Uşaqlıq boşluğunda endometrium polipi endometriumun lokal hiperplastik törəməsidir. Diaqnostikada transvaginal USM, sonohisteroqrafiya və histeroskopiya istifadə oluna bilər.
Yayımlanma tarixi:
Xəstəlik haqqında
Uşaqlıq polipi — endometriumun (uşaqlığın daxili qişasının) böyümə qatı hüceyrələrinin lokal hiperplaziyası nəticəsində uşaqlıq boşluğunda formalaşan xoşxassəli həcmli törəmədir. Gövdə və ayaqcıqdan və ya geniş əsasdan ibarətdir. Strukturun mərkəzində yerləşən damar vasitəsilə qanla təmin olunur.
Ginekologiyada onlar potensial bədxassəli törəmələr kimi qəbul edilir (xərçəng şişinə çevrilmə riski yüksəkdir), bunları cərrahi yolla çıxarmaq lazımdır.
Prosesin bədxassələşməsindən və uşaqlıq boşluğunda patoloji artımın olması ilə bağlı xoşagəlməz hisslərdən qaçmaq həkim-ginekoloqun müntəzəm (hər 6-12 ayda bir) profilaktik müayinələrindən keçməklə mümkündür. Endometrium polipinin əlamətləri yarandıqda diaqnostika və müalicəyə vaxtında başlamaq üçün növbədənkənar müayinəyə həkimə müraciət etmək lazımdır. Öz sağlamlığına məsuliyyətli yanaşma problemi erkən mərhələdə aşkar etməyə və minimal maliyyə, fiziki və psixi itki ilə ondan qurtulmağa kömək edəcək.
Uşaqlıqdakı poliplər müxtəlif yaş qruplarından olan xəstələri əhatə edir və ginekologiyada kifayət qədər tez-tez rast gəlinir (diaqnoz qoyulan bütün patologiyaların 6%-dən 20%-nə qədəri məhz bu növ törəmələrin payına düşür).
Endometrial artımların ölçüləri 1-2 millimetrdən bir neçə santimetrə qədər dəyişir. Orqanın divarında bir və ya çoxlu sayda belə artım formalaşa bilər. Sonuncu halda uşaqlıq polipozundan söhbət gedir.
Qadınlarda endometrium polipləri özünü asiklik qanaxmalar və qarının aşağı hissəsində ağrılı hisslər ilə büruzə verir. Diaqnostika daha çox ultrasəs vasitəsilə həyata keçirilir. Törəmələr əsasən cərrahi yolla müalicəyə tabedir, lakin çıxarıldıqdan sonra da xəstəlik residivləşə bilər.
Səbəbləri
Endometriumun bu artımlarının formalaşmasının əsas səbəbləri — neyrohormonal pozğunluqlar və infeksion-iltihabi qadın xəstəlikləridir.
Xəstəliyin inkişafında yumurtalıqların hormonprodusiyaedici funksiyasının pozulmasına gətirib çıxaran qadın cinsi hormonlarının — estrogenlərin yüksək səviyyəsi mühüm rol oynayır. Tez-tez endometrium artımları digər estrogendən asılı xəstəliklərin — adenomiozun, mastopatiyanın, polikistozun gedişinə müşayiət edir. Abort, uşaqlıq boşluğunun diaqnostik qaşınmasını keçirmiş qadınlarda polip əmələ gəlməsinə meyillilik yüksəlmişdir. Risk amilləri kimi tanınır:
- reproduktiv sistem orqanlarının kəskin və xroniki infeksion-iltihabi xəstəlikləri;
- ağırlaşmış irsi anamnez;
- piylənmə;
- qalxanabənzər vəzin patologiyaları;
- arterial hipertenziya;
- immun pozğunluqlar;
- şəkərli diabet.
Təsnifat
Hüceyrə quruluşu nəzərə alınmaqla uşaqlıqda endometrium poliplərinin aşağıdakı növləri ayrılır:
- vəzili (əsasən endometrium vəzilərindən ibarətdir, daha çox gənc qadınlarda rast gəlinir);
- fibroz (birləşdirici, yaxud fibroz toxumadan ibarətdir, daha çox 45 yaşdan yuxarı qadınlarda formalaşır);
- vəzili-fibroz, yaxud qarışıq (törəmənin gövdəsi vəzlərdən, ayaqcığı, əsası isə fibroz toxumadan ibarətdir);
- adenomatoz (vəzi hüceyrələrinin degenerasiyası zamanı əmələ gəlir, xərçəng şişinə çevrilmənin yüksək riski ilə xarakterizə olunur);
- plasentar (ağır doğuş, abort, natamam qaşınma nəticəsində uşaqlıqda qalan plasenta fraqmentlərindən formalaşır).
Çıxarıldıqdan sonra artımın toxuması mütləq histoloji müayinəyə göndərilir, çünki müalicə taktikası birbaşa törəmənin növündən asılıdır.
Həmçinin qadınlarda uşaqlıqdakı poliplər tək və çoxsaylı olur, ölçüsünə görə isə — kiçik (bir neçə millimetr), orta, böyük (8 sm-ə çatan) olur.
Klinik mənzərə
Xəstəliyin başlanğıc mərhələlərində özünü heç bir şəkildə büruzə vermir, lakin tədricən proqressivləşir. Kiçik törəmələr təsadüfən — ginekoloqun profilaktik müayinəsi zamanı və ya qadının başqa patologiya ilə bağlı müayinəsi zamanı aşkar edilə bilər.
Klinik təzahürlər poliplərin böyüməsi, uşaqlıq boşluğunda onların sayının artması ilə paralel olaraq güclənir, həmçinin törəmələrin uzunmüddətli mövcudluğu zamanı da yaranır. Uşaqlıqda endometrium polipinin əlamətləri qeyri-spesifikdir. Onların əsasları:
- menstruasiyalar arası qanaxmalar (siklik və ya asiklik);
- postmenopauzal qanaxmalar;
- bol menstrual ifrazatlar;
- menstruasiya ərəfəsində qansız-selikli ifrazatlar və menstruasiya bitdikdən sonra uzunmüddətli ləkələnmə xarakterli ifrazatlar;
- menstrual siklin pozulmaları;
- bol selikli ağlar;
- qarının aşağı hissəsində sancıcı xarakterli ağrılar;
- cinsi əlaqə zamanı və ya ondan sonra diskomfort.
Vəzili və adenomatoz tip törəmələr bəzən endokrin pozğunluqlarla müşayiət olunur. İstənilən poliplər infeksiyalaşa, nekrozlaşa bilər ki, bu da klinik mənzərəni ağırlaşdırır, qadının vəziyyətini çətinləşdirir.
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Diaqnostikanın birinci mərhələsi — xəstənin ətraflı sorğusudur. Müayinə anamnezin toplanmasından başlayır. Həkim şikayətləri ətraflı toplayır, menstrual siklı, qadının cinsi fəallığını, doğuş funksiyasının vəziyyətini təhlil edir, ailə və somatik anamnezi dəqiqləşdirir.
Növbəti mərhələdə qadının ginekoloji kresloda müayinəsi aparılır. Uşaqlıq boşluğunda lokalizasiya olunan poliplər çılpaq gözlə görünmür, yalnız servikal kanalda yerləşən və ya oradan uşaqlıq yoluna doğru çıxan poliplər nəzərə çarpa bilər.
Sonra ginekoloq qadına əlavə müayinə təyin edəcək. O, aşağıdakı üsulları əhatə edə bilər:
- Laborator diaqnostika. Qanın klinik analizini, infeksiyalara müayinəni, mikrobioloji və onkositoloji təhlil üçün cinsiyyət yollarından yaxmaları əhatə edir.
- Kiçik çanaq orqanlarının USM-i. Diaqnostika zamanı sonoloq uşaqlıq boşluğunda ayaqcıqlı, uzunsov formalı törəmələr aşkar edəcək, onların sayını, lokalizasiyasını, ölçülərini qiymətləndirəcək, quruluşu haqqında fərziyyə söyləyəcək. USM-də törəmənin xarakterini dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil — təbiəti və təhlükə dərəcəsi haqqında yekun nəticələr histoloji analizin nəticələri əsasında veriləcək.
- Histeroskopiya — diaqnostik, zərurət olduqda isə həm də müalicəvi. Uşaqlığın daxildən, ucunda videokamerası və optik sistemi olan elastik endoskopik avadanlıq vasitəsilə müayinəsindən ibarətdir. Cihaz servikal kanaldan daxil edilir. Polipin quruluşunu öyrəndikdən sonra həkim onun çıxarılmasının mümkünlüyü haqqında qərar verir. Əgər polipektomiya mümkündürsə, törəmə xüsusi həlqə vasitəsilə çıxarılır, polipin əsası (ayaqcığı) tam kəsilir, zərurət olduqda elektrokoaqulyasiya ilə işlənir.
Müalicə
Ən effektiv müalicə üsulu — cərrahi müdaxilədir. Əməliyyat patoloji dəyişmiş toxumaları aradan qaldırmağa və polipin təkrar formalaşmasından qaçmağa imkan verir. Müdaxilənin aparılması üsulu törəmənin növündən və ölçülərindən asılıdır, o, fərdi qaydada seçilir.
Əməliyyatdan sonra histologiyanın nəticələri nəzərə alınmaqla xəstəyə konservativ müalicə tövsiyə oluna bilər. Ginekoloqun vəzifəsi — endometrium poliplərinin səbəblərini aşkar etmək və adekvat terapiya vasitəsilə onları aradan qaldırmaqdır.
Onun təyin edilməsinin zəruriliyi və məqsədəuyğunluğu məsələsini həkim hər bir xəstəyə fərdi yanaşma ilə həll edir. Fibroz artımlar çıxarılma əməliyyatından sonra medikamentoz müalicə tələb etmir. Vəzili və vəzili-fibroz törəmələrin çıxarılmasından sonra hormonal terapiya rutin olaraq təyin edilmir; ona ehtiyac histoloji nəticələrə və müşayiət edən hormonal pozğunluqlara əsasən fərdi qaydada müəyyən edilir.
Əgər qadında endometrium poliplərinin formalaşma ehtimalını artıran müşayiət edən xəstəliklər varsa (hipertoniya, artıq çəki, şəkərli diabet), o, mütləq müvafiq profilli həkim tərəfindən təyin edilmiş korreksiya terapiyası almalıdır.
Endometrium poliplərinin müalicəsi üçün az travmatik cərrahi müdaxilələr üstünlük təşkil edir. Əməliyyatdan əvvəl xəstəyə laborator müayinə təyin edilir.
Müasir ginekologiyada polipektomiya histeroskopiya zamanı aparılır. Əməliyyat qısamüddətli venadaxili narkoz altında yerinə yetirilir, ağırlaşmamış hallarda onun müddəti 15-20 dəqiqədən çox olmur.
Cərrahi müdaxilə zamanı həkim videokamera vasitəsilə uşaqlığın divarlarını müayinə edir, törəmələrin strukturunu öyrənir, optimal çıxarılma üsulunu seçir. Xüsusi mikrocərrahi alətlər vasitəsilə o, törəməni kəsib çıxarır, zədələnmə nahiyəsindəki toxumaları ətraflı tədqiq edir və qaşıyır ki, bütün patoloji dəyişmiş hüceyrələri təmizləsin, sonra isə zərurət olduqda polipin əsasını elektrik həlqəsi ilə koaqulyasiya edir.
Yüksək onkoloji ehtiyat olduqda qadına əlavələrlə və ya onlarsız bütün uşaqlığın çıxarılması tövsiyə oluna bilər.
Reabilitasiya
Uşaqlıqda endometrium poliplərinin histeroskopik müalicəsindən sonra stasionar müşahidə bir neçə saat davam edir. Xəstənin vəziyyəti normal olduqda o, elə həmin gün evə buraxılır. Əməliyyatın nəticələri 3-4-cü gün ultrasəs müayinəsi ilə yoxlanılır.
Əksər hallarda poliplər çıxarıldıqdan sonra qadına infeksion-iltihabi xəstəliklərin inkişafının qarşısını almağa və törəmələrin residiv riskini azaltmağa kömək edəcək konservativ müalicə təyin olunur.
10-14 gün ərzində qadının cinsiyyət yollarından tədricən azalan qanlı ifrazat müşahidə olunur. Buna görə bu dövrdə ona cinsi əlaqədən, istilik prosedurlarından, açıq su hövzələrində çimməkdən, ağırlıq qaldırmaqdan və həddindən artıq fiziki yükdən çəkinmək tövsiyə olunur.
Profilaktika
Hər hansı bir üsulla bu patologiyanın qarşısını qəti şəkildə almaq mümkün deyil.
Patologiyanın ümumi profilaktikası arzuolunmaz hamiləliyin qarşısını almaq üçün adekvat kontrasepsiyadan, invaziv diaqnostik prosedurların rasional tətbiqindən, uşaqlıqdaxili manipulyasiyaların keyfiyyətli yerinə yetirilməsindən ibarətdir. Cinsi tərəfdaşın seçimində seçicilik və gigiyena qaydalarına əməl olunması vacibdir.
Qadınlar profilaktik məqsədlə müntəzəm olaraq ginekoloqa müraciət etməli və xəstəliyin ilk əlamətlərində tibbi yardım üçün müraciət etməlidir. Həkimin tövsiyələrinə diqqətlə əməl etmək və aşkar edilmiş patologiyaları tam müalicə etmək lazımdır, yumurtalıqların disfunksiyası əlamətləri olduqda isə — hormonal fonun korreksiyasını vaxtında aparmaq lazımdır.
Yadda saxla!
Nə laborator, nə də instrumental diaqnostika ayrılıqda bu xəstəliyi dəqiq diaqnoz etməyə imkan vermir. Endometrium polipi diaqnozunu yalnız ginekoloq əlavə diaqnostika üsullarının məlumatlarını klinik məlumatlarla müqayisə edərək qoya bilər. Yalnız xəstənin vəziyyəti, onun şikayətləri, xəstəliyin gedişinin xüsusiyyətləri, müşayiət edən patologiyalar haqqında tam məlumata malik olmaqla həkim doğru diaqnoz qoyacaq və fərdi müalicə proqramı tərtib edəcək.
Özünüdiaqnostika ilə məşğul olmamalısınız — siz yalnız vaxt itirəcəksiniz, xəstəlik isə ağırlaşacaq.
Əlaqəli Xəstəliklər
- Adneksit
- Amenoreya
- Anembrioniya
- Anovulyasiya
- Antifosfolipid sindromu
- Aqalaktiya
- Astenozoospermiya
- Azoospermiya
- Bakterial vaginoz (vajinanın disbakteriozu)
- Bartolin vəzinin kistası
- Bartolinit
- Cinsi və psixoseksual inkişafın ləngiməsi
- Cinsi yolla ötürülən infeksiyalar (CYÖİ)
- Çoxdöllü hamiləlik
- Diffuz mastopatiya
Suallar və cavablar
Dəqiq diaqnostika və müalicə taktikası klinik əlamətlər, müayinə nəticələri və fərdi risklər nəzərə alınaraq profil həkim tərəfindən müəyyən edilir.
Mövzu üzrə məqalələr
Mioma aşkarlandı: əməliyyat mütləqdirmi?
Mioma diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyil. Qərar şikayətlərinizə, müayinə nəticələrinə və gələcək hamiləlik planınıza uyğun verilir.
İstiqamət: Ginekologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Hər ay təkrarlanan ağrı: nə vaxt müayinə lazımdır?
Aybaşı ağrısı geniş yayılsa da, güclü və həyatınızı məhdudlaşdıran ağrını araşdırmaq lazımdır. Ağrının necə dəyişdiyi müayinə üçün vacib…
İstiqamət: Ginekologiya
Aybaşı gecikir: səbəbi yalnız hamiləlikdirmi?
Aybaşının gecikməsi həmişə hamiləliklə bağlı olmur. İlk addım hamiləlik ehtimalını yoxlamaq, sonra gecikmənin təkrarlanmasını və yanaşı əlamətləri qiymətləndirməkdir.
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
