Serosometra uşaqlıq boşluğunda seroz mayenin toplanmasıdır. Xüsusilə postmenopauzal dövrdə uşaqlıq boynu kanalının daralması və digər səbəblər araşdırılmalıdır.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Bətndə seroz mayenin yığılması
Xəstəlik haqqında
Serozometrada müalicə taktikası fərdi onkoloji riskin dərəcəsi ilə müəyyən olunur. Müalicə-diaqnostika tədbirlərinin məqsədi patoloji sekretin əmələ gəlməsi ilə təzahür edə bilən adenokarsinomanın erkən mərhələlərinin inkişafını gözdən qaçırmamaqdır. Postmenopauzada endometrium xərçənginin yüksək riskinin ultrasəs markerləri bunlardır:
- endometrium vərəqələrinin qalınlığının 4-5 mm-dən çox olması;
- endometrium vərəqələrinin qeyri-bərabər konturu;
- bətnin selikli qişasının qeyri-bircins strukturu;
- serozometranın 2,5 sm³-dən çox olması;
- qanaxma ilə birlikdə vizuallaşdırılmayan endometrium;
- bətnin selikli qişasında damarların olması.
Bu cür əlamətlər aşkar edildikdə nəzarət USM 2-3 aydan sonra aparılır, bundan sonra ginekoloq xəstənin sonrakı aparılma taktikasını müəyyən edir.
Səbəbləri
Postmenopauzada olan qadınlarda bətn serozometrasının inkişaf ehtimalını aşağıdakı amillər artıra bilər:
- bətn boşluğunun dəfələrlə qaşınması;
- xüsusilə böyük müddətdə aparılan, servikal kanalın genişlənməsi nəticəsində daxili zevin kifayət qədər güclü travmatizasiyasına səbəb olan tibbi abortlar;
- xroniki endometrit və xroniki servisit;
- hiperplastik proseslərin müalicəsi məqsədilə aparılmış endometrium ablasiyası (dağlanması);
- yumurtalıqların funksiyasının davamlı sönməsindən sonra müşahidə olunan ifadəli estrogen çatışmazlığı (selikli qişanın atrofik proseslərini işə salır və bununla da birləşdirici toxumanın böyüməsinə səbəb olur).
Serozometranın mümkün səbəbi kimi ən böyük təhlükəni adenokarsinoma təşkil edir. Buna görə də bu vəziyyət diaqnoz qoyulmuş qadınlar dinamik müşahidəyə (həkimin təyin etdiyi intervalla nəzarət USM) ehtiyac duyur.
Reproduktiv yaşda serozometra bətn boşluğundan sekretin axınının bloklanmasına səbəb ola biləcək digər amillərlə əlaqədardır:
- bətn boynunun polipləri;
- boyun miomatoz düyünləri;
- daxili zev nahiyəsini örtən mioma submukoz düyünü;
- yaxın zamanda aparılmış bətndaxili müdaxilə.
Serozometrada maye iltihabi mənşəli də ola bilər. O, endometriumda iltihabın inkişafı ilə əlaqədar ola bilər və ya bətn boruları vasitəsilə geriyə axın (salpingitdə) zamanı meydana çıxa bilər. Lakin serozometranın belə təbiəti kifayət qədər nadir hallarda rast gəlinir.
Təsnifat
Şərti olaraq serozometra 2 növə bölünür:
- nisbətən fizioloji – endometriumun zədələnməsi ilə əlaqəli deyil;
- patoloji – selikli qişanın ağrılı vəziyyətinin əksidir (uşaqlıq cismi adenokarsinomasının mütləq istisna edilməsi tələb olunur).
Klinik mənzərə
Bətn serozometrasının klinik əlamətləri, adətən, olmur. Bu vəziyyət kiçik çanaq orqanlarının profilaktik ultrasəs müayinəsi zamanı təsadüfən aşkar olunur.
Bətndaxili mayenin həcmi sürətlə artdıqda qarının aşağı hissəsində sızıltılı ağrılar meydana çıxa bilər. Bəzən yaxınlıqda yerləşən sidik kisəsinə mexaniki təzyiq nəticəsində sidik ifrazının tezləşməsi müşahidə oluna bilər.
Bətn boşluğunda toplanan maye (servikal kanalın qismən keçiriciliyi olduqda) vaginaya axa bilər. Bu halda qadın adenokarsinoma baxımından şübhəli olan sulu ifrazatın meydana çıxdığını hiss edir. Belə vəziyyət geniş müayinə və klinik diaqnozun dəqiqləşdirilməsini tələb edir.
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Bətn boşluğunda serozometra ultrasəs müayinəsinin nəticələri əsasında diaqnoz qoyulur. Endometrium vərəqələri arasında anexogen məzmunun aşkar olunması mayenin olduğunu göstərir. USM həkimi üçün bətn boşluğunun həcmini müəyyən etmək vacibdir ki, ginekoloq həkim xəstənin aparılması üçün fərdi proqram hazırlaya bilsin.
Həcmin müəyyən edilməsi ultrasəs skaneri tərəfindən avtomatik rejimdə həyata keçirilir. Bunun üçün üç ölçmə aparmaq kifayətdir – eni, dərinliyi və ön-arxa ölçünü hesablamaq. USM mütləq bətnin selikli qişasının ön və arxa vərəqəsinin qalınlığının ölçülməsi və qan axınının qiymətləndirilməsi ilə tamamlanır. Postmenopauzada endometriumun qalınlığında damarlar olmamalıdır.
Bununla belə, ultrasəs müayinəsi bətndə olan mayenin xarakterini qiymətləndirməyə imkan vermir. Buna görə də məzmunun son qiymətləndirilməsi bətn boşluğunun zondlanmasından sonra aparılır. Serozometrada maye şəffafdır. Əgər irinli sekret ayrılırsa, belə vəziyyət piometranı göstərir.
Müalicə
Bətn serozometrasının müalicəsi qadının yaşını və fərdi onkoloji riski nəzərə alan differensiallaşdırılmış yanaşma tələb edir. Sonuncu irsiyyət və meylli xəstəliklərin, xüsusən şəkərli diabet və piylənmənin, habelə hormonal pozğunluqların olması ilə müəyyən olunur.
Serozometra postmenopauzada aşkar edilibsə və mayenin həcmi 2,5 sm³-i keçmirsə, bu zaman xəstənin çəkisi normaldırsa və şəkərli diabetdən əziyyət çəkmirsə, müşahidə taktikası mümkündür. Bunun üçün 6-12 aydan bir kiçik çanaq orqanlarının dinamik ultrasəs skanlanması aparılır. Serozometranın artmaması, endometrium vərəqələrinin normal qalınlığı və patoloji qan axınının olmaması əlverişli proqnozu göstərir.
Reproduktiv yaşlı qadında inkişaf edən serozometra, adətən, iltihabi prosesin əlamətidir. Bu halda potensial törədicilərin aşkar edilməsinə yönəlmiş laboratoriya müayinəsi aparılır. Diaqnostikanın nəticələrinə əsasən kompleks iltihabəleyhinə və mikrobəleyhinə müalicə təyin olunur.
Cərrahi müalicə
Postmenopauzada yüksək onkoloji riski olan qadında (ana xətti ilə endometrium xərçəngi, piylənmə və/və ya 2-ci tip şəkərli diabetin olması, yüksək riskin ultrasəs markerləri) inkişaf edən serozometra, habelə toplanmış mayenin həcmi 2,5 sm³-dən çox olduqda cərrahi müdaxilə üçün göstərişdir. Bu məqsədlə histeroskopiya və endometriumun diaqnostik qaşınması aparılır. Alınan material mütləq histoloji müayinəyə göndərilir. Selikli qişanın hüceyrə və toxuma tərkibinin öyrənilməsi bədxassəli şişi istisna etməyə imkan verir. Endometrium xərçənginin erkən mərhələləri təsdiqlənərsə, ixtisaslaşmış onkoloji əleyhinə müalicə aparılır:
- əlavələrlə birlikdə bətnin ekstirpasiyası – bətnin cismi və boynunun, habelə yumurtalıqların və bətn borularının çıxarılması;
- şüa terapiyası (aparılmasının zəruriliyi onkoloji prosesin yayılma dərəcəsi ilə müəyyən olunur).
Reabilitasiya
Bətn boşluğunun qaşınmasından sonra sadə qaydalara əməl etmək lazımdır:
- ağırlıq qaldırmağı məhdudlaşdırmaq;
- cinsi fəallığı istisna etmək;
- isti vanna qəbul etməmək;
- sauna, hamam, açıq su hövzələri və hovuzlara getməkdən imtina etmək;
- infeksion ağırlaşmaların riskini azaltmağa kömək edəcək həkimin təyin etdiyi preparatları qəbul etmək.
Ginekoloqun nəzarət müayinəsi bətnin selikli qişasının bərpa dinamikasını qiymətləndirməyə imkan verəcək. Əməliyyatdan sonrakı dövrün hamar keçməsi zamanı bütün məhdudiyyətlər götürülür. Xəstənin sonrakı aparılma taktikası histoloji müayinənin nəticələri ilə müəyyən olunur.
Profilaktika
Serozometranın proqnozu uşaqlıq boşluğunda mayenin toplanmasına səbəb olan amillə müəyyən edilir. Endometriumun normal vəziyyətində proqnoz əlverişlidir, endometrium xərçəngi diaqnoz qoyulduqda proqnoz onkoloji prosesin mərhələsindən asılıdır.
Daxili zev nahiyəsində yapışmaların əmələ gəlməsinə potensial səbəb ola biləcək bətndaxili müdaxilələrin profilaktikası serozometranın əmələ gəlmə riskini azaltmağa imkan verir.
Adenokarsinomanın simptomu kimi serozometranın qarşısını almaq üçün sağlam həyat tərzi qaydaları faydalıdır:
- bədən çəkisinə nəzarət və piylənmənin qarşısının alınması;
- adekvat fiziki fəallıq səviyyəsi (həftədə orta templi məşğələlərə ən azı 150 dəqiqə);
- tərəvəzlərin, meyvələrin, kəpəyin, göyərtinin tərkibində kifayət qədər kletçatka istifadəsi (gündə 30-40 q);
- rasionda rafinə edilmiş məhsulların payının azaldılması;
- spirtli içkilərin istifadəsindən imtina və ya onun həcmlərinin azaldılması;
- siqaretin istisna edilməsi;
- 2-ci tip şəkərli diabet inkişaf etdikdə karbohidrat pozğunluqlarının adekvat korreksiyası.
Postmenopauzada endometriumun vəziyyətinə ultrasəs nəzarəti mümkün adenokarsinomanın erkən əlamətlərini aşkar etməyə imkan verəcək. Bu zaman endometriumun qalınlığı xüsusi diaqnostik əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, postmenopauzada qadınlarda M-əks-səda (endometriumun ön və arxa vərəqəsinin ümumi qalınlığı) 4 mm-dən az olarsa, bu aşağı onkoloji risklə əlaqələndirilir.
Yadda saxla!
Postmenopauzada bətn boşluğunda mayenin aşkar edilməsi onun həcminin mütləq müəyyən edilməsini tələb edir. Bu göstərici xəstənin aparılma taktikasını müəyyən edir. Çoxsaylı tədqiqatlar müəyyən etmişdir ki, postmenopauzada serozometranın həcmi 2,5 sm³-dən az olarsa, belə vəziyyət son dərəcə aşağı onkoloji risklə əlaqələndirilir, buna görə də bətndaxili diaqnostik müdaxilələrə ehtiyac yoxdur. Əgər həcm 2,5 sm³-dən çoxdursa, onun mənşəyi karsinoma ilə əlaqəli ola bilər. Belə qadınlara diaqnostik qaşıma və biomaterialın histoloji müayinəyə göndərilməsi tövsiyə olunur. Toxuma quruluşunun mikroskop altında öyrənilməsi qəti diaqnozun qoyulmasına imkan verir.
Suallar və cavablar
Diaqnostika və müalicə taktikası klinik əlamətlər, müayinə nəticələri, yanaşı xəstəliklər və pasiyentin fərdi xüsusiyyətləri nəzərə alınaraq profil mütəxəssis tərəfindən müəyyən edilir.
Ginekologiya üzrə xəstəliklər
- Adneksit
- Amenoreya
- Anembrioniya
- Anovulyasiya
- Antifosfolipid sindromu
- Aqalaktiya
- Astenozoospermiya
- Azoospermiya
- Bakterial vaginoz (vajinanın disbakteriozu)
- Bartolin vəzinin kistası
- Bartolinit
- Cinsi və psixoseksual inkişafın ləngiməsi
- Cinsi yolla ötürülən infeksiyalar (CYÖİ)
- Çoxdöllü hamiləlik
- Diffuz mastopatiya
Mövzu üzrə məqalələr
Mioma aşkarlandı: əməliyyat mütləqdirmi?
Mioma diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyil. Qərar şikayətlərinizə, müayinə nəticələrinə və gələcək hamiləlik planınıza uyğun verilir.
İstiqamət: Ginekologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Hər ay təkrarlanan ağrı: nə vaxt müayinə lazımdır?
Aybaşı ağrısı geniş yayılsa da, güclü və həyatınızı məhdudlaşdıran ağrını araşdırmaq lazımdır. Ağrının necə dəyişdiyi müayinə üçün vacib…
İstiqamət: Ginekologiya
Aybaşı gecikir: səbəbi yalnız hamiləlikdirmi?
Aybaşının gecikməsi həmişə hamiləliklə bağlı olmur. İlk addım hamiləlik ehtimalını yoxlamaq, sonra gecikmənin təkrarlanmasını və yanaşı əlamətləri qiymətləndirməkdir.
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
