AST qaraciyərdə, ürək əzələsində və skelet əzələlərində olan hüceyrədaxili fermentdir; hüceyrələr zədələnəndə onun qanda aktivliyi artır. Tək başına orqana xas olmasa da, ALT və digər göstəricilərlə müqayisədə zədələnmənin mənbəyini və dərinliyini anlamağa kömək edir. Analiz qaraciyər xəstəliyi əlamətləri, hepatitə şübhə, qaraciyərə təsir edən dərmanlar, infarkt və ya əzələ zədələnməsi şübhəsi zamanı təyin olunur.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 8 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- AST
- AsAT
- qlutamat-oksaloasetat-transaminaza
- SQOT
- SGOT
Müayinənin təsviri
Aspartataminotransferaza (AST) amin turşularının çevrilməsində iştirak edən hüceyrədaxili fermentdir. O, demək olar ki, bütün toxumalarda var, lakin ən çox qaraciyərdə və ürək əzələsində, bir qədər az böyrəklərdə və skelet əzələlərində toplanır. Sağlam insanın qanında onun aktivliyi aşağıdır.
ALT-dən fərqli olaraq AST qaraciyər hüceyrəsinin həm sitoplazmasında, həm də mitoxondrilərində yerləşir. Ona görə onun kəskin artması hüceyrələrin dərin zədələndiyini göstərir. AST qaraciyərə xas olmadığı üçün tək başına az məlumat verir, amma ALT, kreatinkinaza və digər göstəricilərlə müqayisədə zədələnmənin qaraciyərdə, ürəkdə, yoxsa əzələlərdə olduğunu ayırmağa kömək edir. AST/ALT nisbəti (de Ritis əmsalı) də həkimə əlavə məlumat verir.
Fermentin aktivliyi venoz qanda UF kinetik üsulla ölçülür.
Göstərişlər
AST əsasən qaraciyərin vəziyyətini, onun zədələnməsini və toxumanın dağılma dərəcəsini qiymətləndirmək üçün təyin olunur. Digər biokimyəvi göstəricilərlə birlikdə ürək əzələsinin və skelet əzələlərinin geniş zədələnməsini də aşkar etməyə imkan verir. Göstərişlər:
- qaraciyər və ya öd yolları xəstəliyinə işarə edən əlamətlər: qarın ağrısı, dərinin və göz ağının saralması, qaşınma, tünd sidik, açıq rəngli nəcis, iştahsızlıq, ürəkbulanma, qusma;
- hepatitə şübhə və ya virus hepatitinə ehtimal olunan yoluxma;
- qaraciyərə zərərli dərmanların qəbulu;
- qaraciyər xəstəliklərinə irsi meyl;
- artıq çəki, metabolik sindrom, şəkərli diabet;
- miokard infarktına və ya əzələ zədələnməsinə şübhə;
- qaraciyər xəstəlikləri və travmalarının müalicəsinin izlənməsi.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Metabolik sindrom
- Miokard infarktı
- Şəkərli diabet
- Virus hepatiti
- Qaraciyər sirrozu
- Toksik hepatit
- Qaraciyər xərçəngi
- Yanıqlar
- Rabdomioliz
- Alkoqol qaraciyər zədələnmələri
- Alkoqolizm (alkoqol asılılığı)
- Narkomaniya (narkotik asılılığı)
- Qaraciyər fibrozu
- Vilson xəstəliyi
- Krım-Konqo hemorragik qızdırması
- Qalaktozemiya
- Alkoqol deliriyası (ağ qızdırma)
- Hamiləliyin qaraciyərdaxili xolestazı
- Q qızdırması
- Polimiozit
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 12 saat
Qan verməzdən əvvəl yeməyin, yalnız su içmək olar.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Laborant dirsək venasından nazik iynə ilə qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Həkiminiz AST-ni ALT və digər analizlərlə birlikdə yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- Qan verməzdən 12 saat əvvəl yeməyin, yalnız təmiz su içmək olar.
- Yarım saat əvvəl siqaret çəkməyin.
- Son yarım saatda fiziki və emosional gərginlikdən qaçın.
- Son günlərdə əzələdaxili iynə vurulubsa, laboranta deyin.
Analiz necə götürülür
Venoz qan dirsək büküşündən nazik iynə ilə götürülür. Sancma anında qısa ağrı ola bilər, sonra keçir. Qan bir neçə dəqiqəyə toplanır.
İynə çıxarıldıqdan sonra deşilən yeri tamponla bir neçə dəqiqə sıxıb saxlayın, qolu kəskin bükməyin.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
AST fermenti qaraciyərdə olduğu kimi ürək və əzələlərdə də var, ona görə onun səviyyəsi çox amildən asılıdır.
- Ağır fiziki yük, idman və əzələ zədəsi AST-ni artıra bilər.
- Əzələdaxili iynələr də bu göstəricini dəyişə bilər.
- Spirtli içki və yağlı qidalar qaraciyərə təsir edir.
- Bəzi dərmanlar, o cümlədən ağrıkəsici və antibiotiklər, eləcə də bitki mənşəli vasitələr nəticəni dəyişə bilər.
- Hemoliz AST-ni yalançı yüksək göstərir, çünki ferment eritrositlərin içində də var.
- Uzun saxlanmış nümunə nəticəni təhrif edə bilər.
- Referens (norma) göstəriciləri laboratoriyadan və üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələrin nəticələrini nəzərə alaraq şərh edir.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Yaş və cins | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| AST | 0–1 yaş | 58-dən az | BV/l |
| AST | 1–4 yaş | 59-dan az | BV/l |
| AST | 4–7 yaş | 48-dən az | BV/l |
| AST | 7–13 yaş | 44-dən az | BV/l |
| AST | 13–18 yaş | 39-dan az | BV/l |
| AST | 18 yaşdan yuxarı, kişilər | 40-dan az | BV/l |
| AST | 18 yaşdan yuxarı, qadınlar | 32-dən az | BV/l |
| AST | Hamilə qadınlar | 35-dən az | BV/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Artımın dərəcəsi səbəb barədə ilkin fikir verir.
Normadan 10 və daha çox dəfə yüksək AST adətən bu hallarda olur:
- qaraciyərin kəskin virus zədələnməsi;
- dərmanların, zəhərlərin və digər maddələrin qaraciyərə toksik təsiri;
- qaraciyərin qanla təchizatının pozulması və oksigen aclığı (işemiya).
Orta dərəcəli artım (normadan 4 dəfəyə qədər) mümkündür:
- xroniki iltihabi proseslərdə, məsələn xroniki virus hepatitində;
- miokard infarktında;
- əzələlərin geniş zədələnməsində;
- yanıqlarda.
Qaraciyər sirrozunda və xərçəngində AST bir qədər yüksəlir. Əzələdaxili iynələr, fiziki yük və bəzi bioloji fəal əlavələr də göstəricini artırır.
Təkcə AST-nin artması çox nadir hallarda olur. Diaqnozu həkim digər analizlərin və müayinələrin nəticələrini birlikdə qiymətləndirərək qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda ALT, qələvi fosfataza, QQT, ümumi və düz bilirubin, kreatinkinaza, LDH, ümumi zülal və albumin yoxlanılır. Şikayətlərdən asılı olaraq virus hepatiti markerləri, qarın boşluğu orqanlarının və ürəyin ultrasəs müayinəsi, EKQ, nadir hallarda qaraciyər biopsiyası təyin oluna bilər.
Yadda saxla!
AST ALT-dən iki dəfə və daha çox yüksəkdirsə, həkim ilk növbədə spirtli içkinin qaraciyərə təsirini və ya qaraciyərdən kənar mənbəyi, məsələn əzələ zədələnməsini düşünür. Ona görə həkimə spirtli içki qəbulu və son günlərdəki fiziki yüklər barədə açıq danışmaq vacibdir.
- Analizdən 2–3 gün əvvəl ağır güc məşqləri etməyin.
- Döş qəfəsində kəskin ağrı varsa, analiz nəticəsini gözləmədən təcili yardım çağırın.
Qiymət cədvəli
- AST 8 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Belə nəticədə səbəb çox vaxt qaraciyərdən kənarda olur: əzələ zədələnməsi, ağır idman, əzələdaxili iynə və ya ürək problemi. Həkim kreatinkinaza və digər göstəriciləri yoxlayaraq mənbəyi dəqiqləşdirəcək.
Bəli, hamilə qadınlar üçün yuxarı hədd bir qədər fərqlidir. Hamiləliyin sonunda AST-nin kəskin artması, xüsusən təzyiq artımı və ya qaşınma ilə birlikdə, dərhal mama-ginekoloqa müraciət etməyi tələb edir.
İnfarkt zamanı AST artır, lakin bu gün ürək zədələnməsini tanımaq üçün daha dəqiq markerlər, məsələn troponin istifadə olunur. AST yalnız əlavə məlumat kimi qiymətləndirilir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Xroniki hepatitin müalicəsi
Xroniki hepatitlər – keçirilmiş virus hepatitindən, bəzi medikamentlərin qəbulundan sonra, spirtli içkilərdən sui-istifadə zamanı inkişaf edən və iltihabi…
İstiqamət: Hepatologiya
Hepatitlər – qaraciyərin iltihabi xəstəlikləri
Hər il hepatologiya sahəsində qaraciyər xəstəliklərini daha effektiv diaqnostika etməyə və müalicə etməyə imkan verən kəşflər olunur. Xəstəliyin…
İstiqamət: Hepatologiya
Piy hepatozu haqqında hər şey
Piy hepatozu (steatoz), steatohepatit - qaraciyərdə piy toxumasının həddindən artıq toplanması, qaraciyər funksiyasının pozulması və mümkün olan sirroz…
İstiqamət: Hepatologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
