Alteplaza

• kəskin işemik insult — simptomlar başlayandan sonra ciddi məhdud zaman çərçivəsində, beyin qanaxması kompüter və ya maqnit-rezonans tomoqrafiya ilə istisna edildikdən sonra;
• kəskin miokard infarktı — koronar damarın təcili mexaniki açılması mümkün olmadıqda;
• hemodinamikanın pozulması ilə gedən massiv ağciyər arteriyası tromboemboliyası;
• bəzi hallarda — tıxanmış mərkəzi venoz kateterlərin açılması (xüsusi formada).

Laxtanın əsasını fibrin təşkil edir. Alteplaza laxtanın tərkibindəki fibrinə birləşərək orada plazminogeni aktiv fermentə — plazminə çevirir. Plazmin fibrini parçalayır, laxta həll olunur və qan axını bərpa edilir.

Alteplaza əsasən laxta daxilində təsir edir, lakin ümumi qanaxma riskini də artırır; buna görə tətbiqdən əvvəl ciddi seçim meyarları yoxlanılır.

Trombolizə əks-göstərişləri həkim hər xəstədə ayrıca yoxlayır. Əsasları:

• hazırda olan və ya yaxın keçmişdə keçirilmiş qanaxma, beyin qanaxması anamnezi;
• yaxın vaxtlarda böyük cərrahi əməliyyat, ağır travma, başın zədələnməsi;
• nəzarət olunmayan çox yüksək arterial təzyiq;
• laxtalanmanın ağır pozulması, antikoaqulyantların aktiv təsiri;
• beyin şişi, damar anevrizması və ya arteriovenoz malformasiya;
• kəskin pankreatit, aktiv mədə-bağırsaq xorası, bakterial endokardit.

• müxtəlif yerlərdə qanaxma (inyeksiya yerləri, diş əti, burun, mədə-bağırsaq, sidik yolları);
• ən ciddi risk — beyindaxili qanaxma;
• arterial təzyiqin enməsi, ritm pozuntuları (qan axını bərpa olunarkən);
• allergik reaksiyalar, o cümlədən angioödem;
• ürəkbulanma, qusma, temperaturun yüksəlməsi.

• Antikoaqulyantlar (heparin, varfarin, birbaşa oral antikoaqulyantlar) və antiaqreqantlar (asetilsalisil turşusu, klopidoqrel) — qanaxma riski artır; onların tətbiq vaxtı və ardıcıllığı protokol üzrə müəyyən edilir.
• AÇF inhibitorları — angioödem riski arta bilər.

Hamiləlik və doğuşdan sonrakı erkən dövrdə trombolitik müalicə yüksək qanaxma riski daşıyır və yalnız həyati təhlükə olduqda, gözlənilən fayda riskdən üstün olduqda tətbiq edilir. Laktasiya dövründə qərarı həkim verir.

Uşaqlarda alteplazanın istifadəsi məhduddur və yalnız ixtisaslaşmış mərkəzlərdə, xüsusi göstərişlərlə (məsələn, ağır trombozlarda və ya kateter tıxanmasında) tətbiq oluna bilər.