D vitamini (25-OH-D): göstərişlər və nəticələrin şərhi

Bu qan analizi 25-OH-D səviyyəsinə görə orqanizmin D vitamini ehtiyatını qiymətləndirir. Nəticə vitaminin çatışmazlığını və ya artıqlığını aşkar etməyə, sümük və kalsium mübadiləsi pozğunluqlarının səbəbini anlamağa kömək edir. Analiz raxit əlamətləri, osteoporoz, bağırsaqda sorulma pozğunluqları zamanı və D vitamini ilə müalicəyə nəzarət üçün təyin olunur.

Biomaterial: Venoz qan
Nəticə hazır olur: 1 iş günü
Qiymət: 48 AZN

Yayımlanma tarixi: 22.09.2026 Yenilənmə tarixi: 20.10.2026

Onlayn

Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası

müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə

Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?

Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.

Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.

Sinonimlər

25-hidroksivitamin D
25-hidroksikalsiferol
kalsidiol
25(OH)D
25-OH-D

Müayinənin təsviri

D vitamini (kalsiferol) adi vitamindən daha çox hormona bənzəyir. Orqanizm onu həm qida ilə alır, həm də günəş şüalarının təsiri ilə dəridə özü hazırlayır. Qaraciyərdə vitamin 25-hidroksivitamin D (25-OH-D) formasına çevrilir, sonra böyrəklərdə aktiv hormona keçir. Bu hormon bağırsaqda kalsium və fosforun sorulmasını tənzimləyir, sümüklərin möhkəmliyini, əzələlərin və immun sistemin normal işini təmin edir.

Qanda 25-OH-D uzun müddət sabit qalır, ona görə də onun səviyyəsi orqanizmin D vitamini ehtiyatını ən dəqiq əks etdirir. Analiz həm son həftələrdə qida ilə və günəşdən alınan, həm də preparat şəklində qəbul edilən vitamini nəzərə alır.

Müayinə venoz qanın zərdabında elektrokemilüminessent immunoanaliz (ECLIA) üsulu ilə aparılır.

Göstərişlər

Analiz D vitamini çatışmazlığını və ya artıqlığını aşkar etmək, əvəzedici müalicənin effektini yoxlamaq, həmçinin kalsium mübadiləsi pozulduqda geniş müayinənin bir hissəsi kimi təyin olunur. Əsas göstərişlər:

uşaqlarda raxit əlamətləri: sümüklərin əyilməsi, qıcolmalar, ənsənin yastılaşması, bud-çanaq oynaqlarının displaziyası;
qanda kalsiumun aşağı səviyyəsi;
paratireoid hormonun səviyyəsinin dəyişməsi;
osteoporoz və onun müalicəsinə başlamaq zərurəti;
qida maddələrinin sorulmasını pozan bağırsaq xəstəlikləri: mukovissidoz, Kron xəstəliyi, çölyak xəstəliyi və başqaları.

Hansı xəstəliklərdə təyin olunur

Müayinənin aparılması

Hazırlıq 2–3 saat

Bu müddətdə yemək yeməyin, təmiz su içmək olar.
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə

Laborant dirsək venasından qan götürür.
Nəticə 1 iş günü

Nəticəni həkiminiz şikayətlərinizlə birlikdə yozur.

Müayinəyə hazırlıq

Uzun aclıq tələb olunmur. Qan verməzdən 2–3 saat əvvəl yemək yeməyin, təmiz su içmək olar. Birinci yaşında olan körpələr üçün bu fasilə 30 dəqiqəyə qədər qısaldıla bilər.

Qan götürülməzdən ən azı yarım saat əvvəl siqaret çəkməyin. D vitamini preparatları qəbul edirsinizsə, bunu həkimə və laboranta deyin, lakin onları özbaşına dayandırmayın.

Analiz necə götürülür

Qan adətən dirsək büküşündəki venadan götürülür. İynə batırılan an qısa sancı hiss oluna bilər, sonra narahatlıq olmur. Bütün proses bir neçə dəqiqə çəkir.

İynə çıxarıldıqdan sonra vena deşilən yerə steril tampon qoyulur. Onu bir neçə dəqiqə barmaqla sıxıb saxlamaq kifayətdir ki, göyərmə qalmasın.

Nəticəyə nə təsir edə bilər

D vitamini səviyyəsi qısa müddətdə olduqca sabit qalır, buna baxmayaraq bəzi amillər nəticəni dəyişə bilər.

Vitamin preparatları: D vitamini tərkibli dərman və əlavələr qəbul edirsinizsə, göstərici onların təsiri ilə yüksələ bilər; bu barədə həkimə deyin, özbaşına dayandırmayın.
Mövsüm və günəşdə qalma müddəti: yayda səviyyə adətən qışdakından yüksək olur.
Qidalanma, bağırsaq və qaraciyər, böyrək xəstəlikləri vitaminin sorulmasına və çevrilməsinə təsir edə bilər.
Hamiləlik dövründə göstəricilər dəyişə bilər.
Nümunənin düzgün götürülməsi və saxlanması vacibdir; hemolizə uğramış nümunə yenidən götürülə bilər.
Referens (norma) göstəriciləri laboratoriyadan və üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.

Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələrin nəticələrini nəzərə alaraq şərh edir.

Referens dəyərlər

Göstərici	Qiymətləndirmə	Dəyər	Vahid
25-OH-D	Ağır çatışmazlıq	10-dan az	nq/ml
25-OH-D	Çatışmazlıq	10–20	nq/ml
25-OH-D	Kifayət etməyən səviyyə	20–30	nq/ml
25-OH-D	Norma	30–100	nq/ml
25-OH-D	Artıqlıq, toksik təsir riski	100-dən çox	nq/ml

Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.

Nəticənin yozulması

D vitamininin aşağı səviyyəsi adətən bu hallarda müşahidə olunur:

uzun müddət günəş işığının az düşməsi;
qida ilə vitaminin kifayət qədər daxil olmaması;
bağırsaqda sorulmanın pozulması;
nefrotik sindrom: böyrəklər zülalı, mayeni və mikroelementləri daim itirir;
qaraciyər xəstəlikləri, çünki vitaminin 25-OH-D formasına çevrilməsi qaraciyərdə baş verir.

Hamiləlik dövründə səviyyənin bir qədər azalması fizioloji ola bilər. Bəzi dərmanlar, məsələn fenitoin, rifampisin və qanın laxtalanmasını azaldan preparatlar da nəticəyə təsir edir.

Yüksək səviyyə əksər hallarda D vitamini preparatlarının həkim nəzarəti olmadan, yüksək dozada qəbulu ilə bağlıdır.

Analiz yalnız vitaminin qandakı miqdarını göstərir. Diaqnozu və müalicəni həkim simptomları və digər analizləri nəzərə alaraq müəyyən edir.

Nəticə normadan kənar olduqda yaşınıza görə pediatr və ya terapevt, lazım gələrsə endokrinoloq, ortoped və ya revmatoloq müayinəni davam etdirir. Əlavə olaraq qan zərdabında kalsium, fosfor, maqnezium və paratireoid hormon analizləri təyin oluna bilər.

Yadda saxla!

D vitamini yağda həll olur və orqanizmdə toplanır, ona görə onun artıqlığı çatışmazlığı qədər zərərlidir. Yüksək doza ilə özbaşına müalicə qanda kalsiumun artmasına və böyrəklərin zədələnməsinə səbəb ola bilər.

Preparatın dozasını və müddətini yalnız həkim seçməlidir.
Müalicədən sonra təkrar analizi adətən 2–3 aydan tez verməyin mənası yoxdur: səviyyə tədricən dəyişir.
Sümük ağrıları, əzələ zəifliyi və tez yorulma varsa, bunu həkimə mütləq deyin.

Qiymət cədvəli

₼ Necə qənaət etmək olar? % Diskont Proqramı

D vitamini (25-OH-D) 48 AZN

* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.

Suallar və cavablar

D vitamininin səviyyəsi adətən qışın sonu və yazın əvvəlində ən aşağı olur, yayın sonunda isə yüksəlir. Səviyyəni izləyirsinizsə, analizləri ilin eyni dövründə verin ki, nəticələri müqayisə etmək asan olsun.

Bəli. Qapalı məkanda işləmək, bədənin çox hissəsini örtən geyim, günəşdən qoruyucu kremlər, artıq çəki və yaş dərinin vitamin hazırlamaq qabiliyyətini azaldır. Ona görə günəşli ölkələrdə də D vitamini çatışmazlığına tez-tez rast gəlinir.

Adətən xeyr. Analiz müalicənin nəticəsini qiymətləndirmək üçün verilirsə, preparatı adi qaydada qəbul etməyə davam edin. Yalnız həkiminizə hansı dozanı nə vaxtdan qəbul etdiyinizi deyin.

Olar. Raxit əlamətləri, gec diş çıxması və ya sümük inkişafında problemlər olduqda pediatr bu analizi tez-tez təyin edir. Körpələr üçün yeməkdən sonrakı fasilə cəmi 30 dəqiqə ola bilər.

Laboratoriya həkimləri

👶

Quliyeva Ceyhunə

Staj: 17 il

Laboratoriya həkimi

🇦🇿 🇷🇺 🇬🇧

👶

Əliyeva Şəfa Yunis qızı

Staj: 23 il Rəylər: 1

Dermatoloq Mikoloq Trixoloq Veneroloq

🇦🇿 🇷🇺

👶

Abbasova Ülviyyə Nazim qızı

Staj: 12 il

USM həkimi (USD həkimi)