Retroqrad eyakulyasiya orqazm zamanı spermanın xaricə deyil, sidik kisəsinə atıldığı vəziyyətdir. Sağlamlıq üçün təhlükəli deyil, lakin sonsuzluğa səbəb ola bilər; əksər hallarda dərman və ya reproduktiv texnologiyalarla həll edilir.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Quru orqazm
- geriyə eyakulyasiya
- geriyə toxum ifrazı
Xəstəlik haqqında
Normal eyakulyasiya zamanı sidik kisəsinin boynu reflektor olaraq yığılıb bağlanır və sperma uretra ilə xaricə çıxır. Bu prosesi simpatik sinir sistemi idarə edir. Retroqrad eyakulyasiyada sidik kisəsinin boynu kifayət qədər bağlanmır və sperma müqavimətin az olduğu tərəfə – sidik kisəsinə yönəlir.
Kişi orqazmı hiss edir, lakin sperma ya ümumiyyətlə xaric olmur, ya da çox az olur. Orqazmdan sonrakı ilk sidik bulanıq ola bilər, çünki sidik kisəsinə düşmüş sperma onunla birlikdə çıxır. Vəziyyət ağrı vermir və ümumi sağlamlığa zərər yetirmir.
Retroqrad eyakulyasiya ən çox prostat vəzi əməliyyatlarından sonra, bəzi dərmanların qəbulu zamanı və şəkərli diabeti uzun müddət davam edən kişilərdə rast gəlinir. Daha nadir hallarda gənc kişilərdə anadangəlmə səbəblərlə bağlı olur. Əsas problem kişi sonsuzluğudur: bu vəziyyət çox vaxt məhz cütlük uşaq planlaşdırarkən aşkar edilir. Bundan başqa, retroqrad eyakulyasiya diabetik neyropatiya kimi əsas xəstəliyin ilk əlamətlərindən biri ola bilər, buna görə onun səbəbini aydınlaşdırmaq vacibdir.
Səbəbləri
Sidik kisəsi boynunun bağlanması həm əzələ quruluşundan, həm də onu idarə edən sinirlərdən asılıdır. Buna görə səbəblər anatomik, neyrogen və dərmanla bağlı ola bilər:
- Prostat vəzi və sidik kisəsi boynu üzərində əməliyyatlar – prostatın transuretral rezeksiyası, sidik kisəsi boynunun kəsilməsi, adenomektomiya; ən çox rast gəlinən səbəblərdəndir.
- Dərmanlar – prostat adenomasında və sidik ifrazının pozulmasında istifadə olunan alfa-adrenoblokatorlar, bəzi antidepressantlar, antipsixotiklər və təzyiqi salan dərmanlar sidik kisəsi boynunun tonusunu azalda bilər.
- Şəkərli diabet – uzunmüddətli yüksək qan şəkəri vegetativ sinirləri zədələyir (diabetik neyropatiya).
- Nevroloji xəstəliklər və zədələr – dağınıq skleroz, onurğa beyni zədələri, onurğa əməliyyatlarının bəzi ağırlaşmaları.
- Qarın boşluğu və çanaq əməliyyatları – retroperitoneal limfa düyünlərinin çıxarılması, düz bağırsaq və aorta əməliyyatları zamanı simpatik sinirlərin zədələnməsi.
- Anadangəlmə anomaliyalar – sidik kisəsinin və uretranın inkişaf qüsurları.
- İdiopatik forma – bəzi hallarda müayinələrə baxmayaraq aydın səbəb tapılmır.
Təsnifat
- Tam retroqrad eyakulyasiya – orqazm zamanı sperma ümumiyyətlə xaric olmur;
- Qismən retroqrad eyakulyasiya – spermanın bir hissəsi xaricə çıxır, lakin həcmi kəskin azalır.
Səbəbinə görə dərmanla bağlı (çox vaxt geri dönən), neyrogen (diabet, onurğa beyni zədəsi, dağınıq skleroz), cərrahi (əməliyyatdan sonra, çox vaxt daimi) və anatomik formalar ayırd edilir. Bu bölgü müalicə üsulunun seçilməsi üçün vacibdir.
Klinik mənzərə
Retroqrad eyakulyasiyanın əlamətləri sadədir, lakin bir çox kişi utandığı üçün onları həkimə deməkdə tərəddüd edir. Əsas təzahürlər:
- «Quru orqazm» – orqazm zamanı spermanın olmaması və ya çox az olması;
- bulanıq sidik – cinsi əlaqədən sonrakı ilk sidiyin ağımtıl, bulanıq olması;
- uşaq sahibi olmaqda çətinlik – müntəzəm, qorunmasız cinsi həyata baxmayaraq cütlükdə hamiləliyin baş verməməsi;
- orqazm hissinin dəyişməsi – bəzi kişilər onun zəiflədiyini və ya fərqli olduğunu qeyd edir.
Ereksiya və cinsi istək adətən qorunur, ağrı olmur. Əgər eyakulyasiyanın pozulması ilə yanaşı başqa əlamətlər də varsa, bu, əsas xəstəliyə işarə edə bilər: ayaqlarda keyimə və gizildəmə (diabetik neyropatiya), sidiyi saxlaya bilməmək və ya sidik ifrazında çətinlik, görmə pozuntuları və ya ətraflarda zəiflik (nevroloji xəstəlik).
Retroqrad eyakulyasiya özü təcili vəziyyət deyil. Lakin təcili həkimə müraciət etmək lazımdır, əgər eyakulyasiya pozuntusu ilə birlikdə sidikdə qan, sidik ifrazının tam dayanması, yüksək hərarət, aralıqda və ya xayada güclü ağrı, yaxud qəfil başlayan ayaq zəifliyi yaranarsa.
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Diaqnostika uroloq və ya androloq tərəfindən ətraflı sorğu ilə başlayır: əməliyyatlar, qəbul edilən dərmanlar, diabet, nevroloji xəstəliklər, əlamətlərin nə vaxt yarandığı dəqiqləşdirilir. Sonra xarici cinsiyyət orqanları və prostat vəzi müayinə olunur. Əsas müayinələr:
- spermoqramma – spermanın həcminin azlığı və ya olmaması, spermatozoidlərin sayı və hərəkətliliyi;
- orqazmdan sonrakı sidiyin müayinəsi – sidikdə spermatozoidlərin aşkarlanması diaqnozu təsdiqləyir;
- prostat vəzinin və toxum qovuqcuqlarının USM-i, o cümlədən transrektal USM – axarların tıxanması və anatomik dəyişikliklərin istisnası;
- qanda qlükoza və qlikləşmiş hemoqlobin – diabetin aşkarlanması və ona nəzarətin qiymətləndirilməsi;
- hormonal müayinə – göstəriş olduqda testosteron və digər hormonlar;
- nevroloji müayinə və urodinamik müayinə – neyrogen səbəb şübhəsində.
Differensial diaqnostika eyakulyasiyanın tam olmaması (aneyakulyasiya), toxum axarlarının tıxanması, hormonal çatışmazlıq və toxum axarlarının anadangəlmə olmaması ilə aparılır.
Diaqnostika sadə və ağrısızdır, çox vaxt ilk görüşdə spermoqramma və sidik analizi ilə əsas sual cavablandırılır.
Ağırlaşmalar
Retroqrad eyakulyasiya orqanizmə birbaşa zərər vermir, ağırlaşmalar əsasən reproduktiv və psixoloji xarakter daşıyır:
- kişi sonsuzluğu və ya uşaq sahibi olmağın gecikməsi – xüsusən vəziyyət uzun müddət gizli saxlanıldıqda və cütlük həkimə gec müraciət etdikdə;
- psixoloji narahatlıq, özünəinamın azalması, cinsi həyatdan məmnuniyyətin azalması, cütlükdə gərginlik;
- əsas xəstəliyin – diabetik neyropatiya, nevroloji xəstəlik – gec aşkarlanması; bu halda sinir zədələnməsi digər orqanlara da (ürək, mədə-bağırsaq, sidik kisəsi) təsir göstərə bilər.
Müalicə
Müalicənin seçimi səbəbdən və pasiyentin məqsədindən asılıdır. Hamiləlik planlaşdırılmırsa və vəziyyət narahatlıq yaratmırsa, xüsusi müalicə mütləq deyil – yalnız əsas xəstəliyə nəzarət kifayət edə bilər. Mümkün yanaşmalar:
- Dərmanla bağlı formada – səbəb olan preparatın həkimlə razılaşdırılaraq dəyişdirilməsi və ya dayandırılması; çox vaxt eyakulyasiya bərpa olunur.
- Sidik kisəsi boynunun tonusunu artıran dərmanlar – simpatomimetiklər (alfa-adrenomimetiklər) və bəzi trisiklik antidepressantlar. Neyrogen və idiopatik formalarda effektiv ola bilər, cərrahi formada isə adətən kömək etmir. Bu dərmanların ürək-damar sisteminə təsiri ola bildiyindən yalnız həkim təyinatı və nəzarəti ilə qəbul edilir.
- Sidikdən spermatozoidlərin alınması – sidiyin turşuluğunu azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq aparılır, sonra orqazmdan sonrakı sidikdən spermatozoidlər laboratoriyada ayrılır və intrauterin inseminasiya və ya ekstrakorporal mayalanmada istifadə edilir.
- Xayadan və ya xayaartımından spermatozoidlərin cərrahi alınması – digər üsullar uğursuz olduqda.
- Əsas xəstəliyin müalicəsi – xüsusən diabetdə qan şəkərinin hədəf səviyyədə saxlanması neyropatiyanın irəliləməsini ləngidir.
Sidik kisəsi boynunun bərpası üçün cərrahi əməliyyatlar çox nadir hallarda tətbiq olunur və nəticəsi həmişə proqnozlaşdırıla bilmir.
Nə etmək olmaz: prostat və ya təzyiq dərmanlarını özbaşına dayandırmaq, internetdən «potensiya üçün» vasitələr almaq – onlar eyakulyasiyanı bərpa etmir və ürək-damar sistemi üçün təhlükəli ola bilər.
Profilaktika
Retroqrad eyakulyasiyanın bütün hallarının qarşısını almaq mümkün deyil, lakin riski azaltmaq olar:
- prostat əməliyyatından əvvəl cərrahla eyakulyasiyanı qoruyan üsulların mümkünlüyünü müzakirə etmək;
- uşaq planlaşdırılırsa, prostat və ya çanaq əməliyyatından əvvəl spermanın dondurulması imkanını nəzərdən keçirmək;
- şəkərli diabetdə qan şəkərinə yaxşı nəzarət, müntəzəm endokrinoloji müşahidə;
- yeni dərmana başlamazdan əvvəl onun eyakulyasiyaya təsiri barədə həkimdən soruşmaq;
- siqareti tərgitmək və spirtli içkiləri məhdudlaşdırmaq – bu, sinirlərin və damarların sağlamlığı üçün vacibdir.
Hansı həkimə müraciət etməli
Bu əlamətlərlə uroloq və ya androloqa müraciət etmək lazımdır. Uşaq planlaşdıran cütlüklər reproduktoloqla, diabet və nevroloji xəstəlik olduqda isə endokrinoloq və nevroloqla da məsləhətləşməlidir.
Yadda saxla!
Retroqrad eyakulyasiya ağrısız və təhlükəsiz vəziyyətdir, lakin uşaq planlaşdıran cütlüklər üçün vaxtında müraciət vacibdir.
- «Quru orqazm» yeni dərmana başladıqdan sonra yaranıbsa, preparatı özbaşına dayandırmayın – həkimlə məsləhətləşin.
- Diabetiniz varsa və bu əlamət yaranıbsa, sinir sisteminin müayinəsindən keçin.
- Uşaq planlaşdırırsınızsa, androloq və reproduktoloqa müraciət edin – müasir üsullar əksər hallarda kömək edir.
Əlaqəli Xəstəliklər
- Kişi sonsuzluğu
- Şəkərli diabet
- Prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası (PXH)
- Prostat adenoması
- Neyrogen sidik kisəsi
- Polineyropatiya
- Dağınıq skleroz
- Astenozoospermiya
- Azoospermiya
- Balano-postit
- Cinsi disfunksiya
- Cinsi və psixoseksual inkişafın ləngiməsi
- Erektil disfunksiya
- Erkən eyakulyasiya
- Fimoz
Suallar və cavablar
Xeyr. Sidik kisəsinə düşən sperma sidiklə birlikdə xaric olur və heç bir zərər vermir. Əsas problem uşaq sahibi olmaqda çətinlikdir.
Əksər hallarda transuretral əməliyyatlardan sonra retroqrad eyakulyasiya daimi olur. Bəzi müasir üsullar eyakulyasiyanı daha yaxşı qorumağa imkan verir – bu barədə əməliyyatdan əvvəl həkimlə danışmaq lazımdır.
Bəli. Dərman müalicəsi və ya sidikdən, lazım olduqda xayadan alınan spermatozoidlərlə yardımçı reproduktiv texnologiyalar vasitəsilə hamiləliyə nail olmaq mümkündür.
Əksər kişilər orqazmı hiss edir, bəziləri onun bir qədər fərqli olduğunu qeyd edir. Ereksiya adətən pozulmur.
Xeyr, dərmanı özbaşına dayandırmayın. Bu yan təsir bəzi prostat dərmanları üçün xarakterikdir və adətən dərman dayandırıldıqdan sonra keçir. Uroloq dərmanın dəyişdirilməsi və ya başqa müalicə variantı barədə qərar verəcək.
Orqazmdan dərhal sonrakı ilk sidiyin bulanıq olması çox vaxt onda spermanın olması ilə bağlıdır və təhlükəli deyil. Lakin bulanıq sidik daim müşahidə olunursa, yanğı, ağrı, hərarət və ya qan varsa, sidik analizi vermək və həkimə müraciət etmək lazımdır.
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Hamiləlik alınmır: cütlük müayinəyə haradan başlamalıdır?
Hamiləlik çətinliyinin qiymətləndirilməsi yalnız qadının analizlərindən ibarət deyil. Hər iki tərəfin tarixçəsi və məqsədli testlər bir plan daxilində…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
