Bu müayinədə qan hüceyrələrinin yarandığı qırmızı sümük iliyi üç üsulla – sitoloji, histoloji və immunohistokimyəvi yolla öyrənilir. Nəticə qanyaranmanın vəziyyətini, atipik və şiş hüceyrələrinin olub-olmamasını göstərir. Müayinə qan analizi leykoz, limfoma, mieloma və ya sümük iliyi çatışmazlığına şübhə yaratdıqda və müalicəyə nəzarət üçün təyin olunur.
- Biomaterial
- Sümük iliyi
- Nəticə hazır olur
- 5–10 iş günü
- Qiymət
- 150 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- sümük iliyinin histologiyası və sitologiyası
- mieloqramma
- sümük iliyinin punksiyası
- trepanobiopsiya
- immunohistokimya (İHK)
Müayinənin təsviri
Qırmızı sümük iliyi yastı sümüklərin və onurğa fəqərələrinin daxilində yerləşən qanyaradıcı toxumadır. Burada eritrositlər, trombositlər və müxtəlif növ leykositlər əmələ gəlir və yetişir – bu proses hemopoez və immunopoez adlanır. Qan analizində görünən bir çox dəyişikliyin səbəbini yalnız sümük iliyinə baxmaqla tapmaq olur.
Götürülmüş material üç üsulla öyrənilir:
- sitoloji müayinə (mieloqramma) – boyanmış yaxmada hüceyrələrin görünüşü qiymətləndirilir, normal və dəyişmiş hüceyrələr sayılır, patoloji toplantılar axtarılır;
- histoloji müayinə – sümük iliyi toxumasının quruluşu, hüceyrə zənginliyi və hüceyrələrin yerləşməsi mikroskop altında öyrənilir;
- immunohistokimyəvi müayinə (İHK) – toxuma nişanlanmış antitellərlə işlənir; antitellər müəyyən hüceyrələrin səthindəki antigenlərə birləşərək onları boyayır. Bu, hüceyrələrin növünü və miqdarını dəqiq müəyyən etməyə, şişin tipini təsdiqləməyə imkan verir.
Üç üsulun birlikdə tətbiqi diaqnozu və xəstəliyin mərhələsini daha etibarlı müəyyənləşdirməyə kömək edir.
Göstərişlər
Müayinə ən çox ümumi qan analizinin nəticələri qan xəstəliyinə şübhə yaratdıqda təyin olunur: leykoz, limfoma, mieloma və digər hemoblastozlar, sümük iliyinin çatışmazlığı. Bundan əlavə, həkim aşağıdakı əlamətlərə görə də onu təyin edə bilər:
- limfa düyünlərinin böyüməsi;
- uzun müddət davam edən hərarət, gecə tərləməsi;
- izahı olmayan zəiflik, solğunluq, anemiya;
- selikli qişaların asan qanaması, tez göyərmə, dəridə nöqtəvi qansızmalar;
- dalağın böyüməsi.
Diaqnozu qoyulmuş qan xəstəliklərində analiz müalicənin nəticəsini qiymətləndirmək üçün təkrarlanır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Limfoma
- Mieloma
- Çoxsaylı mieloma
- Anemiya (qanazlığı)
- Leykemiya
- Limfoqranulomatoz (Hodgkin limfoması)
- Qeyri-Hodgkin limfoması
- Mielodisplaziya
- Xroniki mieloproliferativ xəstəliklər
- Xroniki limfoleykoz
- Leyşmanioz
- İmmun trombositopeniya
- Aplastik anemiya
- Həqiqi polisitemiya
- Amiloidoz
- Kəskin limfoblast leykoz
- Xroniki mieloleykoz
- Neyroblastoma
- Yuinq sarkoması
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq Tələb olunmur
Qanı durulaşdıran dərmanlar və allergiyalar barədə həkimə deyin.
-
Analizin götürülməsi 15–30 dəqiqə
Həkim yerli keyləşdirmə ilə qalça sümüyündən iynə ilə ilik götürür.
-
Nəticə 5–10 iş günü
Rəyi digər analizlərlə birlikdə hematoloq qiymətləndirir.
Müayinəyə hazırlıq
Xüsusi hazırlıq tələb olunmur. Buna baxmayaraq, prosedurdan əvvəl həkimə aşağıdakıları mütləq deyin:
- qanı durulaşdıran dərmanlar (varfarin, aspirin və s.) qəbul edib-etmədiyinizi;
- yerli keyidici dərmanlara və ya yoda allergiyanızı;
- hamiləliyinizi.
Prosedur günü sizi evə aparacaq yaxın adamla gəlmək məsləhətdir.
Analiz necə götürülür
Material həkim tərəfindən ambulator şəraitdə, yerli keyləşdirmə altında götürülür. Ən çox qalça sümüyünün qanadı (bel nahiyəsindən arxadan), bəzən isə döş sümüyü istifadə olunur.
- Dəri antiseptiklə silinir və keyləşdirici iynə vurulur.
- Sitoloji müayinə üçün xüsusi nazik iynə sümüyə yeridilir və şprislə az miqdarda maye sümük iliyi çəkilir (punksiya).
- Histoloji və immunohistokimyəvi müayinə üçün qalın iynə ilə kiçik sütun şəklində sümük iliyi toxuması götürülür (trepanobiopsiya).
Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir. Keyləşdirməyə baxmayaraq, iynə sümüyə daxil olanda və maye çəkiləndə qısa təzyiq və ya dartılma hiss oluna bilər. Sonra yerə steril sarğı qoyulur, 2–3 saat müşahidədən sonra evə gedə bilərsiniz. Bir neçə gün həmin yerdə yüngül ağrı və göyərmə ola bilər.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Sümük iliyi analizinin nəticəsi götürülən nümunənin keyfiyyətindən və orqanizmin əvvəlki müalicəsindən asılıdır.
- Nümunədə kifayət qədər hüceyrə olmaması, qanla qarışma və ya fiksasiyada gecikmə qiymətləndirməni çətinləşdirir.
- Sümük iliyi tədqiqatı bir nöqtədən götürüldüyü üçün proses bütün sümük iliyində eyni paylanmayıbsa, mənzərə natamam ola bilər.
- Kimyaterapiya, şüa müalicəsi, kortikosteroidlər və qanyaradıcı hüceyrələrin artımını sürətləndirən preparatlar sümük iliyinin mənzərəsini xeyli dəyişir.
- Yaxınlarda qan köçürülməsi, kəskin infeksiya və ya qanaxma da təsir edə bilər.
- Sitoloji, histoloji və immunohistokimyəvi üsulların nəticələri bir-birini tamamlayır və birgə qiymətləndirilir.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Yekun qiymətləndirməni həkim simptomlarınızı və digər analizləri birlikdə nəzərdən keçirərək verir.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Gözlənilən normal nəticə |
|---|---|
| Hüceyrə zənginliyi (histologiya) | Yaşa uyğun, adətən 30–70% hemopoetik toxuma |
| Blast hüceyrələr (mieloqramma) | 5%-dən az |
| Leykositar və eritroid cücərtilərin nisbəti | Təxminən 2:1 – 4:1 |
| Meqakariositlər | Kifayət qədər, normal görünüşlü |
| Atipik və şiş hüceyrələri, metastazlar | Aşkar edilmir |
| İmmunohistokimyəvi profil | Klonal (şiş) hüceyrə populyasiyası aşkar edilmir |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Nəticə hüceyrələrin növləri və miqdarı barədə cədvəl və patoloqun mətn rəyi şəklində verilir. Patoloji tapıntılar olduqda onlar ətraflı təsvir edilir. Mümkün dəyişikliklər:
- blast hüceyrələrin artması – kəskin leykoz və ya mielodisplastik sindrom;
- bir hüceyrə xəttinin həddən artıq çoxalması – xroniki leykozlar və mieloproliferativ xəstəliklər;
- plazmatik hüceyrələrin artması – mieloma;
- limfoma hüceyrələrinin infiltrasiyası – limfomanın sümük iliyinə yayılması;
- hüceyrə zənginliyinin azalması – sümük iliyinin aplaziyası və ya çatışmazlığı;
- yad (epitelial) hüceyrələr – başqa orqandakı xərçəngin metastazı.
Rəyi hematoloq və ya onkoloq digər analizlərlə birlikdə qiymətləndirir, xəstəliyin olub-olmadığı və mərhələsi barədə nəticəni də o çıxarır.
Nəticə normadan kənar olduqda ümumi qan analizi, koaqulogramma, onkomarkerlər, virus hepatitlərinə testlər, immunoqramma, sitogenetik və molekulyar-genetik müayinələr, limfa düyünlərinin və dalağın ultrasəs müayinəsi, limfa düyününün biopsiyası və PET-KT təyin oluna bilər.
Yadda saxla!
Prosedurdan sonrakı gün punksiya yerini isladmayın və sarğını çıxarmayın, ağır fiziki işdən çəkinin. Ağrı adətən adi ağrıkəsici ilə keçir, amma aspirin kimi qanı durulaşdıran dərmanlardan istifadə etməyin.
- Punksiya yerində güclənən ağrı, şişkinlik, dayanmayan qanaxma və ya hərarət olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Nəticə ilə hematoloqa gedərkən son qan analizlərinizi də götürün.
Qiymət cədvəli
- Sümük iliyi analizi (histoloji, sitoloji, immunohistokimyəvi) 150 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Dəri və sümük qişası keyləşdirildiyi üçün kəskin ağrı olmur. Ən narahat an sümük iliyinin şprislə çəkildiyi bir neçə saniyədir – bu zaman qısa dartılma hiss olunur. Sonrakı ağrı adətən zəifdir və bir neçə gün içində keçir.
Xeyr. Sümük iliyi ilə onurğa beyni tamamilə fərqli şeylərdir. Material qalça və ya döş sümüyündən götürülür, onurğa beyninə heç bir toxunma olmur.
Prosedurdan sonra 2–3 saat müşahidə altında qalırsınız. Həmin gün maşın sürmək və ağır iş görmək tövsiyə olunmur. Adətən ertəsi gündən adi həyata qayıtmaq olar.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Hamiləlikdə qanazlığı: aşağı hemoqlobinin səbəbi həmişə dəmir deyil
Hamiləlikdə yorğunluq tez-tez olsa da güclü halsızlıq, təngnəfəslik və ürəkdöyünmə qanazlığı ilə əlaqəli ola bilər. Anemiya qanın oksigen…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Qan qrupu fərqlidir: bu, hamiləlik üçün “uyğunsuzluq” deməkdirmi?
Partnyorların qan qruplarının fərqli olması hamiləlik üçün ümumi “uyğunsuzluq” diaqnozu deyil. ABO qrupu və rezus sistemindəki RhD xüsusiyyəti…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Dölə uşaqlıqdaxili qan köçürülməsi: hansı anemiyada lazım ola bilər?
Döldə ağır qanazlığı müəyyən hallarda uşaqlıqdaxili qan köçürülməsi ilə müalicə edilə bilər. Bu, anaya adi qan köçürülməsi və…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Qanın ekstrakorporal cərrahiyyəsi
Klinikanın bazasında qanın ekstrakorporal cərrahiyyəsi kabineti fəaliyyət göstərir. Özü də kifayət qədər fəal işləyir: kabinetdə orta hesabla bir…
İstiqamət: Hematologiya
