Analiz qan zərdabında transferrinlə daşınan dəmirin miqdarını ölçür və dəmirin hazırkı daşınma vəziyyətini əks etdirir. Müayinə anemiyanın səbəbini aydınlaşdırmağa, dəmir çatışmazlığını və ya orqanizmdə artıq toplanmasını aşkar etməyə kömək edir. Həkim onu zəiflik, solğunluq olduqda və dəmir preparatları ilə müalicəyə nəzarət üçün təyin edir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 8 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- zərdab dəmiri
- dəmir ionları
- Fe
- qan zərdabında dəmir
Müayinənin təsviri
Dəmir orqanizm üçün ən vacib mikroelementlərdən biridir. O, eritrositlərdə oksigeni daşıyan hemoqlobinin, əzələlərdə oksigeni saxlayan mioqlobinin və bir sıra fermentlərin tərkibinə daxildir. Dəmir çatışmayanda toxumalar oksigeni pis alır, artıq olanda isə qaraciyərdə, ürəkdə və digər orqanlarda toplanaraq onlara zərər verir.
Orqanizmdə dəmirin böyük hissəsi hemoqlobində və ehtiyat şəklində – ferritində saxlanılır. Qanda isə onun kiçik bir hissəsi daşıyıcı zülal olan transferrinlə bağlı halda dövr edir. Məhz bu dövr edən dəmir analizdə ölçülür. Ona görə zərdab dəmiri orqanizmdəki ümumi ehtiyatı deyil, dəmirin hazırkı daşınma vəziyyətini göstərir və gün ərzində xeyli dəyişə bilər.
Müayinə venoz qanın zərdabında kolorimetrik fotometrik üsulla aparılır.
Göstərişlər
Həkim qanda dəmiri bu hallarda yoxlayır:
- analizlərdə anemiya aşkar edilib və onun səbəbini dəqiqləşdirmək lazımdır;
- zəiflik, solğunluq, baş gicəllənməsi, huşunu itirmə, ağız künclərində çatlar, təbaşir, gil kimi yeyilməyən şeyləri yemək istəyi var;
- dəmir artıqlığından şübhələnilir: oynaq və qarın ağrıları, ürək ritminin pozulması, tez yorulma, cinsi istəyin azalması;
- irsi hemoxromatoza – qidadan dəmirin həddindən artıq sorulub toplanmasına şübhə var;
- dəmir preparatlarının həddindən artıq qəbulu ehtimalı var;
- dəmir çatışmazlığının və ya artıqlığının müalicəsinə nəzarət edilir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Dəmirdefisitli anemiya
- Anemiya (qanazlığı)
- Hemoxromatoz
- Hemolitik anemiya
- Kron xəstəliyi
- Sistemli qırmızı qurdeşənəyi
- Menorragiya (güclü menstrual qanaxma)
- Mədə və onikibarmaq bağırsağın xora xəstəliyi
- Qlomerulonefrit
- Talassemiya
- Narahat ayaqlar sindromu
- Hamiləlik anemiyası
- Trixosefalyoz
- Fon Villebrand xəstəliyi
- Xroniki böyrək xəstəliyinin anemiyası
- Heylit
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8 saat
Səhər ac qarına gəlin, 3 gün dəmir preparatlarını qəbul etməyin.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Laborant dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Həkim nəticəni ferritin göstəricisi ilə birlikdə qiymətləndirir.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı səhər, ciddi şəkildə ac qarına verin: son yeməkdən ən azı 8 saat keçməlidir. Təmiz su içmək olar. Təcili hallarda analiz yeməkdən 3 saat sonra da verilə bilər.
- 3 gün əvvəl dəmir, B12 vitamini və tannin turşusu olan preparatları qəbul etməyin.
- Ərəfədə yaxşı yatın və stresdən uzaq olun.
- Aspirin, testosteron, metformin və ya oral kontraseptiv qəbul edirsinizsə, bunu həkimə deyin.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək venasından nazik iynə ilə götürülür. Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir, iynə daxil olarkən qısa sancı hiss edə bilərsiniz. Huşunu itirməyə meyliniz varsa, laboranta əvvəlcədən deyin – qanı uzanmış vəziyyətdə götürə bilərlər.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Qanda dəmirin səviyyəsi gün ərzində və qida qəbulundan sonra xeyli dəyişir.
- Dəmir səhər saatlarında ən yüksək olur, ona görə qanı səhər 8–10 arası verin.
- Ac qarına vermək vacibdir; dəmirli qida və bu tərkibli preparatlar nəticəni qaldırır.
- Dəmir preparatlarını qan verməzdən ən azı 24–48 saat əvvəl dayandırın, amma bunu yalnız həkimlə razılaşdırın.
- Aybaşı və qan itkisi, iltihab və infeksiyalar səviyyəni azaldır.
- Hormonal kontraseptivlər və hamiləlik göstəricini dəyişə bilər; hemoliz nəticəni təhrif edir.
- Referens (norma) hədləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Müntəzəm qəbul etdiyiniz dərmanlar və vitaminlər barədə həkimə məlumat verin. Analizin yekun şərhi həkim tərəfindən şikayətlər və digər müayinələrlə birlikdə verilir.
Referens dəyərlər
| Yaş | Oğlanlar, kişilər | Qızlar, qadınlar | Vahid |
|---|---|---|---|
| 1 aya qədər | 5,7–20,0 | 5,2–22,7 | mkmol/l |
| 1–12 ay | 4,8–19,5 | 4,5–22,6 | mkmol/l |
| 1–4 yaş | 5,2–16,3 | 4,5–18,1 | mkmol/l |
| 4–7 yaş | 4,5–20,6 | 5,0–16,7 | mkmol/l |
| 7–10 yaş | 4,8–17,2 | 5,4–18,6 | mkmol/l |
| 10–13 yaş | 5,0–20,0 | 5,7–18,6 | mkmol/l |
| 13–16 yaş | 4,7–19,7 | 5,4–19,5 | mkmol/l |
| 16–18 yaş | 4,8–24,7 | 5,9–18,3 | mkmol/l |
| 18 yaşdan yuxarı | 11,0–28,0 | 6,6–26,0 | mkmol/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Aşağı səviyyənin əsas səbəbləri:
- dəmir çatışmazlığı anemiyası – xroniki qan itkisi və ya qida ilə dəmirin az daxil olması nəticəsində;
- mədə və bağırsaq xəstəliklərində, o cümlədən Kron xəstəliyində dəmirin sorulmasının pozulması;
- B12-defisitli anemiyanın müalicəsinin ilk günləri – yeni eritrositlər əmələ gələrkən dəmir tez sərf olunur;
- autoimmun xəstəliklər: sistemli qırmızı qurdeşənəyi, revmatoid artrit;
- xroniki infeksiyalar: vərəm, endokardit;
- hamiləliyin üçüncü trimestri;
- miokard infarktı.
Yüksək səviyyənin səbəbləri:
- irsi hemoxromatoz;
- talassemiya, hemolitik anemiya, müalicəyə başlanmamış B12-defisitli anemiya;
- qısa müddətdə təkrar-təkrar qan köçürülməsi;
- dəmir preparatlarının artıq qəbulu, ağır hallarda zəhərlənmə;
- kəskin hepatit;
- qlomerulonefrit.
Qadınlarda göstərici menstrual tsiklin fazasından asılı olaraq dəyişə bilər. Diaqnozu yalnız həkim, digər analizlərin nəticələrini nəzərə alaraq qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda adətən ümumi qan analizi, ferritin, transferrin, zərdabın ümumi və latent dəmir bağlama qabiliyyəti, B9 və B12 vitaminləri yoxlanılır. Qan itkisindən şübhələnildikdə nəcisdə gizli qan, qarın boşluğu və kiçik çanaq orqanlarının USM-i, EQDS, kolonoskopiya və ya KT/MRT təyin edilə bilər. Müayinəyə hematoloq, qastroenteroloq, ginekoloq və ya cərrah qoşula bilər.
Yadda saxla!
Zərdab dəmiri səhər daha yüksək, axşam isə daha aşağı olur, dəmirlə zəngin yeməkdən sonra isə müvəqqəti qalxır. Ona görə təkrar analizləri eyni vaxtda və eyni şəraitdə vermək nəticələri müqayisə etməyi asanlaşdırır.
- Dəmir çatışmazlığının ilk əlaməti çox vaxt ferritinin azalmasıdır – zərdab dəmiri hələ normal ola bilər.
- Kişilərdə və menopauzadan sonra qadınlarda dəmir çatışmazlığı aşkar edilibsə, gizli qanaxma mənbəyi mütləq axtarılmalıdır.
Qiymət cədvəli
- Qanda dəmir 8 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Preparat qəbulu nəticəni süni şəkildə yüksəldir. Həkim başqa cür deməyibsə, son dozadan ən azı 3 gün keçdikdən sonra qan verin. Müalicənin effektini isə adətən bir neçə həftə sonra ferritinlə birlikdə qiymətləndirirlər.
Xeyr. Analizdən əvvəl yalnız təmiz su içmək olar. Çay və qəhvədə olan maddələr, eləcə də şəkər, nəticəyə təsir edə bilər.
Cavab adətən 1 iş günü ərzində hazır olur.
Ola bilər. Anemiya inkişaf etməzdən əvvəl dəmir ehtiyatları aylarla azala bilər və bu dövrdə yorğunluq, saç tökülməsi, dırnaqların kövrəkliyi kimi şikayətlər yaranır. Belə hallarda həkim dəmir və ferritini yoxlamağı təklif edir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Hamiləlikdə qanazlığı: aşağı hemoqlobinin səbəbi həmişə dəmir deyil
Hamiləlikdə yorğunluq tez-tez olsa da güclü halsızlıq, təngnəfəslik və ürəkdöyünmə qanazlığı ilə əlaqəli ola bilər. Anemiya qanın oksigen…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Qan qrupu fərqlidir: bu, hamiləlik üçün “uyğunsuzluq” deməkdirmi?
Partnyorların qan qruplarının fərqli olması hamiləlik üçün ümumi “uyğunsuzluq” diaqnozu deyil. ABO qrupu və rezus sistemindəki RhD xüsusiyyəti…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Dölə uşaqlıqdaxili qan köçürülməsi: hansı anemiyada lazım ola bilər?
Döldə ağır qanazlığı müəyyən hallarda uşaqlıqdaxili qan köçürülməsi ilə müalicə edilə bilər. Bu, anaya adi qan köçürülməsi və…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Qanın ekstrakorporal cərrahiyyəsi
Klinikanın bazasında qanın ekstrakorporal cərrahiyyəsi kabineti fəaliyyət göstərir. Özü də kifayət qədər fəal işləyir: kabinetdə orta hesabla bir…
İstiqamət: Hematologiya
