Labirintit daxili qulağın labirint strukturlarının iltihabıdır və vestibulyar simptomlarla yanaşı eşitmə itkisi də yarada bilər.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Daxili qulağın iltihabı
Tarixi məlumatlar
Daxili qulağın iltihabı haqqında ilk elmi təsəvvürlər XIX əsrdə, qulaq xəstəliklərini öyrənən tibb sahəsi — otologiya fəal inkişaf etdikdə formalaşmağa başlamışdır. Bu dövrədək tarazlıq və eşitmə pozğunluqlarına anatomik əsası dəqiq anlaşılmadan vahid sindrom kimi baxılırdı.
Daxili qulağın öyrənilməsinə alman anatomu və fizioloqu Herman Helmholts ciddi töhfə vermiş, ilbizin quruluşunu və səsin qavranılması mexanizmlərini ətraflı təsvir etmişdir. Onun işləri labirintin müxtəlif şöbələrinin zədələnməsinin müxtəlif klinik təzahürlərə gətirib çıxara biləcəyini anlamağa imkan vermişdir.
Qulağın iltihabi xəstəliklərinin öyrənilməsinə müasir otorinolarinqologiyanın banilərindən biri sayılan avstriyalı həkim Yozef Politser mühüm töhfə vermişdir. Müşahidələrində o, orta qulaq iltihabının necə keçdiyini ətraflı təhlil etmiş və infeksiyanın təbil boşluğu ilə məhdudlaşmadığı hallara diqqət yetirmişdir. Tədqiqatçı patoloji prosesin daha dərinə — daxili qulaq nahiyəsinə yayıldığı vəziyyətləri təsvir etmişdir. Bu işlər labirintin zədələnməsinin tez-tez uzanmış və ya ağır orta otitin ağırlaşması kimi yarandığı barədə təsəvvür formalaşdırmağa imkan vermişdir.
Sonralar, XX əsrin ilk onilliklərində xəstəlik haqqında təsəvvürlər daha da dəqiqləşdi. Mütəxəssislər daxili qulağın iltihabi zədələnməsinin bir neçə variantını ayırd etməyə başladılar, xüsusən prosesin seroz və irinli formalarını. Paralel olaraq infeksiyanın təbil boşluğundan labirint strukturlarına keçə biləcəyi yollar öyrənilirdi. Nəzərəçarpan irəliləyiş şüa müayinə üsullarının meydana çıxması ilə baş verdi. Əvvəlcə rentgenoqrafiya, sonra isə kompüter tomoqrafiyası həkimlərə gicgah sümüyünün əyani təsvirlərini almağa və qulağın daxili şöbələrinin vəziyyətini qiymətləndirməyə imkan verdi. Bu texnologiyalar sayəsində sümük strukturlarındakı dəyişiklikləri aşkarlamaq və diaqnozu daha dəqiq qoymaq xeyli asanlaşdı.
Səbəbləri
Daxili qulaqda iltihabi proses labirint nahiyəsinə patogenlərin daxil olması nəticəsində inkişaf edir. Çox vaxt bu proses digər patologiyaların ağırlaşması olur. Ən tipik vəziyyət orta qulaq iltihabı zamanı infeksiyanın yayılmasıdır, lakin xəstəliyin inkişafının başqa mexanizmləri də mövcuddur.
Mikroorqanizmlərin və onların toksinlərinin daxil olmasına cavab olaraq iltihabi reaksiya yaranır. Labirintin toxumaları şişir, onun kanallarında maye sirkulyasiyası pozulur. Proses irəlilədikcə səs dalğalarını və bədənin fəzada vəziyyəti ilə bağlı siqnalları qəbul edən reseptor hüceyrələri zərər çəkir. Ağır gedişat zamanı bu strukturlar ciddi şəkildə zədələnə bilər ki, bu da eşitmənin davamlı pisləşməsinə və tarazlığın pozulmasına səbəb olur.
İnkişaf mexanizmi
Müalicə aparılmadıqda iltihabi proses tədricən yayıla və daxili qulağın strukturlarında geri dönməz dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Erkən mərhələlərdə xəstəlik adətən seroz formada keçir — labirint ödemləşir və mayenin dövranı pozulur.
Sonrakı irəliləmədə iltihab daha nəzərəçarpan olur. Patoloji proses həssas reseptorların zədələnməsi ilə müşayiət olunan irinli formaya keçə bilər. Nəticədə eşitmə və tarazlıq pozğunluqları güclənir.
Xəstəliyin uzunmüddətli gedişi labirint elementlərinin dağılmasına gətirib çıxara bilər. Bəzi hallarda xroniki ossifikasiyaedici labirintit inkişaf edir — daxili qulaq boşluğunda sümük toxumasının formalaşdığı vəziyyət. Belə dəyişiklik səslərin qavranılmasını xeyli pisləşdirir və davamlı eşitmə itkisinə gətirib çıxara bilər. Buna görə də erkən diaqnostika və vaxtında müalicə xəstəliyin ağır nəticələrinin qarşısının alınmasında açar rol oynayır.
Labirintit ağır gedişdə ciddi ağırlaşmalar törədə bilən patologiyalara aiddir. Əlverişsiz nəticələrin ən yüksək ehtimalı irinli iltihabda, infeksiya daxili qulağın hüdudlarından kənara çıxaraq qonşu strukturları əhatə etdikdə yaranır.
Təsnifat
Otorinolarinqologiyada labirintitin bir neçə təsnifatından istifadə olunur.
İltihabi dəyişikliklərin xarakterinə görə:
- Seroz labirintit — iltihabın ilkin mərhələsidir. Labirintin boşluğunda ödemli maye yaranır, lakin irinli məzmun olmur. Vaxtında terapiya aparıldıqda bu dəyişikliklər əksər hallarda geri dönür.
- İrinli labirintit — xəstəliyin daha ağır variantıdır, bu zaman iltihab daxili qulağın toxumalarının dağılması ilə müşayiət olunur. Bu forma üçün intensiv baş gicəllənmə və eşitmənin ifadəli pisləşməsi xarakterikdir.
- Nekrotik labirintit — nadir, lakin ən ağır vəziyyətdir, bu zaman patoloji proses labirintin sümük elementlərinin və sinir strukturlarının zədələnməsinə səbəb olur.
İnfeksiya mənbəyinə görə:
- Otogen labirintit — orta qulaqdan iltihabın yayılması nəticəsində, adətən ağırlaşmış otit fonunda yaranan ən çox rast gəlinən variantdır.
- Meningogen — mərkəzi sinir sisteminin qişalarını və strukturlarını zədələyən infeksiyaların ağırlaşması kimi inkişaf edir.
- Hematogen — orqanizmdəki digər infeksiya ocaqlarından törədicilərin qan dövranı ilə daşınması zamanı formalaşır.
Gedişinin xüsusiyyətlərinə görə:
- Kəskin labirintit — sürətlə inkişaf edir və ifadəli klinik təzahürlərlə müşayiət olunur.
- Xroniki — tədricən formalaşır və eşitmənin davamlı zəifləməsinə səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, xəstəliyin ayrıca növləri də təsvir olunub, məsələn sifilitik labirintit və ya daxili qulaq strukturları daxilində sümük toxumasının əmələ gəlməsi baş verən xroniki ossifikasiyaedici labirintit.
Klinik mənzərə
Labirintitin təzahürləri iltihabın eyni zamanda səslərin qavranılmasına və bədənin fəzada oriyentasiyasına cavabdeh olan daxili qulaq strukturlarını əhatə etməsi ilə bağlıdır. Xəstəliyin klinik mənzərəsi adətən eşitmə pozğunluqları ilə ifadəli vestibulyar pozğunluqları birləşdirir. Simptomların gücü və müxtəlifliyi əsasən iltihabın nə dərəcədə aktiv inkişaf etməsindən və daxili qulaq strukturlarının nə dərəcədə dərindən zədələnməsindən asılıdır.
Bir çox insanlarda xəstəlik gözlənilmədən başlayır. Bir müddət əvvəl insan özünü normal hiss edirdi, lakin qısa müddət sonra ifadəli özünühiss pozğunluqları yaranır. Bu dövrdə tarazlığın itirilməsi və hərəkət koordinasiyasının çətinləşməsi ilə müşayiət olunan intensiv baş gicəllənmə tutmaları yarana bilər.
Xəstəliyin ən xarakterik təzahürlərinə aşağıdakılar aiddir:
- İntensiv baş gicəllənmə. Vestibulyar aparatın işinin pozulması ilə əlaqədardır. Bədən vəziyyəti dəyişdikdə və ya başın kəskin dönmələrində tutmalar güclənə bilər. Bəzi hallarda insan üçün sakit vəziyyətdə belə tarazlığı saxlamaq çətinləşir.
- Yerişin qeyri-sabitliyi və koordinasiyanın pozulması. Daxili qulaqdakı iltihabi dəyişikliklər fəzada oriyentasiyaya cavabdeh olan siqnalların ötürülməsini pozur. Nəticədə sallanma hissi yaranır, hərəkətlər daha az əminliklə həyata keçirilir.
- Eşitmənin zəifləməsi. İltihab daxili qulağın ilbizinə yayıldıqda səs rəqslərini qəbul etmə qabiliyyəti pisləşir. Xəstəliyin ağır gedişində eşitmənin azalması əhəmiyyətli ola bilər.
- Qulaqda yad səslər. Xəstələr onları tez-tez zınqırov səsi, uğultu və ya daimi küy kimi təsvir edir. Bəzən bu hisslər baş gicəllənmə tutmaları zamanı güclənir.
- Ürəkbulanma və qusma tutmaları. Bu simptomlar vestibulyar aparatdan gələn siqnalların mərkəzi sinir sisteminə təhrif olunmuş şəkildə daxil olmağa başlaması ilə əlaqədardır, bu da qusma mərkəzi tərəfindən reaksiyaya səbəb olur.
- Nistaqm. Bu, mütəxəssisin baxış zamanı aşkar edə biləcəyi gözlərin ixtiyarsız rəqsvari hərəkətləridir. Bu əlamət vestibulyar sistemin işinin pozulmasından xəbər verir.
- Qulaqda təzyiq və ya tutulma hissi. Bəzi xəstələr bu vəziyyəti daxili şişkinlik və ya dolğunluq hissi kimi təsvir edir.
- Səslərə həddindən artıq həssaslıq. Bəzən adi məişət küyləri həddindən artıq yüksək kimi qəbul edilir və diskomfort yaradır.
İrinli labirintitin simptomları sürətlə proqressivləşir və özünühissin kəskin pisləşməsinə səbəb olur. Orqanizmin ümumi intoksikasiya əlamətləri yaranır, eşitmə sürətlə azalmağa başlaya bilər. Belə gediş dərhal tibbi yardıma müraciət etməyi tələb edir, çünki iltihab prosesi qonşu anatomik strukturlara yayıla bilər.
Yadda saxlamaq lazımdır ki, böyüklərdə labirintitin əlamətləri bəzən tarazlıq sisteminin işi ilə bağlı digər pozğunluqların təzahürlərinə bənzəyir. Məsələn, xəstələr yaranan baş gicəllənməni tez-tez labirintitlə deyil, vestibulyar nevritlə əlaqələndirir və onun səbəbini müstəqil müəyyən etməyə çalışırlar. Lakin bir vəziyyəti digərindən yalnız həkimin tam müayinəsindən sonra ayırd etmək mümkündür.
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Dəqiq diaqnoz qoymaq üçün hərtərəfli müayinə tələb olunur, çünki daxili qulağın zədələnməsinin təzahürləri digər xəstəliklərin simptomlarına bənzəyə bilər. Buna görə də labirintitdən şübhələndikdə diaqnostika bir üsulla məhdudlaşmır, həm eşitmə analizatorunun, həm də vestibulyar strukturların vəziyyətini qiymətləndirməyə imkan verən müayinələr kompleksini əhatə edir.
Müayinə xəstə ilə ətraflı söhbətdən başlanır. Həkim şikayətlərin xarakterini, meydana çıxma vaxtını və güclənmə şəraitini dəqiqləşdirir. Yaxın zamanlarda keçirilmiş infeksion xəstəliklər, orta qulaq iltihabı, həmçinin baş travmaları haqqında məlumat mühüm rol oynayır. Anamnez toplandıqdan sonra mütəxəssis müayinə aparır və eşitmə orqanının və tarazlıq sisteminin vəziyyətini ilkin qiymətləndirməyə imkan verən bir sıra klinik testlər həyata keçirir.
Diaqnozu təsdiqləmək üçün bir neçə müayinə üsulundan istifadə olunur:
- Otoskopiya. Prosedur zamanı həkim xüsusi optik cihaz vasitəsilə xarici eşitmə keçidini və təbil pərdəsinin vəziyyətini müayinə edir. Bu müayinə tez-tez daxili qulağın strukturlarına yayıla bilən infeksiya mənbəyi olan orta qulaq iltihabının əlamətlərini aşkar etməyə imkan verir.
- Audiometriya. Bu üsul eşitmə funksiyasını qiymətləndirmək və onun pozulmasının xarakterini müəyyən etmək üçün tətbiq olunur. Daxili qulaq prosesə cəlb olunduqda tez-tez həssas reseptor elementlərinin zədələnməsi ilə bağlı eşitmənin zəifləməsi aşkar edilir.
- Vestibulyar funksiyanın tədqiqi. Tarazlıq sisteminin işini yoxlamaq üçün xüsusi funksional sınaqlardan istifadə olunur. Xəstə müəyyən hərəkətlər edir, mütəxəssis isə orqanizmin reaksiyalarını və sabit vəziyyəti saxlaya bilmə qabiliyyətini qiymətləndirir.
- Nistaqmın analizi. Göz almalarının qeyri-iradi rəqsi hərəkətləri vestibulyar aparatın işinin pozulmasının mühüm əlamətidir. Onların istiqamətinin və xarakterinin öyrənilməsi labirintin cəlb olunma dərəcəsini müəyyən etməyə kömək edir.
- Kompüter tomoqrafiyası. Üsul gicgah nahiyəsinin sümük strukturlarını ətraflı qiymətləndirmək üçün tətbiq olunur (labirintitin KT əlamətləri).
- Maqnit-rezonans tomoqrafiyası. Bu müayinə xüsusilə yumşaq toxumaların vizuallaşdırılması və qulağın daxili şöbələrindəki iltihabi dəyişikliklərin aşkarlanması üçün faydalıdır.
- Laborator diaqnostika. Qan analizləri infeksiyanın mövcudluğunu müəyyən etməyə və orqanizmdə iltihabi prosesin ifadəlilik dərəcəsini qiymətləndirməyə kömək edir.
Labirintit üzrə müasir klinik tövsiyələr diaqnostikaya kompleks yanaşmanın zəruriliyini vurğulayır. Klinik müayinənin instrumental və laborator tədqiqatlarla birləşdirilməsi təkcə xəstəliyi təsdiqləməyə deyil, həm də onun formasını, daxili qulaq strukturlarının zədələnmə dərəcəsini və mümkün ağırlaşmaların riskini dəqiqləşdirməyə imkan verir.
Ağırlaşmalar
Müalicə aparılmadıqda iltihabi proses tədricən yayıla və daxili qulağın strukturlarında geri dönməz dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Erkən mərhələlərdə xəstəlik adətən seroz formada gedir – labirint şişir və maye sirkulyasiyası pozulur.
Proses daha da irəlilədikdə iltihab daha ifadəli olur. Patoloji proses həssas reseptorların zədələnməsi ilə müşayiət olunan irinli formaya keçə bilər. Nəticədə eşitmə və tarazlıq pozğunluqları güclənir.
Xəstəliyin uzunmüddətli gedişi labirint elementlərinin dağılmasına səbəb ola bilər. Bəzi hallarda xroniki ossifikasiyaedici labirintit inkişaf edir — bu, daxili qulaq boşluğunda sümük toxumasının formalaşdığı bir vəziyyətdir. Belə dəyişiklik səslərin qavranılmasını əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirir və davamlı eşitmə itkisinə səbəb ola bilər. Buna görə də erkən diaqnostika və vaxtında müalicə xəstəliyin ağır nəticələrinin qarşısını almaqda əsas rol oynayır.
Labirintit ağır gedişat zamanı ciddi ağırlaşmalara səbəb ola bilən patologiyalara aiddir. Əlverişsiz nəticələrin ən yüksək ehtimalı infeksiyanın daxili qulağın hüdudlarından kənara çıxıb qonşu strukturlara təsir etdiyi irinli iltihab zamanı yaranır.
Mümkün ağırlaşmalara aşağıdakılar aiddir:
- Davamlı eşitmə zəifləməsi. İlbizin həssas hüceyrələrinin zədələnməsi eşitmə funksiyasının geri dönməz pisləşməsinə səbəb ola bilər.
- Uzunmüddətli tarazlıq pozğunluqları. İltihabi proses sakitləşdikdən sonra belə xəstələrin bir hissəsində sabitlik və hərəkət koordinasiyası ilə bağlı problemlər qalır.
- Ossifikasiyaedici labirintit. Labirintin boşluqlarında tədricən sümük toxuması formalaşır ki, bu da səs dalğalarının normal ötürülməsini və eşitmə aparatının işini pozur.
- İnfeksiyanın beyin qişalarına yayılması. Nadir hallarda iltihab meningitin inkişafına səbəb ola bilər.
- Gicgah nahiyəsinin absesləri. İrinli proses qonşu toxumalara yayıla bilər.
Müalicə
Müalicə taktikasının seçimi iltihabın xarakterindən, klinik təzahürlərin intensivliyindən və xəstəliyin inkişaf səbəbindən asılıdır. Mütəxəssis prosesin seroz və ya irinli xarakter daşıdığını, həmçinin eşitmə və vestibulyar strukturların zədələnmə dərəcəsini qiymətləndirir. Terapiyanın əsas məqsədi infeksion amilin aradan qaldırılması, daxili qulaqda iltihabi reaksiyanın azaldılması və labirint toxumalarında geri dönməz dəyişikliklərin qarşısının alınmasıdır.
Yaşlılarda labirintitin müalicəsinə müasir yanaşmalar tarazlıq sisteminin işinin normallaşdırılmasına yönəlmiş tədbirlərlə birlikdə dərman vasitələrinin tətbiqini nəzərdə tutur. Bir sıra hallarda cərrahi müalicə tələb oluna bilər — bu, ilk növbədə iltihab ağırlaşmış orta otit fonunda inkişaf etdikdə baş verir.
Dərman terapiyası xəstəliyin inkişafının bir neçə əsas mexanizminə yönəldilmişdir.
- Antibakterial vasitələr. Bu qrup preparatlar xəstəliyin bakterial mənşəyi olduqda, xüsusilə otogen labirintit inkişaf etdikdə tətbiq olunur. Təsiri patogen mikroorqanizmlərin məhv edilməsinə və daxili qulaq toxumalarında iltihabi prosesin dayandırılmasına yönəlmişdir. İnfeksiyanın yatırılması iltihabın daha da yayılmasının və ağırlaşmaların inkişafının qarşısını almağa imkan verir.
- Yaşlılarda labirintitin müalicəsində iltihab əleyhinə preparatlar. İltihabi prosesi zəiflətməyə və toxumaların şişkinliyini azaltmağa kömək edir. Bunun sayəsində labirintin kanallarında maye hərəkəti normallaşır və səsin qavranılmasında və tarazlığın saxlanmasında iştirak edən həssas elementlərə təzyiq azalır.
- Vestibulyar aparata təsir edən vasitələr. Bu qrup preparatlar başgicəllənmənin intensivliyini azaltmağa və bədənin fəzada oriyentasiyasına cavabdeh olan sistemlərin işini yaxşılaşdırmağa kömək edir. Onların təsiri daxili qulaqdan gələn siqnalların emalının mərkəzi mexanizmlərinə göstərdiyi təsirlə bağlıdır.
- Qusma əleyhinə vasitələr. Xəstəliyi tez-tez müşayiət edən ifadəli ürəkbulanma və qusma epizodları zamanı təyin olunur. Bu preparatlar qusma refleksinin formalaşmasında iştirak edən mərkəzlərin fəaliyyətini yatırır, bunun sayəsində xəstənin özünü hiss etməsi daha sabit olur.
- Mikrosirkulyasiyanı yaxşılaşdıran vasitələr. Nəticədə sinir hüceyrələrinə oksigen və qida maddələrinin daxil olması güclənir ki, bu da onların funksional aktivliyinin saxlanmasına kömək edir.
- Antivirus vasitələri. Xəstəlik virus infeksiyası ilə bağlıdırsa, terapiya virusun aktivliyinin yatırılmasına və sinir strukturlarının iltihabi zədələnməsinin azaldılmasına yönəldilə bilər.
Beləliklə, labirintiti necə müalicə etmək sualına cavab verərkən mütəxəssislər kompleks yanaşmanın zəruriliyini vurğulayırlar. Düzgün seçilmiş terapiya simptomların ifadəliliyini azaltmağa və davamlı eşitmə pozğunluqları riskini aşağı salmağa imkan verir.
Cərrahi müalicə
İrinli proses inkişaf etdikdə cərrahi müalicə göstərişdir. Həkim orta qulaqda infeksiya mənbəyini aradan qaldırır və iltihabi möhtəviyyatın axını üçün şərait yaradır. Bu yanaşma iltihabın daxili qulaq strukturlarına yayılmasının qarşısını almağa kömək edir.
Reabilitasiya
İltihabın kəskin fazası aradan qaldırıldıqdan sonra eşitmə və vestibulyar strukturların normal işinin bərpası mühüm vəzifə olur. Əlverişli nəticədə belə xəstələrin bir hissəsində müəyyən müddət qeyri-sabitlik hissi və ya təkrarlanan başgicəllənmə epizodları qala bilər. Reabilitasiya orqanizmin yenidən tarazlığı saxlamağı öyrənməsinə yönəlmişdir.
Əsas bərpa üsullarına aşağıdakılar daxildir:
- Vestibulyar gimnastika. Xüsusi seçilmiş məşqlər sinir sisteminin daxili qulaqdan gələn dəyişmiş siqnallara alışmasına kömək edir. Zaman keçdikcə tarazlığın idarə edilməsinin yeni mexanizmləri formalaşır.
- Hərəkət koordinasiyası təlimi. Məşqlər kompleksi sabitliyin artırılmasına və bədənin fəzadakı vəziyyətinin idarə olunmasının yaxşılaşdırılmasına yönəlmişdir.
- Fizioterapevtik üsullar. Daxili qulaq nahiyəsinin qan təchizatının yaxşılaşdırılmasına və bərpa proseslərinin sürətləndirilməsinə kömək edir.
- Audioloji reabilitasiya. Eşitmənin ifadəli zəifləməsi zamanı səslərin qavranılmasını yaxşılaşdırmağa imkan verən üsullar tətbiq olunur.
- Adaptasiya strategiyalarının öyrədilməsi. Xəstələrə bərpa dövründə vestibulyar sistemə düşən yükü necə azaltmaq izah olunur.
Bu tədbirlər xəstəliyin nəticələrini azaltmağa və insanın adət etdiyi fəaliyyətə qayıtmasını sürətləndirməyə kömək edir.
Profilaktika
Profilaktik tövsiyələrə əməl edilməsi labirintitin yaranma ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa imkan verir. Profilaktikanın əsas məqsədi eşitmə orqanlarında infeksiyaların inkişafına yol verməmək və artıq meydana çıxmış iltihabi prosesləri vaxtında aradan qaldırmaqdır. İnfeksiyanın labirint nahiyəsinə yayıla biləcəyi vəziyyətlərə xüsusi diqqət yetirilir.
Profilaktik tədbirlərə aşağıdakılar aiddir:
- Qulaq xəstəliklərində vaxtında həkimə müraciət. Ağrının, tutulma hissinin və ya eşitmə keçidindən ifrazatın meydana çıxması mümkün qədər tez mütəxəssislə məsləhətləşmək üçün əsasdır. Tez-tez orta qulaq iltihabı eşitmə orqanının daxili şöbəsinin zədələnməsinin ilkin səbəbi olur.
- İnfeksion xəstəliklərə nəzarət. Bakterial və virus infeksiyalarının qulağın daha dərin strukturlarına yayılmasının qarşısını almaq üçün onları tibbi nəzarət altında müalicə etmək məsləhətdir.
- Baş travmalarının profilaktikası. Məişətdə təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilməsi və idmanla məşğul olarkən qoruyucu vasitələrdən istifadə gicgah nahiyəsinin və eşitmə analizatorunun daxili şöbələrinin zədələnmə ehtimalını azaldır.
- İmmunitetin qorunması. Balanslaşdırılmış qidalanma, tam yuxu və müntəzəm fiziki aktivlik orqanizmin qoruyucu mexanizmlərinin normal işinin saxlanmasına kömək edir və infeksiyalara qarşı davamlılığı artırır.
- Xroniki xəstəliklərdə dinamik müşahidə. Planlı tibbi müayinələr eşitmə aparatının zədələnməsi ilə ağırlaşa bilən xəstəlikləri vaxtında aşkar etməyə və müalicə etməyə imkan verir.
- Eşitmə keçidinin gigiyenasına əməl edilməsi. Eşitmə kanalının dərisinə və ya təbil pərdəsinə zərər verə biləcək əşyalardan istifadə edilməməlidir.
Yadda saxla!
Müasir müayinə və terapiya üsulları daxili qulağın iltihabi xəstəliklərinə uğurla nəzarət etməyə imkan verir. Tibbi yardım vaxtında göstərildikdə labirintit əksər hallarda müalicəyə yaxşı cavab verir. Buna görə də intensiv başgicəllənmə, qulaqlarda kənar səslər və ya eşitmənin zəifləməsi kimi əlamətlərin meydana çıxması diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Həkimə erkən müraciət pozğunluqların səbəbini tez müəyyən etməyə və iltihabi proses eşitmə və ya tarazlığın davamlı dəyişikliklərinə səbəb olmazdan əvvəl terapiyaya başlamağa imkan verir.
Suallar və cavablar
Bu, iltihabın ağırlıq dərəcəsindən və müalicəyə nə vaxt başlanmasından asılıdır. Erkən müraciət edildikdə eşitmə adətən əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşır, lakin ağır və ya gecikmiş hallarda zədələnmiş qulaqda müəyyən eşitmə itkisi qala bilər. Dəqiq proqnozu otolarinqoloq audioloji müayinələrin nəticələrinə əsasən, müalicə prosesini izləyərək müəyyən edir.
Bəli, vaxtında müalicə olunmayan iltihab qonşu strukturlara yayılaraq üz sinirinin zədələnməsinə, davamlı tarazlıq pozğunluqlarına, nadir hallarda isə beyin qişalarının iltihabına səbəb ola bilər. Buna görə eşitmə pozğunluğu ilə birgə baş gicəllənmə və tarazlıq problemi yaranarsa, vaxt itirmədən mütəxəssisə müraciət vacibdir. Fəsad riskini həkim klinik mənzərəyə görə qiymətləndirir.
Labirintitin özü insandan insana ötürülmür. O, adətən orta qulaq iltihabı kimi başqa infeksiyanın daxili qulağa yayılması nəticəsində yaranan ağırlaşmadır, müstəqil yoluxucu xəstəlik deyil. Əsas diqqət ilkin infeksiyanın vaxtında müalicəsinə yönəldilməlidir ki, proses daxili qulağa keçməsin. Buna görə orta qulaq iltihabı olan xəstələrdə yeni yaranan baş gicəllənmə və ya eşitmə pozğunluğu diqqətdən kənarda qalmamalıdır.
Mövzu üzrə məqalələr
Adenoidlər və onların böyüməsinin nəticələri
Adenoidlər – burun-udlağın tağında yerləşən və qoruyucu funksiya daşıyan limfoid toxumadır. Adenoidlərin (əsasən udlaq və damaq badamcıqlarının) həddindən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burun selikli qişasının anemizasiyası
Tələbat olan otorinolarinqoloji prosedurlardan biri burun selikli qişasının anemizasiyasıdır. Bu, burun boşluğunun selikli qişalarının səthinin vazokonstriktorların – qan…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Qulağın iltihabı
İsti yay günlərində çoxumuz sərin suya girmək istəyirik. Və hərə bir yerə üz tutur: kimisi yaxınlıqdakı gölməçələrə, çaylara,…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Audiometriya nədir?
Tam karlığa qədər eşitmə qabiliyyətinin azalması qulağın və sinir sisteminin bir sıra xəstəliklərinin nəticəsi ola bilər, bəzən isə…
İstiqamət: Surdologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
