Natrium xlorid

İzotonik (fizioloji) məhlul aşağıdakı hallarda istifadə olunur:

• qusma, ishal, qanaxma, yanıq və digər səbəblərdən yaranan susuzlaşma və qan dövranı həcminin azalması (rehidratasiya);
• natrium və xlor itkisinin korreksiyası;
• venadaxili yeridilən dərmanların həll edilməsi və durulaşdırılması;
• yaraların, selikli qişaların və kateterlərin yuyulması.

Hipertonik məhlullar ağır hiponatriemiyada və bəzi hallarda kəllədaxili təzyiqin azaldılması üçün yalnız intensiv terapiya şöbəsində istifadə edilir. Burun spreyi burun tutulmasında və soyuqdəymə zamanı burun boşluğunun gigiyenası üçün tətbiq olunur.

Natrium hüceyrədənkənar mayenin əsas ionudur və damar daxilində suyun saxlanılmasını təmin edir. İzotonik məhlulun osmotik təzyiqi qan plazmasınınkına yaxındır, buna görə yeridildikdə hüceyrələrə zərər vermədən hüceyrədənkənar mayenin həcmini bərpa edir.

Məhlulun bir hissəsi tezliklə damardan toxumalara keçir, buna görə qan itkisində böyük həcmlər tələb oluna bilər. Hipertonik məhlul isə toxumalardan suyu damar yatağına çəkir.

• hipernatriemiya, hiperxloremiya;
• orqanizmdə maye yığılması: ağır ürək çatışmazlığı, ağciyər ödemi, beyin ödeminin bəzi formaları;
• böyük həcmlərdə — ağır böyrək çatışmazlığı (sidik ifrazı azaldıqda);
• hüceyrədaxili susuzlaşma.

Burun spreyinin praktiki olaraq əks-göstərişi yoxdur, komponentlərə həssaslıq istisna olmaqla.

• böyük həcmlərdə — ödemlər, arterial təzyiqin yüksəlməsi, ağciyərlərdə maye yığılması;
• qanda xlorun artması və metabolik asidoz (çoxlu miqdarda yeridildikdə);
• yeridilmə yerində flebit, infeksiya;
• hipertonik məhlulların sürətli yeridilməsi — natrium səviyyəsinin kəskin dəyişməsi və ciddi nevroloji ağırlaşmalar.

• Kortikosteroidlər — natrium və suyun ləngiməsi güclənə bilər.
• Litium preparatları — natrium xlorid onların xaric olunmasını sürətləndirir.
• Natrium xlorid məhlulu bir çox dərmanlar üçün həlledici kimi istifadə olunur; uyğunluğu hər preparatın təlimatına görə yoxlanılır.

Hamiləlik və laktasiya dövründə göstəriş olduqda həkim nəzarəti ilə istifadə oluna bilər. Hamiləlikdə ödem və preeklampsiya əlamətləri olduqda yeridilən mayenin həcmi xüsusilə diqqətlə hesablanır.

Uşaqlarda infuziya terapiyası bədən çəkisinə və vəziyyətə görə həkim tərəfindən hesablanır və diqqətli nəzarət tələb edir. Burun spreyi körpələrdən başlayaraq burun gigiyenası üçün istifadə oluna bilər.

• İzotonik (fizioloji) məhlul — ən çox istifadə olunan forma; rehidratasiya və dərmanların durulaşdırılması üçün.
• Hipertonik məhlullar — intensiv terapiyada ağır hiponatriemiyanın və kəllədaxili hipertenziyanın korreksiyası üçün, ciddi laborator nəzarətlə.
• Burun üçün məhlul və sprey — selikli qişanın yuyulması və nəmləndirilməsi üçün; dərman maddəsi deyil, gigiyena vasitəsidir.