Bronchi
Bronxlar traxeyadan ayrılaraq ağciyərlərin daxilində getdikcə şaxələnən hava yollarıdır. Onlar «bronx ağacı» əmələ gətirir və havanı alveollara çatdırır.
Sistem: Tənəffüs sistemi
Yerləşməsi
Traxeya döş qəfəsində sağ və sol baş bronxlara bölünür. Sağ baş bronx daha qısa, enli və şaquli olduğundan yad cisimlər daha çox ona düşür. Baş bronxlar ağciyər qapısından ağciyərlərə daxil olur və orada şaxələnir.
Quruluşu
Baş bronxlar pay bronxlarına (sağda üç, solda iki), onlar seqment bronxlarına, sonra daha xırda bronxlara və nəhayət bronxiollara bölünür. İri bronxların divarında qığırdaq lövhələri var; bronxiollarda qığırdaq yoxdur, divar əsasən hamar əzələdən ibarətdir. Selikli qişa kirpikli epitellə örtülüdür və selik ifraz edir.
Funksiyası
- havanın alveollara çatdırılması və bərabər paylanması;
- selik-kirpik «konveyeri» ilə tənəffüs yollarının təmizlənməsi;
- hamar əzələlərin yığılıb-boşalması ilə hava axınının tənzimi.
Bronxial astmada bronxların hamar əzələləri spazma uğrayır, selikli qişa şişir və çox selik ifraz edir — hava yolları daralır və xışıltılı nəfəs, boğulma tutmaları yaranır.
Suallar və cavablar
Bronxit bronxların iltihabıdır, çox vaxt infeksiya ilə bağlıdır; əsas əlaməti bəlğəmli və ya quru öskürəkdir. Bronxial astma isə bronxların xroniki iltihabı və həssaslığı ilə gedən xəstəlikdir; tutmavari təngnəfəslik, xışıltılar, gecə öskürəyi xarakterikdir.
Spirometriya hava yollarının keçiriciliyini ölçür; bronxodilatasiya sınağı daralmanın geri dönən olub-olmadığını göstərir. Bronxoskopiya bronxların daxili səthinə birbaşa baxmağa imkan verir.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
Müayinə üsulları
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Bronxoskopiya (FBS)
Bronxoskopiya (fibrobronxoskopiya, FBS) – yuxarı və aşağı tənəffüs yollarının vəziyyətini vizual olaraq qiymətləndirməyə, həmçinin müalicəvi manipulyasiyalar aparmağa imkan…
İstiqamət: Pulmonologiya
Preastma (preastmatik sindrom)
Preastma — bronxial astmadan əvvəl gələn və tənəffüs yollarının artmış reaktivliyi ilə bağlı olan vəziyyətdir. Ədəbiyyatda onu həmçinin…
İstiqamət: Pulmonologiya
Spirometriya
Spirometriya və ya spiroqrafiya – xüsusi cihazın (spirometr və ya spiroqraf) köməyi ilə xarici tənəffüs funksiyasının müayinəsini aparmağa…
İstiqamət: Pulmonologiya
