Təsiredici maddə
Siklofosfamid — həm bədxassəli şişlərin kimyaterapiyasında, həm də ağır autoimmun xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunan alkilləşdirici preparatdır. Onkoloq, hematoloq və ya revmatoloqun nəzarəti ilə, adətən stasionar və ya gündüz stasionarı şəraitində tətbiq edilir.
- Latın adı
- Cyclophosphamidum
- Ticarət adları
- Endoksan Siyahı
- ATC kodu
- L01AA01
- Farmakoloji qrup
- Alkilləşdirici vasitələr
- Dərman formaları
-
- İnfuziya
- Tablet
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
Onkologiya və hematologiyada (adətən kombinə edilmiş sxemlərdə):
- süd vəzi xərçəngi, yumurtalıq xərçəngi;
- Hodgkin və qeyri-Hodgkin limfomaları, xroniki limfoleykoz, kəskin leykemiyalar;
- çoxsaylı mieloma;
- uşaq bərk şişləri;
- hemopoetik kök hüceyrələrin transplantasiyasına hazırlıq.
Revmatologiya və nefrologiyada:
- sistemli qırmızı qurdeşənəyi, xüsusən böyrək zədələnməsi ilə;
- ağır sistemli vaskulitlər;
- bəzi nefrotik sindrom formaları.
Necə təsir edir
Siklofosfamid qaraciyərdə aktiv metabolitlərə çevrilir. Bu metabolitlər DNT zəncirlərini çarpaz bağlayaraq tez bölünən hüceyrələrin — şiş hüceyrələrinin və aktivləşmiş limfositlərin — çoxalmasını dayandırır. Autoimmun xəstəliklərdə təsiri immun cavabın zəifləməsi ilə izah olunur.
Kimlərə olmaz
- siklofosfamidə qarşı yüksək həssaslıq;
- sümük iliyi funksiyasının ağır pozulması;
- sidik ifrazına mane olan vəziyyətlər, aktiv sistit;
- kəskin infeksiyalar;
- hamiləlik və ana südü ilə qidalandırma.
Əlavə təsirlər
- miyelosupressiya, ağır infeksiyalara meyillik;
- ürəkbulanma, qusma, iştahsızlıq;
- saç tökülməsi (müvəqqəti);
- hemorragik sistit;
- fertilliyin azalması, aybaşı pozğunluqları;
- yüksək miqdarda istifadədə ürək üçün toksik təsir;
- uzunmüddətli dövrdə — sidik kisəsi şişləri və ikincili leykemiya riski.
Qarşılıqlı təsir
- Allopurinol, hidroxlortiazid — miyelosupressiya güclənə bilər.
- Antrasiklinlər və trastuzumab — kardiotoksiklik artır.
- Suksametonium — əzələ boşalmasının uzanması.
- CYP fermentlərinin induktorları (fenobarbital, rifampisin, karbamazepin) — toksik metabolitlərin əmələ gəlməsi arta bilər.
- Canlı peyvəndlər — müalicə dövründə tətbiq edilmir.
Hamiləlik və laktasiya
Siklofosfamid teratogen və embriotoksikdir, hamiləlikdə istifadə olunmur. Müalicə zamanı və bitdikdən sonra həkimin müəyyən etdiyi müddət ərzində həm qadınlar, həm də kişilər etibarlı kontrasepsiyadan istifadə etməlidir. Dərman ana südünə keçir, əmizdirmə dayandırılır. Gənc xəstələrdə müalicədən əvvəl fertilliyin qorunması üsulları müzakirə edilir.
Uşaqlar
Uşaq onkologiyasında və bəzi uşaq böyrək xəstəliklərində ixtisaslaşmış mərkəzlərin protokollarına uyğun istifadə olunur.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Siklofosfamid ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Endoksan
Bakster Onkoloci GmbH, Almaniya
Tez-tez verilən suallar
Xeyr. O, sistemli qırmızı qurdeşənəyi və ağır vaskulitlər kimi autoimmun xəstəliklərdə də immunosupressor kimi tətbiq edilir. Hər iki halda müalicə ixtisaslaşmış həkimin nəzarəti tələb edir.
Bol maye dərmanın sidik kisəsini qıcıqlandıran metabolitlərinin tez xaric olmasına kömək edir və hemorragik sistit riskini azaldır. Sidikdə qan görünərsə, həkimə dərhal məlumat verin.
Xəstəliklər
Simptomlar
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Kimyaterapiya nədir: növləri, tipləri və onu necə yüngülləşdirmək olar
Kimyaterapiya – şişəleyhinə dərman agentlərinin yeridilməsinə əsaslanan, bədxassəli xəstəliklərin çox effektiv müalicə üsuludur. Onların mexanizmləri müxtəlif ola bilər,…
İstiqamət: Kimyaterapiya
Kimyaterapiyadan sonrakı yan təsirlər və onlarla mübarizə üsulları
Kimyaterapiya onkoloji xəstəliklərlə mübarizənin əsas üsullarından biridir. Onun əsasında sürətlə bölünən hüceyrələrin, o cümlədən xərçəng toxumalarının məhv edilməsinə…
İstiqamət: Kimyaterapiya
Kimyaterapiyanın nəticələri: immuniteti necə bərpa etməli
Kimyaterapiya zamanı şiş hüceyrələrinin məhv edilməsinə yönəlmiş preparatlar istifadə olunur. Bu preparatlar əsasən təkcə xərçəngə deyil, bir çox…
İstiqamət: Kimyaterapiya
Bu qrupdan digər dərmanlar
Bendamustin
Bendamustinum
Benda, Bendustin
Ifosfamid
Ifosfamidum
Holoksan
Temozolomid
Temozolomidum
Temodal
Tiotepa
Thiotepa
Tiobem