Insulae pancreaticae
Lanqerhans adacıqları mədəaltı vəzinin toxumasına səpələnmiş endokrin hüceyrə toplantılarıdır. Onlar insulin və qlükaqon hasil edərək qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləyir.
Orqan: Mədəaltı vəzi
Yerləşməsi
Adacıqlar mədəaltı vəzinin bütün hissələrində, ferment hasil edən toxumanın arasında yerləşir; quyruq hissəsində onlar bir qədər çoxdur. Adacıqların ümumi kütləsi vəzinin kiçik bir hissəsini təşkil edir.
Quruluşu
| Hüceyrə | Hormon | Əsas təsiri |
|---|---|---|
| Beta | insulin | qanda şəkəri azaldır, onun hüceyrələrə daxil olmasını təmin edir |
| Alfa | qlükaqon | qanda şəkəri artırır (qaraciyərdən qlükozanın çıxmasını stimullaşdırır) |
| Delta | somatostatin | digər hormonların ifrazını ləngidir |
Adacıqlar sıx kapilyar şəbəkə ilə əhatə olunub — hormonlar birbaşa qana keçir.
Funksiyası
Yeməkdən sonra qanda qlükoza artır və beta-hüceyrələr insulin ifraz edir; aclıq zamanı isə qlükaqon şəkərin düşməsinin qarşısını alır. Bu iki hormonun tarazlığı qanda şəkərin dar hədlərdə saxlanmasını təmin edir.
Suallar və cavablar
1-ci tip diabetdə immun sistem beta-hüceyrələri dağıdır və insulin çatışmazlığı yaranır. 2-ci tip diabetdə əsas problem toxumaların insulinə həssaslığının azalmasıdır; zamanla insulin ifrazı da zəifləyir.
Qanda qlükoza, qlikləşmiş hemoqlobin (HbA1c), qlükozatolerantlıq testi, insulin və C-peptidin səviyyəsi. Hansı testin lazım olduğunu endokrinoloq müəyyən edir.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
Simptomlar
Müayinə üsulları
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Şəkərli diabet hökm deyil!
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, 2003-cü ildə artıq çəkidən əziyyət çəkən insanların sayı 1 milyarddan çoxdur. Piylənmə təkcə…
İstiqamət: Endokrinologiya
Prediabet
Prediabet — karbohidrat mübadiləsinin aralıq vəziyyətidir, bu zaman qanda qlükozanın səviyyəsi fizioloji normaları keçir, lakin hələ şəkərli diabet…
İstiqamət: Endokrinologiya
