Postkoital sistit cinsi əlaqədən sonra təkrarlanan aşağı sidik yolu infeksiyası epizodlarını ifadə edir. Risk faktorlarının və infeksiyanın təsdiqlənməsi profilaktik taktikanın seçilməsi üçün vacibdir.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Bal ayı sistiti
- cinsi əlaqədən sonrakı sistit
Xəstəlik haqqında
Postkoital sistit — cinsi əlaqədən sonra baş verən sidik kisəsinin xroniki iltihabi xəstəliyidir. Diskomfort, narahatlıq və günahkarlıq hissi doğurur, cinsi fəallığı kəskin şəkildə məhdudlaşdırır, şəxsi həyatda münaqişələrə səbəb olur.
Klinika öz xəstələrinə intim yaxınlıqdan sonra yaranan sistit problemini həll etmək üçün yalnız informativ diaqnostika üsullarını və effektiv üsulları təklif edir.
Cinsi əlaqədən sonra sistitdən əsasən qadınlar əziyyət çəkir. Bu, gözəl cinsin nümayəndələrində sidik yollarının sidik kisəsi-uretra seqmentinin anatomik-fizioloji quruluş xüsusiyyətləri ilə əlaqədardır. Qadınların sidik kanalı kişilərinkindən xeyli qısadır, deməli, xaricdən uretraya düşən infeksiya sürətlə yuxarıya yayılır, sidik kisəsinə çatır və orada iltihabi prosesi başladır.
Səbəbləri
Yaxınlıqdan sonra qadınlarda sistitə tərkibi vaginada olan və asanlıqla uretraya nüfuz edən, sonra isə sidik kisəsinə miqrasiya edən bakterial flora səbəb olur. Buna sidik-çıxarma kanalının və perineumun quruluş xüsusiyyətləri, habelə akuşer-ginekoloji statusla bağlı amillər şərait yaradır:
- qısa və geniş uretra;
- sidik-çıxarma kanalının xarici dəliyinin, həmişə şərti-patogen mikroorqanizmlərlə əkilmiş olan anus və vaginaya yaxın yerləşməsi;
- uretranın anadangəlmə və ya doğuşdan sonra qazanılmış hipermobilliyi;
- tez-tez vulvovaginitlər;
- spermisidlərin və vaginal diafraqmaların istifadəsi;
- cinsi partnyorların tez-tez dəyişməsi;
- qadın cinsi hormonlarının çatışmazlığı;
- immunçatışmazlıq halları (xüsusən HİV-infeksiyası).
Əksər hallarda yaxınlıqdan sonra qadınlarda sistitin səbəbi bağırsaq çöpü olur, daha az hallarda isə cinsi yolla ötürülən infeksiyaların törədiciləri.
Patogenin sidik kisəsinə nüfuz etməsi kəskin iltihaba səbəb olur, bu isə xəstəliyin tez-tez residivləşməsi və adekvat müalicənin olmaması zamanı xroniki sistitə transformasiya olunur.
Klinik mənzərə
Cinsi əlaqədən sonra sistit simptomları kifayət qədər parlaqdır və qadına ciddi diskomfort yaradır. O, tez-tez sidik ifrazının tezləşdiyini müşahidə edir, bu proses ağrılı olur. Tualetə «kiçik ehtiyac» üçün getmə istəyi hər saatdan tez-tez yaranır, ayrılan sidik porsiyası isə çox az olur. İmperativ (əmredici) sidik ifraz etmə istəyi ola bilər, belə ki, təcili tualetə qaçmaq lazım gəlir, əks halda sidik axmağa başlayır.
Qadınları həmçinin yalançı sidik ifraz etmə istəkləri narahat edir – sidik ifraz etmə arzusu yaranır, lakin bu nəticəsiz qalır. İfadəli iltihab zamanı sidiyin son porsiyasında qan qarışığı görünür.
Xəstəlik həmişə kəskin başlayır, bu zaman cinsi əlaqə ilə səbəb-nəticə əlaqəsi aydın izlənilir.
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Yuxarıda göstərilən postkoital sistit simptomları meydana gəldikdə qadın uroloqdan məsləhət almalıdır. Həkim şikayətləri dinləyəcək, anamnez toplayacaq (cinsi əlaqədən sonra qadının tez-tez diskomfort hiss edib-etmədiyini, hansı digər xəstəliklərdən əziyyət çəkdiyini dəqiqləşdirəcək), obyektiv müayinə aparacaq. Bu zaman qasıqüstü nahiyənin palpasiyası əksər hallarda ağrılı olacaq.
Əsas laboratoriya diaqnostika üsulu – sidiyin ümumi klinik analizidir, burada sistit zamanı aşağıdakı dəyişikliklər aşkar edilə bilər:
- leykositlərin yüksək səviyyəsi;
- bakteriyalar;
- eritrositlər;
- zülal.
Diaqnozu ilk iki göstərici təsdiqləyir, digərləri normal hədlərdə ola bilər, lakin onların olması iltihab prosesinin ağırlığından xəbər verir.
Törədicini müəyyən etmək üçün aşağıdakılar aparılır:
- sidiyin bakterioloji əkilməsi;
- uretra və uşaqlıq boynu kanalından biomaterial götürülməklə cinsi infeksiyalara PCR-müayinə.
Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün xəstəyə böyrəklərin USM-i və sidik kisəsinin USM-i tövsiyə olunacaq.
Müalicə
Ənənəvi olaraq yaxınlıqdan sonra sistitin müalicəsinin əsasını urotrop antibakterial və antiseptik preparatlar təşkil edir. Postmenopauzada olan qadınlara vaginal epitelin vəziyyətini yaxşılaşdırmağa, selikli qişanı nəmləndirməyə və mikrofloranı bərpa etməyə imkan verən lokal təsirli estrogen preparatlar tövsiyə olunur. Lakin belə terapiya yanaşmaları həmişə residivlərin qarşısını almağa imkan vermir, çünki onlar yalnız iltihaba səbəb olmuş mikroorqanizmlərə təsir edir və infeksiyanın giriş qapısı olan uretranın vəziyyətinə təsir göstərmir.
Yaxınlıqdan sonra qadınlarda sistitin müasir müalicəsi – fillerlərin, xüsusən hialuron turşusunun tətbiqidir. Preparat sidik-çıxarma kanalının selikaltı qatına yeridilir. Hialuron turşusu çox hidrofil olduğu üçün – su molekullarını özünə çəkir, bununla da həcmin artmasına səbəb olur – kanal mexaniki olaraq daralır. Bu, fizioloji şəkildə uretranın girişini örtür və bakteriyaların vaginadan sidik-çıxarma kanalı vasitəsilə sidik kisəsinə nüfuz etməsinin qarşısını alır.
Çanaq orqanlarının düşməsi olan qadınlara perineum anatomiyasının bərpası üzrə plastik əməliyyat tövsiyə oluna bilər. Yalnız uretranın, vaginanın, sidik kisəsinin düzgün yerləşməsi və dəyişməmiş quruluşu infeksiyaya qarşı durmağa imkan verir.
Terapevtik stasionara hospitalizasiya:
Sistitin stasionar müalicəsi hər bir xəstəyə kompleks və fərdi yanaşma təmin edir. Stasionar şəraitində laboratoriya və instrumental müayinələr də daxil olmaqla hərtərəfli diaqnostika aparılır ki, bu da xəstəliyin formasını və dərəcəsini dəqiq müəyyən etməyə imkan verir. Mütəxəssislərin nəzarəti altında infeksiyanın aradan qaldırılmasına və ağırlaşmaların qarşısının alınmasına yönəlmiş medikamentoz terapiyanın seçilməsi və korreksiyası həyata keçirilir. Sidik-ifrazat sisteminin vəziyyətinə nəzarətə və xəstənin maarifləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilir ki, bu da həyat keyfiyyətinin yaxşılaşmasına və xəstəliyin təkrar epizodları riskinin azalmasına kömək edir. Bu yanaşma effektiv müalicəni və xəstənin vəziyyətinin uzunmüddətli stabilləşməsini təmin edir.
Reabilitasiya
Keçirilmiş postkoital sistitdən sonra daha tez sağalmaq üçün xarici cinsiyyət orqanlarının diqqətli gigiyenasını aparmaq, təhlükəsiz seks qaydalarına əməl etmək, tam istirahət etmək və balanslaşdırılmış qidalanmaq lazımdır. Xəstəliyin müalicəsi müddətində patoloji prosesin təsirinə məruz qalan toxumaların üzərindəki yükü azaltmaq üçün cinsi həyatdan çəkinmək tövsiyə olunur.
Profilaktika
Qadınlarda postkoital sistitin qarşısını almaq üçün uroloqlar aşağıdakı qaydalara riayət etməyi tövsiyə edirlər:
- cinsi əlaqə zamanı kifayət qədər sürtkü ilə keyfiyyətli prezervativlərdən istifadə etmək;
- postkoital sistit zamanı kontrasepsiya üsulu kimi uyğun olmayan spermisidlərdən və vaginal diafraqmadan istifadədən imtina etmək;
- yaxınlıqdan əvvəl və dərhal sonra sidik ifraz etmək və xarici cinsiyyət orqanlarının tualetini aparmaq;
- yalnız yoxlanılmış partnyorla cinsi həyat sürmək, xüsusən kontrasepsiya vasitələrindən istifadə etmədən nizamsız cinsi əlaqələrdən qaçmaq;
- kifayət qədər maye qəbul etmək.
Yadda saxla!
Postkoital sistit qadına böyük diskomfort yaradır, cinsi fəallığı məhdudlaşdırır. Bu fonda ailədə münaqişələr yaranır, qadın əsəbi, dözümsüz olur. O, intim yaxınlıqdan hər vasitə ilə qaçır ki, bu da vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Əgər heç nə edilməsə, zaman keçdikcə sidik-cinsiyyət orqanlarında aradan qaldırılması kifayət qədər çətin olan xroniki iltihab inkişaf edir.
Bu «qısır dövrəni» qırmaq mümkündür! Ən başlıcası – mümkün qədər tez uroloqa və ya ginekoloqa müraciət etmək və şikayətləriniz barədə açıq, utanmadan danışmaqdır. Sağlamlıq məsələləri narahatedici ola bilməz. Əgər tibbi problem varsa, deməli, o həllini tələb edir və bunda sizə mütəxəssis kömək edəcək.
Əlaqəli Xəstəliklər
- Astenozoospermiya
- Azoospermiya
- Balano-postit
- Böyrək çatışmazlığı
- Böyrək daşları
- Böyrək kistası
- Böyrək sancısı
- Böyrək şişləri
- Böyrək xərçəngi
- Böyrək zədələnməsi
- Böyrəklərdə qum (mikrokristalluriya)
- Böyrəklərin amiloidozu
- Böyrəklərin iltihabı (nefrit)
- Böyrəyin angiolioması
- Böyrəyin sallanması (nefroptoz)
Suallar və cavablar
Dəqiq diaqnostika və müalicə taktikası klinik əlamətlər, müayinə nəticələri və fərdi risklər nəzərə alınaraq profil həkim tərəfindən müəyyən edilir.
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Sidik ifrazı zamanı ağrılar
Sidik ifrazı zamanı ağrı barədə bilinməli ən vacib məqam odur ki, belə simptom orqanizmdəki pozğunluğun əlamətidir. Pozğunluqlar müxtəlif…
İstiqamət: Urologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
