Anal saçaqları – anal dəlik ətrafında yerləşən dəri artımlarıdır. Onlar yumşaq, formasız, dəri rəngində və ya çəhrayı rəngdə olan törəmələr kimi görünür və saçaqları xatırladır, buna görə də bu adı almışdır.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Hemorroidal saçaqlar
- perianal saçaqlar
Xəstəlik haqqında
Patologiyanın digər adı – hemorroidal və ya perianal saçaqlardır. Əksər hallarda bu vəziyyət xəstəlik sayılmır, daha çox estetik qüsurlar qrupuna aiddir. Onkoloji transformasiya riski yoxdur.
Təhlükə başqa bir şeydədir: saçaqlar, xüsusilə iri ölçülülər, zədələnə bilər, bu da cinsiyyət orqanlarının kifayət qədər gigiyenası olmadıqda iltihabi prosesə səbəb olur. Ağır hallarda bu, bütün perianal sahənin zədələnməsinə, eroziyaların və xoraların yaranmasına, kişilərdə isə proktitə və sonradan paraproktitə gətirib çıxara bilər. Dərinin dərin xoralı zədələnmələri zamanı xroniki anal qanaxmaların inkişafı riski vardır ki, bu da gələcəkdə anemiyanı provokasiya edə bilər.
Səbəbləri
Əksər hallarda belə törəmələr hemorroy fonunda yaranır, bu isə dərinin daimi gərilməsi və toxumaların elastikliyinin azalması ilə müşayiət olunur. Anal saçaqların yaranmasının digər səbəbləri bunlardır:
- Uzunmüddətli doğuş prosesi;
- Təkrar doğuşlar;
- Anal çatlar;
- Proktit;
- Paraproktit;
- Sfinkterin selikli qişalarının iltihabı;
- Keçirilmiş proktoloji xarakterli müdaxilələr;
- Səliqəsiz anal seks;
- Xroniki qəbizlik;
- Anus nahiyəsində dərinin mexaniki, termik və ya kimyəvi zədələnməsi.
Yaradıcı amillər bunlardır:
- Piylənmə;
- Hamiləlik;
- Azhərəkətli həyat tərzi;
- Spirtli içkilərdən sui-istifadə.
Anal saçaqcıqların yaranma riski böyük miqdarda hislənmiş məhsullar, marinadlanmış yeməklər, zülal tərkibi yüksək olan məhsullar, acı ədviyyatlar və duz qəbul edən insanlarda daha yüksəkdir.
Təsnifat
Mütəxəssislər anal saçaqların iki əsas növünü ayırırlar:
- Fəsadsız, bu zaman vəziyyət iltihabi proseslərlə, ikincili patologiyaların inkişafı ilə müşayiət olunmur;
- Fəsadlaşmış, bu zaman perianal zonada dəri zədələnməsi müşahidə olunur.
Vəziyyət həmçinin birləşmiş ola bilər, bu zaman anal saçaqlar digər proktoloji xəstəliklərin nəticəsi olur.
Klinik mənzərə
Anal saçaqların spesifik simptomları yoxdur. Kiçik ölçülərdə onlar narahatlıq yaratmır, sağlam dəridən demək olar ki, fərqlənmir və bir qayda olaraq profilaktik müayinə zamanı aşkarlanır.
İri çıxıntılar aşağıdakılarla müşayiət oluna bilər:
- Dar alt paltarı, dar şalvar geyindikdə narahatlıq;
- At sürərkən, velosiped sürdükdə ağrılılıq;
- Defekasiya zamanı, sürətli yerimə və qaçış zamanı narahatlıq.
Anal saçaqların güclü və tez-tez zədələnməsi halında alt paltarda qan izləri qala bilər.
1 sm-dən böyük olan və çoxsaylı elementlər şəxsi gigiyenanı ciddi şəkildə çətinləşdirir, buna görə də hətta diqqətlə yuyunmadan sonra da nəcis kütlələrinin qalıqları dəri qıvrımlarında qala bilər. Perianal sahədə yüksək rütubət səbəbindən dəri islanır, bu da çirklənmələrlə birlikdə infeksion-iltihabi proseslərə gətirib çıxarır. O zaman əsas əlamətlər bunlar olur:
- Anus və aralıq nahiyəsində hərəkət zamanı, oturaq vəziyyətdə, defekasiya zamanı güclənən ağrı;
- Axıntılar, alt paltarda ləkələr;
- Aralıq nahiyəsində yad cisim hissi;
- Kosmetik vasitələrlə yuyunmadan sonra da keçməyən xoşagəlməz qoxu;
- Anus ətrafında yanma hissi.
İltihab fonunda bədən temperaturu yüksələ bilər. Bəzi pasiyentlər ümumi halsızlıq, zəiflik, tez yorulmadan şikayət edirlər, digərləri isə artmış tərləmə və aralıq nahiyəsində qaşınma qeyd edirlər.
Qadınlarda tez-tez alt paltarının seçilməsi ilə bağlı çətinliklər səbəbindən psixoloji komplekslər inkişaf edir, çünki anal saçaqlar dərinin səthindən nəzərəçarpacaq dərəcədə qalxır ki, bu da təncə geyinməyi, həddindən artıq açıq mayoları, nazik krujevaları mümkünsüz edir. Bəzi hallarda digər geyim əşyaları da qadağan olunur: dar şalvarlar, bədənə yapışan cinslər və bridjlər, kip şortlar və s.
Xəstəliyin simptomları
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Pasiyent gigiyenik prosedurlar zamanı dərinin törəmələrini özü aşkar edə bilər. Ehtimal olunan diaqnozun qoyulması üçün standart fiziki müayinə tələb olunur, bu zaman həkim:
- Perianal nahiyədə dərinin vəziyyətini qiymətləndirir, rəngini digər sahələrlə müqayisə edir;
- Düz bağırsaq nahiyəsinin palpasiya müayinəsini aparır;
- Anoskopiya icra edir.
Bu üsullar anal saçaqcıqların dəqiq müəyyən edilməsi və digər proktoloji patologiyaların (hemorroy, anal poliplər və s.) istisna olunması üçün zəruridir. Bəzi hallarda əlavə olaraq histoloji müayinə təyin olunur.
Pasiyentdə bu nahiyənin digər xəstəlikləri olduqda kompleks proktoloji müayinə aparılır. Zərurət olduqda konsultasiyalara dermatoloqlar, onkoloqlar və digər tibbi sahələrin mütəxəssisləri cəlb olunur.
Müalicə
Taktika törəmənin ölçüsündən, ağırlaşmaların olub-olmamasından, çıxıntıların pasiyentin həyat keyfiyyətinə mənfi təsirinin həcminə görə müəyyən edilir. Narahatlıq yaratmayan, iltihablaşmayan və heç bir şəkildə özünü göstərməyən kiçik anal saçaqcıqlar zamanı müalicə tələb olunmur. Dinamikada müntəzəm nəzarət və elementin sonrakı böyüməsinə səbəb ola biləcək amillərin (piylənmə, qəbizlik, hipodinamiya və s.) aradan qaldırılması göstərilir.
İrihəcmli və çoxsaylı törəmələr zamanı cərrahi müdaxilə göstərilir. Anal saçaqcıqların çıxarılmasının üç əsas metodu vardır:
- Kriodestruksiya – maye azotun təsirinə əsaslanan üsul, bu zaman dəridəki törəməni dondurur və eyni zamanda onu yandırır;
- Yüksək tezlikli dalğalar vasitəsilə anal saçaqcığın kəsilib çıxarıldığı radiodalğalı koaqulyasiya;
- Cərrrahi skalpel rolunu dar yönləndirilmiş lazer şüasının oynadığı lazer rezeksiyası.
Klassik cərrahi əməliyyat qanaxmanın yüksək riski ilə əlaqədar nadir hallarda aparılır. Konkret üsul elementin ölçüsü və lokalizasiyası, pasiyentin özünün arzuları, onun sağlamlığının xüsusiyyətləri və digər mühüm aspektlər nəzərə alınmaqla müalicə edən həkim tərəfindən seçilir.
Reabilitasiya
Bərpa müddəti və proqnozlar aparılan müalicənin növündən asılıdır. Bağırsaq kənarı çıxıntılarının aradan qaldırılması üçün ən çox istifadə olunan metodlar radiodalğalı və lazer destruksiyasıdır. Onlar qanaxma riskinin, infeksion ağırlaşmaların inkişaf riskinin maksimum dərəcədə azaldılmasına imkan verir, həmçinin toxumaların tez regenerasiyasına kömək edir. Krioterapiya daha nadir tətbiq olunur, çünki maye azotdan sonra dəridə çapıq dəyişikliklərinin yaranma ehtimalı artır.
Əksər hallarda nəticə müsbətdir. Reabilitasiya dövrü 7 gündən 14 günədək davam edir. Bu vaxt xəstəyə aşağıdakılar lazımdır:
- Təbii parçalardan hazırlanmış geniş alt paltarı geyinmək;
- Velosiped sürməyi, atçılıq məşğələlərini istisna etmək;
- Ümumilikdə fiziki yükləri azaltmaq;
- Perianal zonanın hər hansı zədələnməsindən qaçmaq;
- Cinsi əlaqədən imtina etmək;
- Hər gün gigiyenik prosedurlar aparmaq və hər defekasiyadan sonra yuyunmaq.
İnfeksion ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün müalicə edən həkim iltihabəleyhinə və antibakterial preparatlar təyin edə bilər, bunlar tövsiyələrə ciddi şəkildə uyğun qəbul edilməlidir.
Digər proktoloji xəstəlikləri olan pasiyentlərə dispanser nəzarət göstərilir.
Profilaktika
Anal saçaqcıqların formalaşmasının qarşısını almaq məqsədilə tövsiyə olunur:
- Piylənməyə yol verməmək, artıq çəki olduqda bədən kütləsini sabitləşdirmək;
- Orqanizmi kifayət qədər hərəkət fəallığı ilə təmin etmək;
- Mövcud xroniki proktoloji patologiyalara nəzarət etmək;
- Qəbizliyə yol verməmək;
- Təbii parçadan rahat alt paltarı geyinmək;
- Perianal nahiyədə dərini sıxa bilən dar və ensiz geyimdən sui-istifadə etməmək;
- Proktoloji xəstəliklərin əlamətləri yarandıqda lisenziyalı tibb müəssisələrinə ixtisaslı mütəxəssislərə müraciət etmək.
Yadda saxla!
Anal saçaqcıqlar ən çox doğuş keçirmiş qadınlarda diaqnostika olunur ki, bu da doğuş prosesi, gücənmə, uşağın dünyaya gəlməsi zamanı dərinin dartılması ilə əlaqədardır. Bir çox doğuş edən qadında doğuşdan sonra hemorroy inkişaf edir, bu da dəridəki törəmələrin formalaşmasına kömək edir.
Adətən anal saçaqcıqlar özünü büruzə vermir: ağrı olmur, narahatlıq varsa da, mülayim olur, ənənəvi cinsi həyata belə törəmələr təsir etmir. Təhlükə anal dəliyi örtən və gündəlik gigiyenanı qeyri-kafi edən iri elementlərdir. Perianal nahiyədə iltihabın ən kiçik əlamətlərində belə utanmamaq və dərhal proktoloqa müraciət etmək çox vacibdir. Sonradan iltihabi proses yalnız artacaq, sağlam dərinin yeni-yeni sahələrini əhatə edəcək və sonda geniş infeksiya ocağına gətirib çıxara bilər ki, bununla mübarizə aparmaq anal saçaqcıqların özündən daha çətin olacaq.
Əlaqəli Xəstəliklər
Suallar və cavablar
Bəli, müəyyən narahatlıq mövcuddur. Ağrını azaltmaq üçün manipulyasiyalara başlamazdan əvvəl yerli ağrıkəsici vasitələrdən istifadə olunur, kriodestruksiya tətbiq edildiyi hallar istisna olmaqla. Maye azotun özü də anesteziyaedici təsir göstərir, buna görə əlavə ağrısızlaşdırmaya ehtiyac yoxdur.
Dərhal öz müalicə həkiminizə müraciət etmək. Belə simptomların səbəblərini müəyyənləşdirmək və onların müalicənin ağırlaşması olub-olmadığını yalnız əyani müayinə aparan mütəxəssis müəyyən edə bilər.
Mövzu üzrə məqalələr
Babasilin əməliyyatsız müalicəsi: mif, yoxsa reallıq?
Babasil kimi proktoloji xəstəliklər insana az əzab, ağrı və narahatlıq gətirmir. Lakin həkimə müraciət adətən son ana qədər…
İstiqamət: Proktologiya
Hamiləlik zamanı babasil
Babasil – düz bağırsağın ətrafında düyünlər əmələ gətirən hemorroidal venaların iltihabı və patoloji genişlənməsi ilə bağlı xəstəlikdir. Bu,…
İstiqamət: Proktologiya
Xroniki hepatitin müalicəsi
Xroniki hepatitlər – keçirilmiş virus hepatitindən, bəzi medikamentlərin qəbulundan sonra, spirtli içkilərdən sui-istifadə zamanı inkişaf edən və iltihabi…
İstiqamət: Hepatologiya
Hepatitlər – qaraciyərin iltihabi xəstəlikləri
Hər il hepatologiya sahəsində qaraciyər xəstəliklərini daha effektiv diaqnostika etməyə və müalicə etməyə imkan verən kəşflər olunur. Xəstəliyin…
İstiqamət: Hepatologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
