da, məsələn, hər 30 dəqiqədən bir götürülür. Hamilə qadınlarda test ayrıca sxem üzrə aparılır.
Göstərişlər
Test ac qarına qlükozanın pozulmasını, qlükozaya tolerantlığın pozulmasını (prediabet) və şəkərli diabeti aşkarlamaq üçün təyin olunur. Endokrinoloq onu adətən bu hallarda tövsiyə edir:
- diabetə xas əlamətlər var, lakin adi şəkər analizi aydın cavab vermir;
- yaxın qohumlarda şəkərli diabet olub;
- bədən kütləsi indeksi 25 kq/m²-dən çoxdur;
- arterial təzyiq yüksəkdir və ya ürək-damar xəstəliyi var;
- qanda xolesterin və trigliseridlər pozulub;
- az hərəkətli həyat tərzi keçirirsiniz;
- əvvəllər qlükozaya tolerantlığın pozulması və ya hamiləlik diabeti aşkar edilib.
Test istənilən kəskin xəstəlik, o cümlədən virus infeksiyası zamanı aparılmır. Şəkəri yüksəldən dərmanlar qəbul edirsinizsə, onlara fasilə vermək lazım ola bilər; bunu yalnız endokrinoloq həll edir, dərmanı özbaşına dayandırmayın.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 3 gün
Adi qaydada qidalanın, analizdən əvvəl 8–14 saat yeməyin.
-
Analizin götürülməsi 2 saat
Qan iki dəfə götürülür: ac qarına və qlükoza içdikdən sonra.
-
Nəticə 1 iş günü
Nəticəni endokrinoloq və ya təyin edən həkim yozur.
Müayinəyə hazırlıq
Testdən əvvəlki günlər nəticəyə birbaşa təsir edir:
- ən azı 3 gün adi qaydada qidalanın, gündə ən azı 150 q karbohidrat qəbul edin (çörək, yarma, meyvə); pəhriz saxlamayın;
- adi fiziki fəallığınızı dəyişməyin;
- ərəfədə şam yeməyində 30–50 q karbohidrat olsun;
- testdən bir gün əvvəl spirtli içki qəbul etməyin, axşamdan siqaret çəkməyin;
- son yeməkdən sonra 8–14 saat ac qalın; yalnız qazsız su içmək olar.
Analiz necə götürülür
Test səhər başlayır və ən azı 2 saat çəkir, ona görə vaxtınızı əvvəlcədən planlaşdırın.
- Əvvəlcə venadan qan götürülür və ac qarına qlükoza ölçülür.
- Ac qarına göstərici diabet həddindən, yəni 7,0 mmol/l-dən aşağıdırsa, siz suda həll edilmiş standart miqdarda qlükozanı təxminən 5 dəqiqə ərzində içirsiniz. Uşaqlarda qlükozanın miqdarı bədən çəkisinə görə hesablanır.
- 2 saatdan sonra venadan yenidən qan götürülür. Genişləndirilmiş testdə əlavə nümunələr aralıq vaxtlarda alınır, qlükoza isə yenə yalnız bir dəfə içilir.
Gözləmə müddətində sakit oturun: gəzmək, yemək, siqaret çəkmək olmaz, yalnız su içmək olar. Ac qarına göstərici 7,0 mmol/l və daha yüksək olarsa, yük verilmir: belə nəticə təkrar ölçmə ilə birlikdə diaqnoz üçün adətən kifayət edir.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Qlükozatolerantlıq testinin nəticəsi testdən əvvəlki günlərə və testin gedişinə çox həssasdır.
- Test günü yemək, siqaret, qəhvə və ya saqqız qlükoza əyrisini pozur; test boyu otaqda sakit oturun.
- Əvvəlki günlərdə şirniyyatın kəskin azaldılması və ya pəhriz nəticəni yanlış edə bilər.
- Kortikosteroidlər, sidikqovucular, hormonal kontraseptivlər və bəzi psixiatrik dərmanlar qlükoza mübadiləsinə təsir edir.
- Testdən əvvəl hər hansı kəskin xəstəlik, qızdırma və ya əməliyyatdan sonrakı dövr nəticəni təhrif edə bilər.
- Test zamanı qusma və ya ürəkbulanma baş verərsə, qlükozanın sorulması pozulur və test təkrarlana bilər.
- Nəticə forması üzərindəki norma həmin laboratoriyanın üsuluna aiddir; başqa yerdə aparılmış analizlə birbaşa müqayisə etmək yanıltıcı ola bilər.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Göstəricini həkim klinik mənzərə və digər test nəticələri ilə birlikdə izah edir.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Qrup | Norma | Vahid |
|---|---|---|---|
| Ac qarına qlükoza | Böyüklər | 6,1-dən az | mmol/l |
| Qlükoza, yükdən 2 saat sonra | Böyüklər | 7,8-dən az | mmol/l |
| Ac qarına qlükoza | Hamilə qadınlar | 5,1-dən az | mmol/l |
| Qlükoza, yükdən 1 saat sonra | Hamilə qadınlar | 10,0-dan az | mmol/l |
| Qlükoza, yükdən 2 saat sonra | Hamilə qadınlar | 8,5-dən az | mmol/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Həkim hər iki göstəricini birlikdə qiymətləndirir:
- hər ikisi normadadır – karbohidrat mübadiləsinin pozulması aşkar edilməyib;
- ac qarına 6,1–6,9 mmol/l, 2 saat sonra 7,8-dən az – ac qarına qlükozanın pozulması;
- 2 saat sonra 7,8–11,0 mmol/l – qlükozaya tolerantlığın pozulması, yəni prediabet;
- ac qarına 7,0 və ya 2 saat sonra 11,1 mmol/l və daha çox – şəkərli diabet ehtimal olunur, diaqnoz adətən təkrar müayinə ilə təsdiqlənir.
Hamiləlikdə cədvəldəki həddlərdən birinin aşılması hamiləlik (gestasion) diabetinə dəlalət edir. Yükdən sonra şəkərin həddən artıq aşağı düşməsi də ola bilər, bu ayrıca qiymətləndirmə tələb edir.
Nəticəyə hazırlığın pozulması, keçirilmiş xəstəlik və bəzi dərmanlar təsir edə bilər. Diaqnozu yalnız həkim qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda endokrinoloq pozğunluğun səbəbini aydınlaşdırmaq üçün əlavə müayinələr, məsələn, qlikləşmiş hemoqlobin, insulin və C-peptid təyin edə, lazım gəldikdə müalicə seçə bilər.
Yadda saxla!
Prediabet hökm deyil: bu mərhələdə qidalanmanın düzəldilməsi, hərəkətin artırılması və artıq çəkinin azaldılması diabetin inkişafını illərlə gecikdirə, bəzən isə tamamilə qarşısını ala bilər. Test zamanı ürəkbulanma, qusma, güclü zəiflik və ya baş gicəllənməsi olarsa, dərhal tibb işçisinə deyin.
- Qusma olarsa, test həmin gün dayandırılır və başqa günə keçirilir.
- Testdən sonra yemək üçün özünüzlə yüngül qəlyanaltı götürün.
Qiymət cədvəli
- Qlükozatolerantlıq testi 15 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Məhlul çox şirindir və bəzi insanlarda yüngül ürəkbulanma yaradır. Onu bir anda deyil, kiçik qurtumlarla, amma 5 dəqiqə ərzində içmək lazımdır. Bəzi laboratoriyalar dadı yumşaltmaq üçün bir neçə damla limon şirəsi əlavə edir.
Telefon və kitab olar, gəzmək isə yox. Əzələ işi qlükozanın sərfini artırır və nəticəni yalançı normal göstərə bilər. Ona görə 2 saat ərzində sakit oturmaq tövsiyə olunur.
Adətən hamiləliyin 24–28-ci həftələrində, əvvəllər şəkər problemi aşkar edilməyən qadınlarda. Risk yüksək olduqda həkim onu daha erkən təyin edə bilər. Hamiləlikdə qan üç dəfə götürülür: ac qarına, yükdən 1 və 2 saat sonra.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Polikistik yumurtalıq sindromu: aybaşıdan hamiləlik planına qədər
PCOS adı ilə tanınan sindrom yalnız yumurtalıqlarla bağlı deyil. Aybaşı, dəri əlamətləri, maddələr mübadiləsi və hamiləlik planı birlikdə…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya / Endokrinologiya / Reproduktologiya
Hamiləlikdə şəkər yükləmə testi: necə hazırlaşmalı?
Qlükoza tolerantlıq testi hamiləlikdə şəkər mübadiləsini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Hazırlıq, məhlul və qan götürmə vaxtı protokola görə…
İstiqamət: Ginekologiya / Endokrinologiya
Qalxanabənzər vəz və hamiləlik: TSH nəticəsini necə qiymətləndirməli?
Qalxanabənzər vəzin hormonları ana və dölün sağlamlığı üçün əhəmiyyətlidir. Hamiləlikdə hormonal dəyişikliklər analizlərə təsir etdiyindən TSH və sərbəst…
İstiqamət: Endokrinologiya / Ginekologiya
Bariatriya və arıqlamaq üçün müasir preparatlar
Piylənmə bütün dünyanın probleminə çevrilmişdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, bir milyarddan çox insanın artıq çəkisi var və…
İstiqamət: Bariatrik cərrahiyyə / Endokrinologiya
