Homosistein metioninin mübadiləsi zamanı yaranan amin turşusudur və B6, B12 vitaminləri və fol turşusunun köməyi ilə tez parçalanır. Qanda onun artması damar divarının zədələnməsi, ateroskleroz və tromboz riskinin yüksəlməsi ilə bağlıdır. Analiz ürək-damar riskini qiymətləndirmək, B vitaminlərinin çatışmazlığını və hamiləlik planlaşdırılarkən tromboz meylini yoxlamaq üçün təyin edilir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 6 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- plazmada ümumi homosistein
- Hcy
Müayinənin təsviri
Homosistein tərkibində kükürd olan amin turşusudur. O, qidadan alınan metioninin mübadiləsi zamanı əmələ gəlir və normada uzun yaşamır: B6, B12 vitaminləri və fol turşusunun (B9) köməyi ilə tez bir zamanda başqa maddələrə çevrilir.
Bu vitaminlər çatışmadıqda, böyrəklər zəif işlədikdə və ya mübadilə fermentləri irsi olaraq pozulduqda homosistein qanda toplanır. Onun artıq miqdarı damarların daxili qatını zədələyir, aterosklerozun və trombların yaranmasını sürətləndirir. Ona görə homosistein ürək-damar xəstəlikləri üçün müstəqil risk amili sayılır.
Analiz venoz qandan alınan heparinli plazmada immunoferment üsulu ilə aparılır. Nəticə qanda ümumi homosisteinin miqdarını göstərir.
Göstərişlər
Homosistein analizi bu hallarda təyin olunur:
- ürək-damar xəstəlikləri riski yüksəkdir: ateroskleroz, tromboz, keçirilmiş infarkt və ya insult;
- yaxın qohumlarda erkən yaşda infarkt, insult və ya tromboz olub;
- B6, B12 vitaminlərinin və ya fol turşusunun çatışmazlığına şübhə var;
- böyrəklərin funksiyası pozulub;
- şəkərli diabet var;
- demensiya, o cümlədən Alsheymer xəstəliyi aşkar edilib və ya onun riski yüksəkdir;
- irsi mübadilə xəstəliyi olan homosisteinuriyaya şübhə var; bu məqsədlə analiz yenidoğulmuşlara da tövsiyə oluna bilər.
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8–12 saat
Səhər ac qarına gəlin, ərəfədə çoxlu qəhvə içməyin.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Tibb bacısı venadan nazik iynə ilə qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Göstəricini həkiminiz risk amilləri ilə birlikdə qiymətləndirir.
Müayinəyə hazırlıq
Homosisteinin səviyyəsi gün ərzində dəyişir, ona görə qan səhər, ac qarına verilir:
- son yeməkdən sonra 8–12 saat keçməlidir, qazsız su içmək olar;
- ərəfədə çoxlu qəhvə və qatı çay içməyin;
- analizdən əvvəl fiziki məşqlərdən çəkinin, stressdən qaçın və bir neçə dəqiqə sakit oturun.
Bəzi dərmanlar nəticəni dəyişir: şiş əleyhinə preparatlar, oral kontraseptivlər, metotreksat, fenitoin, karbamazepin, siklosporin, penisillamin. Onlar adətən analizdən 3 gün əvvəl dayandırılır, lakin bunu yalnız dərmanı təyin edən həkimlə razılaşdırdıqdan sonra edin.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək bükümündəki venadan götürülür. Tibb bacısı qolu turna ilə yüngülcə sıxır, dərini antiseptiklə silir və nazik iynə ilə bir neçə millilitr qanı probirkaya yığır. Bütün proses bir neçə dəqiqə çəkir.
İynə batırılanda qısa sancı ola bilər, sonra narahatlıq demək olar ki, qalmır. Qançır yaranmaması üçün iynə yerindəki tamponu bir neçə dəqiqə sıxıb saxlayın.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Homosisteinin səviyyəsi qida və həyat tərzindən xeyli asılıdır.
- B6, B12 və fol turşusu çatışmazlığı homosistein səviyyəsini qaldırır; bu vitaminləri qəbul edirsinizsə, bunu həkimə deyin.
- Çoxlu qəhvə, siqaret və spirtli içki göstəricini artıra bilər.
- Böyrək xəstəlikləri, qalxanabənzər vəzin zəif işləməsi və bəzi dərmanlar (metformin, fibratlar, antiepileptiklər) səviyyəni dəyişir.
- Qan nümunəsi götürüldükdən sonra uzun müddət ayrılmadan qalarsa, qırmızı qan hüceyrələri homosistein buraxır və nəticə yalançı yüksək çıxır.
- Yaş və cins də norma hədlərinə təsir edir.
- Norma hədləri üsuldan və cihazdan asılıdır, ona görə fərqli laboratoriyaların nəticələrini bir-birinə tutuşdurmaq düzgün deyil.
Nəticənin mənası təkcə rəqəmlə deyil, həkimin şikayətləriniz və digər müayinələrlə birgə təhlili ilə müəyyən olunur.
Referens dəyərlər
| Yaş | Qadınlar | Kişilər | Vahid |
|---|---|---|---|
| 5 gün – 1 yaş | 2,87–9,99 | 2,87–9,99 | mkmol/l |
| 1–7 yaş | 2,76–7,62 | 2,76–7,62 | mkmol/l |
| 7–12 yaş | 3,43–8,45 | 3,43–8,45 | mkmol/l |
| 12–15 yaş | 4,07–10,36 | 4,71–10,40 | mkmol/l |
| 15–19 yaş | 4,92–11,88 | 5,50–13,39 | mkmol/l |
| 19 yaşdan yuxarı | 4,44–13,56 | 5,46–16,20 | mkmol/l |
Homosistein yaşla fizioloji olaraq artır, qadınlarda isə hamiləlik və menopauza dövründə dəyişir. Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Homosisteinin artması daha çox rast gəlinir və bunlarla bağlı ola bilər:
- B6, B12 vitaminlərinin və fol turşusunun çatışmazlığı, qidalanmanın qeyri-kafi olması;
- mədə-bağırsaq traktında sorulmanın pozulması;
- böyrək xəstəlikləri;
- hipotireoz;
- şəkərli diabet;
- Alsheymer xəstəliyi;
- irsi xəstəlik – homosisteinuriya;
- siqaret, çoxlu qəhvə və qatı çay.
Homosisteinin azalması nadirdir. O, hipertireozda, Daun sindromunda, diabetin erkən mərhələsində və dağınıq sklerozda müşahidə oluna bilər.
Yüksək homosistein özlüyündə diaqnoz deyil, risk göstəricisidir. Onu digər analizlərlə birlikdə yalnız həkim qiymətləndirir.
Nəticə normadan kənar olduqda həkim B12 və B6 vitaminlərinin səviyyəsini, ürək və damarların kompleks müayinəsini, MTHFR genində C677T və A1298C mutasiyalarına genetik testi təyin edə bilər. Homosisteinuriyaya şübhə olduqda sistationin-beta-sintaza fermentinin aktivliyini yoxlamaq üçün xüsusi müayinə aparılır.
Yadda saxla!
Yüksək homosistein çox vaxt ən asan düzəldilə bilən risk amillərindən biridir: səbəb vitamin çatışmazlığıdırsa, müalicədən bir neçə ay sonra göstərici azalır. Lakin vitamin preparatlarını və onların dozasını həkim seçməlidir.
- Qidalanmada yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, paxlalılar, yumurta və balıq fol turşusu və B vitaminlərinin təbii mənbəyidir.
- Müalicənin effektini yoxlamaq üçün analiz adətən 2–3 aydan sonra təkrarlanır.
- Qəfil sinə ağrısı, nitqin və ya hərəkətin pozulması olarsa, gözləmədən təcili yardım çağırın.
Qiymət cədvəli
- Homosistein 6 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Həkim onu xüsusən əvvəllər düşük, hamiləlik ağırlaşmaları və ya ailədə tromboz olduqda təyin edə bilər. Yüksək homosistein plasentada qan dövranını pozur. Belə hallarda hamiləlikdən əvvəl fol turşusu ilə düzəliş tövsiyə olunur.
Bu, analizin məqsədindən asılıdır. Müalicənin effektini yoxlamaq lazımdırsa, vitaminləri adətən dayandırmırlar. İlkin səviyyəni öyrənmək üçün isə həkim bir müddət fasilə verməyi məsləhət görə bilər. Bunu əvvəlcədən həkiminizlə dəqiqləşdirin.
B12 vitamini əsasən heyvan mənşəli məhsullarda olur. Ət, balıq, yumurta və süd məhsulları yemədikdə onun çatışmazlığı yaranır və homosisteinin çevrilməsi ləngiyir. Vegetarian və veqanlara B12 səviyyəsini müntəzəm yoxlatmaq tövsiyə olunur.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Piylənmə zamanı arterial hipertoniya və obstruktiv yuxu apnoesi sindromu
Piylənmə ilə xarici tənəffüs funksiyasının bütöv bir sıra pozğunluqları bağlıdır. Artıq bədən çəkisi olan şəxslərdə ağciyər ventilyasiyasına tələbat…
İstiqamət: Kardiologiya / Somnologiya
Arterial hipertoniya
Arterial hipertoniya (AH) – ürəyin və damarların ən geniş yayılmış xəstəliklərindən biridir. Xəstələrin əksəriyyəti müəyyən vaxta qədər xəstə…
İstiqamət: Kardiologiya
Hipertoniya xəstəliyinin müalicəsi
Hipertoniya xəstəliyi arterial təzyiqin yüksəlməsi ilə xarakterizə olunan ürək-damar sisteminin xəstəliyidir. Təzahürlər əsasən beyin damarlarının (baş ağrıları, başgicəllənmə,…
İstiqamət: Kardiologiya
Prehipertoniya (sərhəd hipertenziyası)
Prehipertoniya — «sərhəddə» olan vəziyyətdir: təzyiq artıq tam normal deyil, lakin klinik ifadə olunmuş hipertoniyaya hələ çatmayıb. Müasir…
İstiqamət: Kardiologiya
