Ümumi bilirubin qanda hemoqlobinin parçalanmasından yaranan sarı piqmentin ümumi miqdarını göstərir. Analiz qaraciyərin, öd yollarının vəziyyətini və eritrositlərin həddindən artıq dağılıb-dağılmadığını qiymətləndirməyə imkan verir. Həkim onu dərinin və göz ağının saralmasında, hepatitdən şübhələndikdə, yenidoğulmuşlarda sarılıq zamanı və müalicəyə nəzarət üçün təyin edir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 8 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- qanda ümumi bilirubin
- zərdabda ümumi bilirubin
- TBIL
Müayinənin təsviri
Bilirubin sarı rəngli piqmentdir. O, qırmızı qan hüceyrələrinin – eritrositlərin tərkibindəki hemoqlobin parçalandıqda əmələ gəlir. Hemoqlobin orqanizmdə oksigeni və karbon qazını daşıyır, köhnəlmiş eritrositlər dağıldıqca onun qalıqları bilirubinə çevrilir.
Əvvəlcə suda həll olmayan dolayı bilirubin yaranır. Qaraciyər onu zərərsizləşdirir və suda həll olan düz bilirubinə çevirir, sonra o, öd ilə bağırsağa xaric edilir. Ümumi bilirubin bu iki fraksiyanın cəmidir. Ona görə göstəricinin dəyişməsi üç mərhələdən hansındasa problem olduğunu göstərir: eritrositlər çox dağılır, qaraciyər piqmenti emal edə bilmir və ya ödün axını çətinləşib.
Analiz qanın zərdabında kolorimetrik fotometrik üsulla aparılır. Testin özü səbəbi dəqiq göstərmir, amma həkimə müayinəni hansı istiqamətdə davam etdirməyi seçməyə kömək edir. Diaqnozu dəqiqləşdirmək, xəstəliyin gedişini və müalicənin effektini izləmək üçün də təkrar-təkrar təyin olunur.
Göstərişlər
Həkim ümumi bilirubin analizini aşağıdakı hallarda təyin edir:
- dəri, göz ağı və ya selikli qişalar saralıb;
- sidik tündləşib, nəcis açıq rəng alıb və ya tam rəngsizləşib;
- səbəbi bəlli olmayan dəri qaşınması var;
- virus hepatitindən şübhələnilir və ya hepatit artıq təsdiqlənib;
- uzun müddət spirtli içki qəbul olunub;
- qaraciyərə toksik təsir göstərə bilən dərmanlar qəbul edilir;
- qaraciyərə və ya qan hüceyrələrinə təsir edən maddələrlə zəhərlənmə olub;
- eritrositlərin dağılması ilə gedən qan xəstəliyindən (oraqvari hüceyrəli anemiya, sferositoz və s.) şübhələnilir;
- öd yollarının daşla və ya şişlə tıxanması ehtimalı var;
- mədəaltı vəzinin xəstəliyi qaraciyərin işinə təsir edə bilər;
- yenidoğulmuşda sarılıq müşahidə olunur.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8–14 saat
Səhər ac qarına gəlin, yalnız su içmək olar.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Tibb bacısı dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Hazır nəticəni saytda «Müayinə nəticələri» bölməsində görə bilərsiniz.
Müayinəyə hazırlıq
Qanı səhər saatlarında, ac qarına vermək daha düzgündür.
- Son yeməkdən 8–14 saat keçməlidir. Bu müddətdə yalnız qazsız təmiz su içmək olar.
- Analizdən əvvəlki gün yağlı yeməkdən və spirtli içkidən çəkinin.
- Qan verməzdən ən azı 1 saat əvvəl siqaret çəkməyin.
- Ağır fiziki yükdən və əsəbi gərginlikdən qaçın, laboratoriyaya gəldikdən sonra 10–15 dəqiqə dincəlin.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək büküşündəki venadan götürülür. Tibb bacısı qolu turna ilə sıxır, dərini dezinfeksiya edir və iynəni venaya yeridir. Bu an qısa bir sancı hiss edə bilərsiniz. Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir.
Qan alındıqdan sonra iynə vurulan yerə tampon qoyulur. Göyərmə yaranmaması üçün onu bir neçə dəqiqə yüngülcə sıxıb saxlayın və həmin qolla dərhal ağır əşya qaldırmayın.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Ümumi bilirubinin səviyyəsi aclıq, qidalanma və nümunənin saxlanma şəraitindən təsirlənə bilər.
- Uzun aclıq bilirubini müvəqqəti artırır; sutka ərzində göstərici də dəyişə bilər, ona görə qan səhər verilməlidir.
- Yağlı yemək və spirtli içki nəticəni dəyişə bilər.
- Ağır fiziki yük və əsəbi gərginlik göstəriciyə təsir edir.
- Hemoliz və nümunənin işıqda uzun qalması bilirubinin ölçülməsini təhrif edir.
- Bəzi dərmanlar bilirubinin səviyyəsini dəyişə bilər.
- Yenidoğulmuşlarda göstərici fizioloji olaraq yüksək ola bilər.
- Referens (norma) göstəriciləri laboratoriyadan və üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələrin nəticələrini nəzərə alaraq şərh edir.
Referens dəyərlər
| Qrup | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|
| Yaşlılar və uşaqlar (yenidoğulmuş dövründən sonra) | 3,4–20,5 | mkmol/l |
| Yenidoğulmuşlar, 1-ci gün | 24–149 | mkmol/l |
| Yenidoğulmuşlar, 2-ci gün | 58–197 | mkmol/l |
| Yenidoğulmuşlar, 3–5-ci günlər | 26–205 | mkmol/l |
Yenidoğulmuşlar üçün göstərilən intervallar vaxtında doğulmuş körpələrə aiddir: həyatın ilk günlərində bilirubinin fizioloji artması normaldır, sonra o, tədricən azalır və 2 həftədən gec olmayaraq yaşlılar üçün olan həddə enir. Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Ümumi bilirubinin yüksəlməsi (hiperbilirubinemiya) aşağıdakı vəziyyətlərdə müşahidə oluna bilər:
- eritrositlərin artıq dağılması – hemolitik anemiyalar (oraqvari hüceyrəli, sideroblastik anemiya, sferositoz);
- qaraciyər hüceyrələrinin zədələnməsi – virus hepatitləri, qaraciyər sirrozu, alkoqol və ya dərmanlarla toksik zədələnmə, qaraciyər şişləri və metastazları;
- ödün axınının pozulması – öd daşı xəstəliyi, kəskin və ya xroniki xolesistit, öd yollarının daşla tıxanması və ya şişlə sıxılması, öd kisəsi və mədəaltı vəzi şişləri;
- irsi pozğunluqlar – Jilber sindromu, Krigler-Nayyar, Rotor, Dabin-Conson sindromları, keçici ailəvi hiperbilirubinemiya;
- yenidoğulmuşların fizioloji və patoloji sarılığı;
- qalxanabənzər vəzinin funksiyasının zəifləməsi.
Bilirubinin normadan aşağı olması çox nadir hallarda rast gəlinir və bəzi anemiyaların əlaməti ola bilər.
Bir analizin nəticəsi diaqnoz deyil. Onu şikayətlərlə və digər müayinələrlə birlikdə yalnız həkim qiymətləndirir.
Nəticə normadan kənar olduqda həkim adətən düz bilirubin, AST və ALT, qanın və sidiyin ümumi analizini, qarın boşluğu orqanlarının ultrasəs müayinəsini təyin edir. İrsi xəstəlikdən şübhələnildikdə genetik analiz tövsiyə oluna bilər. Vəziyyətdən asılı olaraq terapevt, pediatr, qastroenteroloq, infeksionist, hematoloq, cərrah və ya genetikin məsləhəti lazım olur.
Yadda saxla!
Ümumi bilirubin yalnız ilkin istiqaməti göstərir: piqmentin artmasının qaraciyərdən, öd yollarından, yoxsa qandan qaynaqlandığını anlamaq üçün düz və dolayı fraksiyalar ayrıca ölçülür. Ac qalma, ağır fiziki yük və bəzi dərmanlar göstəricini müvəqqəti dəyişə bilər.
- Sarılıq birdən yaranıbsa və qarın ağrısı, hərarət ilə müşayiət olunursa, analiz nəticəsini gözləmədən həkimə müraciət edin.
- Qəbul etdiyiniz dərmanların və bitki preparatlarının siyahısını həkimə göstərin.
- Bilirubin bir neçə dəfə yüngül artıbsa və başqa şikayət yoxdursa, bu barədə həkimlə danışın: səbəb zərərsiz irsi xüsusiyyət ola bilər.
Qiymət cədvəli
- Ümumi bilirubin 8 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Bəli, qazsız təmiz su içmək olar və bu, nəticəyə təsir etmir. Çay, qəhvə, şirə və şirin içkilər isə yemək sayılır, onlardan analizə qədər imtina edin.
Bəli. Göz ağının saralması bilirubinin artdığını göstərən ən erkən əlamətlərdəndir və bəzən heç bir başqa şikayət olmadan yaranır. Səbəb zərərsiz də ola bilər, ciddi də, bunu yalnız müayinə ilə ayırmaq mümkündür.
Bu, qaraciyərin bilirubini emal edən fermentinin irsi olaraq zəif işlədiyi vəziyyətdir. Bilirubin vaxtaşırı, xüsusən ac qaldıqda, stressdə və ya xəstəlik zamanı yüngül artır. Adətən təhlükəli deyil və xüsusi müalicə tələb etmir, amma diaqnozu həkim digər səbəbləri istisna etdikdən sonra qoyur.
Yenidoğulmuşlarda sarılıq tez-tez rast gəlinir və çox vaxt özü keçir. Lakin sarılıq ilk sutkada başlayıbsa, güclüdürsə, 2 həftədən çox davam edirsə və ya körpə ləng, süstdürsə, pediatr bilirubin səviyyəsini yoxlamağı təyin edir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Xroniki hepatitin müalicəsi
Xroniki hepatitlər – keçirilmiş virus hepatitindən, bəzi medikamentlərin qəbulundan sonra, spirtli içkilərdən sui-istifadə zamanı inkişaf edən və iltihabi…
İstiqamət: Hepatologiya
Hepatitlər – qaraciyərin iltihabi xəstəlikləri
Hər il hepatologiya sahəsində qaraciyər xəstəliklərini daha effektiv diaqnostika etməyə və müalicə etməyə imkan verən kəşflər olunur. Xəstəliyin…
İstiqamət: Hepatologiya
Piy hepatozu haqqında hər şey
Piy hepatozu (steatoz), steatohepatit - qaraciyərdə piy toxumasının həddindən artıq toplanması, qaraciyər funksiyasının pozulması və mümkün olan sirroz…
İstiqamət: Hepatologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
