Şok — orqanların qanla təchizatının kəskin pozulmasıdır. Səbəbi güclü qan itkisi, ağır yanıq, susuzlaşma, ağır allergik reaksiya, infeksiya, ürək zəifliyi ola bilər. Şok həyat üçün təhlükəlidir və tez pisləşir — təcili yardım gələnədək zərərçəkəni qorumaq və səbəbi aradan qaldırmaq lazımdır.
Əlamətlər
- Solğun, soyuq, nəm dəri, dodaqların göyərməsi
- Sürətli, zəif nəbz
- Tez, səthi nəfəs
- Susuzluq, ürəkbulanma
- Narahatlıq, sonra ləngimə, çaşqınlıq
- Huşun itməsi
Nə etməli
-
103-ə zəng edin
Şok əlamətləri görünən kimi təcili yardım çağırın.
-
Səbəbi aradan qaldırın
Qanaxmanı dayandırın, yanığı soyudun, anafilaksiyada adrenalin avto-injektorundan istifadə edin.
-
Uzandırın
Zərərçəkəni arxası üstə uzandırın. Nəfəs darlığı varsa, yarıoturaq vəziyyət daha rahat ola bilər.
-
İsti saxlayın
Örtün, altına da bir şey sərin. İsitmək üçün qızdırıcı istifadə etməyin.
-
Sakitləşdirin və izləyin
Yanında qalın, nəfəsi və huşu izləyin. Huşunu itirib normal nəfəs alırsa — yan üstə; nəfəs yoxdursa — reanimasiya.
Nə etmək olmaz
- Yemək və içki verməyin
- Zərərçəkəni gəzdirməyin, tək buraxmayın
- Qızdırıcı, isti su şüşəsi ilə isitməyin
- Sınıq və ya başqa zədə varsa, ayaqları qaldırmayın
Uşaqlarda
Uşaqlarda şok əlamətləri — solğunluq, soyuq ətraflar, ləngimə və ya narahatlıq, sürətli nəbz. Təzyiq uzun müddət normal qala bilər, sonra qəfil düşür. Ağır ishal, qusma, travma, allergiya fonunda uşağın vəziyyəti pisləşərsə — 103-ə zəng edin.
Tez-tez verilən suallar
Zədəsi olmayan, huşunda olan zərərçəkəndə ayaqları müvəqqəti qaldırmaq vəziyyəti yaxşılaşdıra bilər. Sınıq, onurğa travması, ağrı və ya nəfəs darlığı olduqda bunu etməyin.
