Bir qan nümunəsində üç əsas elektrolit — kalsium, natrium və kalium birlikdə ölçülür. Bu ionlar maye və turşu-qələvi balansını saxlayır, sinir impulslarının ötürülməsini, əzələlərin və ürəyin yığılmasını təmin edir. Analiz susuzlaşma, ödem, ürək ritmi pozğunluğu, böyrək və hormon xəstəliklərində, həmçinin sidikqovucu dərmanlarla müalicəyə nəzarət üçün təyin edilir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 10 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- qan elektrolitləri
- elektrolit paneli
- Ca++, Na+, K+
Müayinənin təsviri
Kalsium, natrium və kalium qanda ionlar şəklində olur və elektrolitlər adlanır. Onlar orqanizmdə maye balansını və turşu-qələvi tarazlığını saxlayır, sinir impulslarının ötürülməsini, əzələlərin və ürəyin yığılmasını təmin edir, bir çox fermentin işini tənzimləyir.
- Natrium hüceyrədənkənar mayenin əsas ionudur, qanın həcmini və arterial təzyiqi müəyyən edir.
- Kalium əsasən hüceyrələrin içində olur və ürək ritmi üçün xüsusilə vacibdir: hətta kiçik dəyişikliyi aritmiyaya səbəb ola bilər.
- Kalsium əzələ yığılmasında, sinir ötürülməsində və qanın laxtalanmasında iştirak edir. Bu paneldə onun ionlaşmış, yəni aktiv forması ölçülür.
Elektrolitlərin səviyyəsini qidalanma, bağırsaqda sorulma, böyrəklərin işi və hormonlar, ilk növbədə böyrəküstü vəzilərin və qalxanabənzərətrafı vəzilərin hormonları tənzimləyir. Üç göstəricinin birlikdə ölçülməsi pozğunluğun mənbəyini daha tez tapmağa imkan verir. Analiz venoz qanın zərdabında aparılır.
Göstərişlər
Panel bu hallarda təyin olunur:
- elektrolit pozğunluğu əlamətləri: zəiflik, əzələ qıcolmaları, ödemlər, ürək işinin pozulması;
- ürək ritmi və keçiriciliyinin pozulması, ürək çatışmazlığı;
- böyrəklərin və böyrəküstü vəzilərin funksiyasının qiymətləndirilməsi, hemodializ;
- qalxanabənzərətrafı vəzilərin xəstəlikləri və ya onlara şübhə;
- elektrolitlərin sorulmasını pozan bağırsaq xəstəlikləri;
- dayanmayan qusma;
- sidikqovucu dərmanların və ürək qlikozidlərinin qəbulu;
- ciddi pəhriz və ya uzun müddət aclıq.
Diaqnoz artıq qoyulubsa, analiz vəziyyəti izləmək və müalicəni düzəltmək üçün təkrarlanır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Ürək çatışmazlığı
- Ürək aritmiyası
- Böyrək çatışmazlığı
- Böyrəküstü vəzin çatışmazlığı
- Hiperaldosteronizm
- Şəkərsiz diabet
- Nefrotik sindrom
- Hiperparatireoz
- Hipoparatireoz
- Qaraciyər sirrozu
- Diabetik ketoasidoz
- Diabetik nefropatiya
- Susuzlaşma (dehidratasiya)
- Hiponatriemiya
- Hipokaliemiya
- Maqnezium çatışmazlığı
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8 saat
Ac qarına gəlin, təmiz su içmək olar.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Üç göstərici venadan götürülən bir nümunədən ölçülür.
-
Nəticə 1 iş günü
Göstəriciləri şikayətlərinizlə birlikdə həkiminiz yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı ac qarına, son yeməkdən ən azı 8 saat sonra verin; təmiz su içmək olar.
- Bir gün əvvəl yağlı və qızardılmış yeməkləri azaldın, spirtli içki qəbul etməyin.
- 2 saat əvvəl siqaret çəkməyin.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək bükümündəki venadan nazik iynə ilə götürülür. Əvvəlcə qol turna ilə sıxılır və dəri antiseptiklə silinir. Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir, yalnız iynə batırılanda qısa sancı hiss olunur.
Üç elektrolitin hamısı eyni nümunədən ölçülür, ona görə qan bir dəfə götürülür.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Kalsium, natrium və kalium qanın duz tarazlığını göstərir, və bu elektrolitlər nümunənin keyfiyyətinə və su rejiminə həssasdır.
- Hemoliz kaliumu kəskin yüksəldir, buna görə sınaq borusunda hemolizə uğramış qan yenidən götürülə bilər.
- Qan götürərkən yumruğu bərk sıxmaq və sıxıcı bağı uzun saxlamaq kalium və kalsiumu yalançı qaldırır.
- Sidikqovucular, hormonal və ürək dərmanları, kortikosteroidlər və laksativlər natrium və kalium səviyyəsini dəyişir.
- Qusma, ishal, çox tərləmə və ya az su içmək elektrolit balansını pozur.
- Kalsium üçün albumin səviyyəsi, D vitamini və kalsium əlavələri də rol oynayır.
- Hər laboratoriyanın cihazı və üsulu fərqli ola bilər, buna görə norma hədləri də fərqlənir; dinamikanı izləmək üçün analizləri eyni laboratoriyada təkrarlayın.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələrin nəticələrini nəzərə alaraq şərh edir.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Qrup | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| Kalsium (ionlaşmış) | Kişilər, 20 yaşa qədər | 1,22–1,37 | mmol/l |
| Kalsium (ionlaşmış) | Kişilər, 20 yaşdan yuxarı | 1,18–1,32 | mmol/l |
| Kalsium (ionlaşmış) | Qadınlar, 18 yaşa qədər | 1,22–1,37 | mmol/l |
| Kalsium (ionlaşmış) | Qadınlar, 18 yaşdan yuxarı | 1,19–1,32 | mmol/l |
| Natrium | 0–1 ay | 133–146 | mmol/l |
| Natrium | 1 ay – 1 yaş | 139–146 | mmol/l |
| Natrium | 1–14 yaş | 138–145 | mmol/l |
| Natrium | 14–90 yaş | 136–145 | mmol/l |
| Natrium | 90 yaşdan yuxarı | 132–146 | mmol/l |
| Kalium | 0–1 ay | 3,7–5,9 | mmol/l |
| Kalium | 1 ay – 1 yaş | 4,1–5,3 | mmol/l |
| Kalium | 1–14 yaş | 3,4–4,7 | mmol/l |
| Kalium | 14 yaşdan yuxarı | 3,5–5,1 | mmol/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Elektrolit pozğunluqlarının ümumi səbəbləri onların qida ilə az və ya çox qəbul edilməsi və bağırsaqda sorulmanın pozulmasıdır. Bundan başqa, hər ionun dəyişməsinin öz səbəbləri var.
Kalsium
- Artım: qalxanabənzərətrafı vəzilərin hiperfunksiyası, D vitamininin artıqlığı, bədxassəli şişlər, asidoz, bəzi sidikqovucular, litium və kişi cinsi hormonları.
- Azalma: qalxanabənzərətrafı vəzilərin hipofunksiyası, D vitamini və maqnezium çatışmazlığı, böyrək xəstəlikləri, travma, əməliyyat və yanıqlar, sepsis, kəskin pankreatit, alkaloz, fosforun artıqlığı.
Natrium
- Artım: susuzlaşma, bəzi böyrək xəstəlikləri və sidik axınının pozulması, aldosteronun və böyrəküstü vəzi qabığı hormonlarının artıqlığı, antidiuretik hormon çatışmazlığı (şəkərsiz diabet), qlükokortikoidlər, cinsi hormonlar və AKTH qəbulu.
- Azalma: uzun sürən qusma və ya ishal, güclü tərləmə, böyrəklərin polikistozu və xroniki pielonefrit, nefrotik sindrom, sidikqovucu dərmanlar, böyrəküstü vəzi qabığının çatışmazlığı, dekompensasiya olunmuş şəkərli diabet, qaraciyər sirrozu, xroniki ürək çatışmazlığı.
Kalium
- Artım: aldosteron çatışmazlığı, kəskin böyrək çatışmazlığı, bəzi sidikqovucu və təzyiqsalıcı dərmanlar, diabetik ketoasidoz, geniş travma, yanıq və qıcolmalarda toxumaların zədələnməsi, susuzlaşma. Nümunədə eritrositlərin dağılması (hemoliz) da kaliumu yalançı yüksək göstərir.
- Azalma: aldosteronun və böyrəküstü vəzi qabığı hormonlarının artıqlığı, uzun müddət aclıq, bədənin həddən artıq soyuması.
Diaqnozu nəticəni şikayətlər və digər müayinələrlə birlikdə qiymətləndirən həkim qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda qanın və sidiyin ümumi analizi, ümumi zülal, kreatinin və sidik cövhəri (qanda və sidikdə), bilirubin, ALT, AST, maqnezium, xlor, C-reaktiv zülal, Reberq sınağı, sidiyin bakterioloji əkilməsi, böyrəklərin və qarın boşluğunun USM-i, lazım gəldikdə KT və ya MRT təyin oluna bilər.
Yadda saxla!
Kalium qan nümunəsinin keyfiyyətinə çox həssasdır. Turnanın uzun müddət sıxılması, yumruğun dəfələrlə açılıb-yumulması və ya nümunənin gec emal olunması kaliumu süni şəkildə artırır. Ona görə gözlənilməz yüksək kalium adətən təkrar analizlə yoxlanılır.
- Kalium normadan xeyli kənardadırsa, nəticəni həmin gün həkimə göstərin: bu, ürək ritmi üçün təhlükəli ola bilər.
- Sidikqovucu və ya ürək dərmanları qəbul edirsinizsə, elektrolitləri həkimin göstərdiyi tezliklə yoxlatdırın.
Qiymət cədvəli
- Kalsium, natrium, kalium 10 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Adi miqdarda su içmək olar. Lakin qan verməzdən əvvəl qısa müddətdə çoxlu maye içmək natriumu və digər elektrolitləri bir qədər seyreldə bilər. Ən yaxşısı adi su rejiminizi saxlamaqdır.
İntensiv məşq zamanı tərlə xeyli natrium və kalium itirilir. Bu, qıcolmalara, zəifliyə və ürək ritminin pozulmasına səbəb ola bilər. Analiz itkini qiymətləndirməyə və içki rejimini düzgün qurmağa kömək edir.
Uzun sürən və ya güclü qusma və ishal zamanı, xüsusən uşaqlarda və yaşlılarda, bəli. Bu hallarda natrium və kalium tez itirilir. Zəiflik, ürək döyüntüsü və ya qıcolmalar varsa, həkimə gecikmədən müraciət edin.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Pap-test nəticəsi nəyi göstərir, nəyi göstərmir?
Pap-test uşaqlıq boynu hüceyrələrini qiymətləndirir. Nəticənin normal və ya qeyri-normal olması gələcək nəzarətə təsir edir, lakin bütün ginekoloji…
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Preventiv tibb
Hamiləlikdə AFP yüksəkdir: bu, diaqnoz deməkdirmi?
Ananın qanında AFP prenatal skrininqin hissəsi ola bilər. Dəyişmiş nəticə əlavə qiymətləndirməyə yönəldir, lakin təkbaşına dölün xəstəliyini təsdiqləmir.
İstiqamət: Ginekologiya / Genetika / Diaqnostika
USM-də “anexogen sahə”: təsvir niyə diaqnoz deyil?
Anexogen sözü ultrasəs görüntüsünün xüsusiyyətini bildirir. Sahənin harada yerləşməsi, quruluşu və şikayətlər onun mənasını müəyyənləşdirməyə kömək edir.
İstiqamət: USM diaqnostikası / Ginekologiya
