Sidikdə ümumi zülal: göstərişlər və nəticələrin şərhi

Sağlam böyrək süzgəci iri zülal molekullarını sidiyə buraxmır, ona görə sidikdə zülalın artması – proteinuriya – böyrək zədələnməsinin erkən əlaməti ola bilər. Analiz zülalın miqdarını səhər porsiyasında və ya sutkalıq sidikdə ölçür. Ödemlər, yüksək təzyiq, diabet, böyrək xəstəlikləri və hamiləlik zamanı, həmçinin müalicənin təsirini izləmək üçün təyin edilir.

Biomaterial: Sidik
Nəticə hazır olur: 1 iş günü
Qiymət: 6 AZN

Yayımlanma tarixi: 22.09.2026 Yenilənmə tarixi: 05.10.2026

Onlayn

Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası

müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə

Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?

Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.

Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.

Sinonimlər

proteinuriya
sidikdə zülal

Müayinənin təsviri

Böyrəklərdə qan xüsusi süzgəcdən – böyrək yumaqcıqlarından keçir. Sağlam süzgəc iri zülal molekullarını buraxmır. Kiçik zülallar isə ilkin sidiyə keçsə də, böyrək kanalcıqlarında yenidən qana sorulur. Nəticədə son sidikdə zülal çox az olur və əsasən albuminlər, immunoqlobulinlər və mukoproteinlərdən ibarətdir.

Sidikdə zülalın artmasına proteinuriya deyilir. Onun səbəbi zərərsiz də ola bilər – məsələn, ağır fiziki yük və ya yüksək hərarət – ciddi böyrək xəstəliyi də. Zülalın uzun müddət sidiklə itirilməsi özü də zərərlidir: qanda zülal azalır, ödemlər yaranır, daimi proteinuriya isə böyrək toxumasını əlavə zədələyir.

Zülal kolorimetrik fotometrik üsulla ölçülür. Həkimin təyinatından asılı olaraq analiz səhər sidiyinin birdəfəlik porsiyasında (nəticə q/l ilə) və ya sutkalıq sidikdə (nəticə q/sutka ilə) aparılır. Sutkalıq analiz zülal itkisinin həqiqi miqdarını daha dəqiq göstərir.

Göstərişlər

Analiz aşağıdakı hallarda təyin olunur:

böyrək zədələnməsi əlamətləri: ödemlər, təzyiqin yüksəlməsi, sidik miqdarının dəyişməsi, sidikdə qan;
böyrəklər üçün risk yaradan xəstəliklər: şəkərli diabet, amiloidoz, autoimmun xəstəliklər;
lipoid nefroz, idiopatik membranoz qlomerulonefrit kimi birincili böyrək xəstəliklərinə şübhə;
böyrək çatışmazlığı riskinin yüksək olması: ürək-damar xəstəlikləri, piylənmə, siqaret çəkmə, ailədə böyrək xəstəlikləri;
böyrəklərə toksik təsir edən dərmanların qəbulu: qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr, bəzi antibiotiklər, sidikqovucular;
sidiyin ümumi analizində zülalın artması, böyrəklərin ultrasəs müayinəsində dəyişikliklər;
qan zərdabında zülalın azalması.

Məlum böyrək xəstəliyində analiz vəziyyəti izləmək və müalicənin effektivliyini qiymətləndirmək üçün təkrarlanır.

Hansı xəstəliklərdə təyin olunur

Müayinənin aparılması

Hazırlıq 2 gün

Sidikqovucu dərmanları həkimlə razılaşdıraraq dayandırın, ağır yükdən çəkinin.
Analizin götürülməsi 5–10 dəqiqə

Həkimin təyinatına görə səhər və ya sutkalıq sidiyi evdə toplayırsınız.
Nəticə 1 iş günü

Həkiminiz nəticəni təzyiq və qan analizləri ilə birlikdə qiymətləndirir.

Müayinəyə hazırlıq

Sidik toplamazdan 48 saat əvvəl sidikqovucu dərmanları dayandırın – bunu öncədən həkimlə razılaşdırın.
24 saat əvvəl spirtli içkini və sidiyin rəngini dəyişən məhsulları qəbul etməyin.
Toplamadan əvvəlki gün və toplama günü ağır fiziki işdən və idmandan çəkinin.

Analiz necə götürülür

Sidiyi evdə özünüz toplayırsınız. Həkim hansı variantı təyin edibsə, ona uyğun hərəkət edin.

Birdəfəlik porsiya. Səhər xarici cinsiyyət orqanlarını yuyun, ilk axını unitaza buraxın, orta hissəni xüsusi qaba toplayın və qabı bağlayın.

Sutkalıq sidik. Səhər sidik kisəsini unitaza boşaldın – vaxt bu andan hesablanır. Növbəti 24 saat ərzində hər dəfə sidiyi təmiz qaba edib soyuducuda saxlanılan ümumi qaba tökün. Toplama bitəndə sidiyi qarışdırın, ümumi həcmi ölçün və kiçik bir hissəni ayrıca qaba töküb bir neçə saat ərzində laboratoriyaya gətirin, həcmi bildirin.

Hər iki halda prosedur ağrısızdır.

Nəticəyə nə təsir edə bilər

Sidikdə zülalın miqdarı gün ərzində və şərait dəyişdikcə müvəqqəti artıb azala bilər.

Ağır fiziki məşq, uzun müddət ayaq üstə durmaq və soyuqda qalmaq zülalı müvəqqəti artırır.
Qızdırma, kəskin infeksiya və sidik yollarının iltihabı nəticəni yüksəldir.
Qadınlarda menstruasiya qanı və ifrazat nümunəyə qarışarsa, zülal yalançı çıxa bilər.
Bol zülallı yemək və susuzluq göstəriciyə təsir edə bilər.
Bəzi dərmanlar, o cümlədən ağrıkəsici və antibiotiklər nəticəni dəyişir.
Nümunə təmiz qaba, orta porsiya ilə toplanmalıdır.
Referens (norma) hədləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.

Hər hansı dərman, vitamin və qida əlavəsi qəbul edirsinizsə, bunu həkimə bildirin. Nəticəni yalnız həkim simptomlarınızla və digər analizlərlə birlikdə qiymətləndirə bilər.

Referens dəyərlər

Göstərici	Nümunə	Referens dəyər	Vahid
Ümumi zülal	Birdəfəlik porsiya	0,15-dən çox deyil	q/l
Ümumi zülal	Sutkalıq sidik	0,14-dən çox deyil	q/sutka
Ümumi zülal	Sutkalıq sidik, ərəfədə idman və ya ağır fiziki iş olduqda	0,3-ə qədər	q/sutka

Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.

Nəticənin yozulması

Sidikdə zülalın artmasının səbəbləri bir neçə qrupa bölünür.

Böyrək xəstəlikləri – süzgəc zülalı artıq buraxır:

anadangəlmə pozğunluqlar – lipoid nefroz, Fankoni sindromu;
şəkərli diabet, arterial hipertenziya, hamiləlik, bədxassəli şişlər, streptokok infeksiyası, anemiya fonunda ikincili zədələnmə;
qurğuşun və ya civə ilə zəhərlənmə, nefrotoksik dərmanlar – qeyri-steroid iltihab əleyhinə, bəzi təzyiq salan və sidikqovucu vasitələr;
böyrək karsinoması.

Qanda zülalın çox əmələ gəlməsi – süzgəc normal olsa da, ona düşən yük artır:

çoxsaylı mieloma, Valdenström makroqlobulinemiyası;
damar daxilində eritrositlərin parçalanması (hemoliz);
əzələ toxumasının zədələnməsi.

Müvəqqəti (tranzitor) proteinuriya – xəstəlik əlaməti deyil:

ortostatik proteinuriya – uzun müddət ayaq üstə qaldıqdan sonra;
susuzlaşma, stres, yüksək hərarət, fiziki yük;
zülalla çox zəngin qidalanma.

Proteinuriya həmçinin ürək çatışmazlığı, mərkəzi sinir sistemi xəstəlikləri, hipertireoz, sidik kisəsi xərçəngi və bağırsaq xəstəlikləri ilə də bağlı ola bilər.

Sidikdə qan və ya leykositlər olduqda, aspirin, bəzi antibiotiklər və rentgen-kontrast maddələr qəbul edildikdə nəticə yalançı yüksək çıxa bilər. Sidiyin sıxlığı aşağı, pH-ı yüksək olduqda və ya bakteriyalar olduqda isə zülal yalançı aşağı göstərilə bilər. Diaqnozu yalnız həkim qoyur.

Nəticə normadan kənar olduqda qan və sidiyin ümumi analizi, antistreptolizin O, komplementin C3 və C4 komponentləri, qanda qlükoza, ümumi zülal, albumin, xolesterin, elektrolitlər, fosfor və sidik turşusu təyin olunur, nefroloq və kardioloq məsləhəti tövsiyə edilir. Səbəblər istisna edildikcə müayinə qalxanabənzər vəzi hormonları və şişlərin axtarışı ilə genişləndirilə bilər.

Yadda saxla!

Bir dəfə aşkar edilən zülal hələ böyrək xəstəliyi demək deyil: həkim adətən analizi bir neçə həftə ərzində ən azı bir dəfə təkrarlayır. Zülal təkrar analizlərdə də qalırsa, səbəb mütləq araşdırılmalıdır, çünki erkən başlanan müalicə böyrək funksiyasını uzun illər qoruya bilər.

Şəkərli diabet və ya hipertoniyanız varsa, sidikdə zülalı simptom olmasa belə ildə ən azı bir dəfə yoxlatdırın.
Ağrıkəsiciləri uzun müddət nəzarətsiz qəbul etməyin – onlar böyrəklərə zərər verə bilər.

Qiymət cədvəli

₼ Necə qənaət etmək olar? % Diskont Proqramı

Sidikdə ümumi zülal 6 AZN

* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.

Suallar və cavablar

Birdəfəlik nümunə ilkin yoxlama üçün rahatdır, amma gün ərzində sidiyin qatılığı dəyişdiyindən nəticə təxminidir. Sutkalıq analiz zülal itkisinin real miqdarını göstərir və diaqnozu dəqiqləşdirmək, müalicəni izləmək üçün daha etibarlıdır. Seçimi həkim edir.

Bu, əsasən yeniyetmə və gənclərdə uzun müddət ayaq üstə qaldıqdan sonra sidikdə zülalın yaranmasıdır. Uzanmış vəziyyətdən sonra toplanan səhər sidiyində zülal olmur. Bu hal adətən zərərsizdir, amma onu həkim təsdiqləməlidir.

Ağır məşqdən sonra müvəqqəti az miqdarda zülal ola bilər. Ona görə analizdən əvvəlki gün intensiv məşq etməmək lazımdır. Dincəldikdən sonra da zülal qalırsa, müayinə davam etdirilməlidir.

Laboratoriya həkimləri

👶

Quliyeva Ceyhunə

Staj: 17 il

Laboratoriya həkimi

🇦🇿 🇷🇺 🇬🇧

👶

Əliyeva Şəfa Yunis qızı

Staj: 23 il Rəylər: 1

Dermatoloq Mikoloq Trixoloq Veneroloq

🇦🇿 🇷🇺

👶

Abbasova Ülviyyə Nazim qızı

Staj: 12 il

USM həkimi (USD həkimi)