Təsiredici maddə
Epinefrin (adrenalin) — anafilaktik şokun və ürək dayanmasının təcili müalicəsində istifadə olunan adrenomimetikdir. Ağır allergik reaksiyalarda həyatı xilas edən əsas dərmandır.
- Latın adı
- Epinephrinum
- Ticarət adları
- Penepin, Adrenalin, Adrenalin-Darnitsa, Adrenalin-Zdorovye, Epinefrin Siyahı
- ATC kodu
- C01CA24
- Farmakoloji qrup
- Ürək stimulyatorları
- Dərman formaları
-
- İnyeksiya
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
- anafilaksiya və anafilaktik şok — ilk sıra vasitə;
- ürək dayanması zamanı ürək-ağciyər reanimasiyası;
- ağır bronxospazm və angionevrotik ödem (təcili hallarda, həkimin qərarı ilə);
- yerli anestetiklərə əlavə olaraq anesteziyanın uzadılması və qanaxmanın azaldılması.
Anafilaksiya — 103
Nəfəs darlığı, xırıltılı nəfəs, üz və boğazın şişməsi, təzyiqin kəskin düşməsi, huşun pozulması zamanı dərhal 103-ə zəng edin. Həkim tərəfindən adrenalin avtoinjektoru təyin edilibsə, onu təlimata uyğun dərhal istifadə edin.
Necə təsir edir
Epinefrin alfa və beta adrenoreseptorlarını stimullaşdırır. Alfa-reseptorlar vasitəsilə damarları daraldır, arterial təzyiqi qaldırır və ödemi azaldır; beta-1 reseptorlar vasitəsilə ürəyin yığılmasını gücləndirir; beta-2 reseptorlar vasitəsilə bronxları genişləndirir və allergiya mediatorlarının ayrılmasını azaldır.
Bu təsirlər anafilaksiyada həyati əhəmiyyətli funksiyaları tez bərpa edir.
Kimlərə olmaz
Anafilaksiya və ürək dayanması kimi həyat üçün təhlükəli vəziyyətlərdə epinefrinin mütləq əks göstərişi yoxdur. Planlı istifadədə ehtiyat tələb edən hallar:
- ağır ürək-damar xəstəlikləri, ağır arterial hipertenziya;
- hipertireoz;
- qapalıbucaqlı qlaukoma;
- feoxromositoma.
Əlavə təsirlər
- ürək döyüntüsü, taxikardiya, aritmiyalar;
- arterial təzyiqin yüksəlməsi;
- baş ağrısı, titrəmə, narahatlıq, qorxu hissi;
- solğunluq, tərləmə;
- ürəkbulanma;
- qanda qlükozanın yüksəlməsi.
Qarşılıqlı təsir
- Beta-blokatorlar — epinefrinin effektivliyi azala, təzyiq kəskin yüksələ bilər.
- Trisiklik antidepressantlar, MAO inhibitorları — ürək-damar təsirləri güclənir.
- Ümumi anesteziya vasitələri (bəziləri) — aritmiya riski artır.
Hamiləlik və laktasiya
Anafilaksiya ana və döl üçün həyati təhlükə yaradır, buna görə hamiləlikdə də epinefrin göstəriş olduqda təxirə salınmadan istifadə olunur.
Uşaqlar
Uşaqlarda anafilaksiya zamanı epinefrin ilk sıra vasitədir; miqdarı çəkiyə görə müəyyən edilir. Ağır allergiyası olan uşaqlara həkim yaşa uyğun avtoinjektor təyin edə bilər.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Epinefrin (adrenalin) ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Penepin
Vem İlaç San ve Tic AŞ, Türkiyə
Adrenalin
Vinh Phuk Farmaseutikal Kompani JSK, Vyetnam
Adrenalin-Darnitsa
Darnitsa Əczaçılıq Şirkəti ÖSC, Ukrayna
Adrenalin-Zdorovye
Zdorovye Əczaçılıq Şirkəti MMC, Ukrayna
Epinefrin
EİM Eskom ASC, Rusiya
Tez-tez verilən suallar
Keçmişdə anafilaksiya keçirmiş və ya ağır allergik reaksiya riski yüksək olan şəxslərə (məsələn, arı sancmasına, qidaya ağır allergiya). Bu barədə allerqoloqla məsləhətləşin.
Vəziyyət yaxşılaşsa belə, 103-ə zəng edin və mütləq həkim müayinəsindən keçin — reaksiya bir neçə saat sonra təkrarlana bilər.
Həkimlər
Bu qrupdan digər dərmanlar
Dobutamin
Dobutaminum
Dobuton
Dopamin
Dopaminum
Dopadren, Dopasel və b.
Fenilefrin
Phenylephrinum
Fenijon, Mezaton və b.
Levosimendan
Levosimendanum
Simdaks, Kardulant
Milrinon
Milrinonum
Kardmilrin, Kardiyomil
Norepinefrin
Norepinephrinum
Norepinefrin Kalseks, Noradrenalina Biol və b.
