Ferritin hüceyrələrdə dəmiri ehtiyatda saxlayan zülaldır və qanda onun miqdarı orqanizmin ümumi dəmir ehtiyatını əks etdirir. Bu göstərici dəmir çatışmazlığını hemoqlobin düşməzdən xeyli əvvəl aşkar etməyə imkan verir. Analiz yorğunluq, saç tökülməsi, anemiya, dəmir preparatları ilə müalicəyə nəzarət və dəmirin artıq toplanmasından şübhələndikdə təyin olunur.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 15 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- zərdab ferritini
- dəmir ehtiyatının göstəricisi
- deponentləşdirilmiş dəmir
Müayinənin təsviri
Ferritin dəmiri orqanizmdə saxlayan zülal kompleksidir. Onun xarici qişası apoferritin zülalından, daxili nüvəsi isə dəmir birləşmələrindən ibarətdir. Ferritin əsasən qaraciyərdə, dalaqda və sümük iliyində olur və lazım gəldikdə dəmiri hemoqlobin yaratmaq üçün buraxır. Qanda onun cüzi hissəsi dövr edir və bu miqdar ümumi dəmir ehtiyatı ilə mütənasibdir.
Bu səbəbdən ferritin dəmir çatışmazlığının ən erkən göstəricisidir: ehtiyat tükənəndə o, hemoqlobindən xeyli əvvəl azalır. Digər tərəfdən, ferritin iltihab zamanı yüksələn zülallardandır. İnfeksiya, qaraciyər xəstəliyi və ya şiş olduqda onun səviyyəsi dəmir ehtiyatından asılı olmayaraq arta bilər, bu da nəticəni yozarkən nəzərə alınır.
Analiz venoz qanın zərdabında immunoturbidimetrik üsulla aparılır: işığın xüsusi məhlulda zülal hissəcikləri ilə necə səpələndiyi ölçülür.
Göstərişlər
Dəmir çatışmazlığına aşağıdakı əlamətlər işarə edə bilər:
- tez yorulma, daimi zəiflik;
- baş gicəllənməsi;
- dırnaqların kövrəkliyi, dərinin quruluğu və solğunluğu;
- yaddaşın zəifləməsi;
- tez-tez infeksion xəstəliklər.
Dəmirin artıq toplanmasından şübhələnəndə də analiz təyin edilir. Bu halda insanlar adətən oynaq və qarın ağrılarından, ürək ritminin pozulmasından şikayət edir.
Ferritin həmçinin bu hallarda yoxlanılır:
- qanın ümumi analizində hemoqlobin, hematokrit və ya eritrosit göstəriciləri qənaətbəxş deyil;
- gizli anemiyadan şübhələnilir;
- travma və ya əməliyyat zamanı böyük qan itkisi olub;
- anemiyanın müalicəsi gedir və dəmir preparatlarının dozasını izləmək, artıq dozanın qarşısını almaq lazımdır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Anemiya (qanazlığı)
- Dəmirdefisitli anemiya
- Hemoxromatoz
- Malabsorbsiya sindromu
- Çölyak xəstəliyi
- Menorragiya (güclü menstrual qanaxma)
- Böyrək çatışmazlığı
- Qaraciyər sirrozu
- Hipertireoz
- Stomatit
- Androgenetik alopesiya
- Talassemiya
- Narahat ayaqlar sindromu
- Hamiləlik anemiyası
- Oraqvari hüceyrəli anemiya
- Emosional tükənmə sindromu
- Ocaqlı alopesiya
- Xroniki yorğunluq sindromu
- Bədən çəkisinin çatışmazlığı
- Aplastik anemiya
- Həqiqi polisitemiya
- Fon Villebrand xəstəliyi
- Xroniki böyrək xəstəliyinin anemiyası
- Postural ortostatik taxikardiya sindromu
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 12 saat
Səhər ac qarına gəlin; dəmir preparatları barədə həkimə deyin.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Laborant dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Hazır nəticəni saytda «Müayinə nəticələri» bölməsində görə bilərsiniz.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı səhər, ac qarına verin: son yeməkdən 12 saat keçməlidir, yalnız su içmək olar.
- Bir gün əvvəl spirtli içki qəbul etməyin.
- Ən azı 1 saat əvvəl siqaret çəkməyin, analizdən qabaq fiziki yükdən və stressdən çəkinin.
- Dəmir preparatları qəbul edirsinizsə, analizdən neçə gün əvvəl fasilə vermək lazım olduğunu həkimdən soruşun.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək büküşündəki venadan nazik iynə ilə götürülür. İynə batırılanda qısa sancı hiss olunur, sonra narahatlıq keçir. Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir.
İynə çıxarıldıqdan sonra həmin yerə tampon qoyulur, göyərmə yaranmaması üçün onu bir neçə dəqiqə sıxıb saxlayın.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Ferritin orqanizmdəki dəmir ehtiyatını göstərir, lakin onun səviyyəsinə dəmirdən başqa amillər də təsir edir.
- İltihab, kəskin infeksiya və qaraciyər xəstəlikləri ferritini dəmir çatışmazlığı olduqda belə yüksəldə bilər.
- Dəmir preparatları qəbul edirsinizsə, onlar göstəricini qaldıra bilər; həkim göstərməyibsə, özbaşına dayandırmayın.
- Son günlərdə baş vermiş qanitirmə, qan bağışı və ya ağır aybaşı axıntısı ehtiyatı azalda bilər.
- Spirt və ağır fiziki yük nəticəni müvəqqəti dəyişə bilər; hemolizə uğramış nümunə yenidən götürülə bilər.
- Referens (norma) göstəriciləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Yekun qiymətləndirməni həkim simptomlarınızı və digər analizləri birlikdə nəzərdən keçirərək verir.
Referens dəyərlər
| Qrup | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|
| 1–2 aylıq uşaqlar | 200–600 | mkq/l |
| 2–5 aylıq uşaqlar | 50–200 | mkq/l |
| 5 aydan 15 yaşadək | 7–140 | mkq/l |
| 15 yaşdan yuxarı kişilər | 20–250 | mkq/l |
| 15 yaşdan yuxarı qadınlar | 10–120 | mkq/l |
| Hamiləlik, I trimestr (1–12-ci həftələr) | 55–90 | mkq/l |
| Hamiləlik, II trimestr | 25–75 | mkq/l |
| Hamiləlik, III trimestr | 10–15-ə qədər azala bilər | mkq/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Ferritinin azalması dəmir ehtiyatının tükəndiyini göstərir. Səbəblər:
- böyük və ya uzun sürən qan itkisi: travma, sınıq, uşaqlıqdankənar hamiləlik, güclü aybaşı, mədə-bağırsaqdan gizli qanaxma;
- dəmirin mədə-bağırsaqda sorulmasının pozulması;
- böyrək xəstəlikləri;
- anadangəlmə dəmir çatışmazlığı;
- transferrin çatışmazlığı səbəbindən dəmirin daşınmasının pozulması.
Ferritinin yüksəlməsi bu hallarda müşahidə olunur:
- irsi hemoxromatoz – dəmirin bağırsaqda həddindən artıq sorulması və onun qaraciyərdə, ürəkdə, mədəaltı vəzidə toplanması;
- qaraciyər xəstəlikləri: hepatit, sirroz, qaraciyər xərçəngi və metastazlar;
- infeksion və digər iltihabi proseslər: pnevmoniya, osteomielit, revmatoid artrit, sidik yollarının xəstəlikləri;
- şişlər: limfoqranulomatoz, sümük iliyi və süd vəzisi şişləri;
- hipertireoz;
- B12-çatışmazlığı anemiyası, talassemiya və eritrositlərin dağılması ilə gedən digər anemiyalar.
Uzun müddət ac qalma, spirtli içki, kombinə olunmuş oral kontraseptivlər, dəmir preparatları və ağır fiziki yük də göstəricini yüksəldib yalançı nəticə verə bilər. Diaqnozu yalnız həkim bütün məlumatları birlikdə qiymətləndirərək qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda adətən zərdab dəmiri, transferrin, zərdabın ümumi və latent dəmir bağlama qabiliyyəti, qanın ümumi analizi (hemoqlobin, eritrositlər, hematokrit) təyin edilir. Qan itkisinin mənbəyini tapmaq üçün həkim ezofaqoqastroduodenoskopiya, kolonoskopiya, ultrasəs müayinəsi, KT və ya MRT tövsiyə edə bilər.
Yadda saxla!
Normal hemoqlobin dəmir çatışmazlığının olmadığına zəmanət vermir: ferritin aylarla aşağı ola bilər, anemiya isə ehtiyat tamamilə bitəndən sonra yaranır. Dəmir preparatlarının qəbulu adətən hemoqlobin normallaşdıqdan sonra da bir müddət davam etdirilir ki, ehtiyat bərpa olunsun.
- Soyuqdəymə və ya başqa iltihabi xəstəlik zamanı verilmiş analiz dəmir çatışmazlığını gizlədə bilər, belə halda həkim analizi sağalmadan sonra təkrarlayır.
- Dəmir preparatlarını uzun müddət həkim nəzarəti olmadan qəbul etməyin: artıq dəmir də zərərlidir.
Qiymət cədvəli
- Ferritin 15 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Bu vəziyyət gizli dəmir çatışmazlığı adlanır və çox vaxt yorğunluq, saç tökülməsi, kövrək dırnaqlarla özünü göstərir. Müalicəyə ehtiyac olub-olmadığını və dəmir preparatının dozasını həkim səbəbi aydınlaşdırdıqdan sonra təyin edir.
Zərdab dəmiri qanda hazırda daşınan dəmirin miqdarıdır və gün ərzində, hətta yeməkdən sonra xeyli dəyişir. Ferritin isə orqanizmin dəmir ehtiyatını əks etdirir və daha sabitdir. Ona görə dəmir çatışmazlığını qiymətləndirmək üçün ferritin daha etibarlıdır.
Hamiləlikdə qanın həcmi artır, dəmirin bir hissəsi isə dölün və plasentanın inkişafına sərf olunur. Ona görə ferritin trimestrdən-trimestrə təbii olaraq aşağı düşür. Ehtiyatın kifayət etib-etmədiyini və dəmir preparatına ehtiyac olduğunu ginekoloq qərar verir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Hamiləlikdə qanazlığı: aşağı hemoqlobinin səbəbi həmişə dəmir deyil
Hamiləlikdə yorğunluq tez-tez olsa da güclü halsızlıq, təngnəfəslik və ürəkdöyünmə qanazlığı ilə əlaqəli ola bilər. Anemiya qanın oksigen…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Qan qrupu fərqlidir: bu, hamiləlik üçün “uyğunsuzluq” deməkdirmi?
Partnyorların qan qruplarının fərqli olması hamiləlik üçün ümumi “uyğunsuzluq” diaqnozu deyil. ABO qrupu və rezus sistemindəki RhD xüsusiyyəti…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Dölə uşaqlıqdaxili qan köçürülməsi: hansı anemiyada lazım ola bilər?
Döldə ağır qanazlığı müəyyən hallarda uşaqlıqdaxili qan köçürülməsi ilə müalicə edilə bilər. Bu, anaya adi qan köçürülməsi və…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Qanın ekstrakorporal cərrahiyyəsi
Klinikanın bazasında qanın ekstrakorporal cərrahiyyəsi kabineti fəaliyyət göstərir. Özü də kifayət qədər fəal işləyir: kabinetdə orta hesabla bir…
İstiqamət: Hematologiya
