Daxili qanaxmada qan bədən boşluqlarına — qarına, döş qəfəsinə, toxumaların içinə — axır və xaricdən görünmür. Səbəb travma, mədə xorası, uşaqlıqdankənar hamiləlik, damar xəstəlikləri ola bilər. Evdə onu dayandırmaq mümkün deyil: vəzifəniz əlamətləri vaxtında tanımaq və dərhal 103-ə zəng etməkdir.
Əlamətlər
- Artan zəiflik, başgicəllənmə, ayağa qalxanda gözlərin qaralması
- Solğun, soyuq, nəm dəri
- Sürətli, zəif nəbz
- Susuzluq, narahatlıq, sonra çaşqınlıq
- Qarında ağrı, gərginlik, şişkinlik
- Qanlı və ya «qəhvə çöküntüsü» rəngli qusma, qara qatranabənzər nəcis
- Qanlı öskürək, sidikdə qan
Nə etməli
-
103-ə zəng edin
Daxili qanaxma şübhəsində təcili yardımı dərhal çağırın və əlamətləri dispetçerə bildirin.
-
Zərərçəkəni uzandırın
Onu arxası üstə uzandırın. Nəfəs darlığı varsa, yarıoturaq vəziyyətə qoyun. Qusma varsa və ya huşu zəifləyirsə, yan üstə çevirin.
-
İsti saxlayın
Zərərçəkəni yorğan və ya paltarla örtün, altına da bir şey sərin ki, yerdən soyumasın.
-
Soyuq qoymaq olar
Qarın ağrısı ilə müşayiət olunan halda qarına parçaya bükülmüş soyuq kompres qoymaq olar.
-
Vəziyyəti izləyin
Huşu, nəfəsi, rəngi izləyin. Normal nəfəs dayanarsa — reanimasiyaya başlayın.
Nə etmək olmaz
- Zərərçəkənə yemək, içki, su verməyin
- Ağrıkəsici və ya başqa dərman verməyin
- Qarına isti qoymayın
- Zərərçəkəni gəzdirməyin, özü xəstəxanaya getməsinə imkan verməyin
- Onu tək qoymayın
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
Daxili qanaxma şübhəsində həmişə dərhal 103-ə zəng edin. Xüsusən travmadan sonra, qanlı qusma və ya qara nəcis, qadında aybaşının gecikməsi fonunda kəskin qarın ağrısı və zəiflik olduqda.
Uşaqlarda
Uşaqlarda daxili qanaxmanın ilk əlamətləri — solğunluq, ləngimə və ya narahatlıq, sürətli nəbz — gizli ola bilər, təzyiq isə uzun müddət normal qalır. Qarın və ya döş qəfəsinə zərbədən sonra uşağın vəziyyəti dəyişərsə, dərhal 103-ə zəng edin.
Tez-tez verilən suallar
Dəqiq tanımaq mümkün deyil. Şübhə yaradan əlamətlər: səbəbsiz artan zəiflik, solğunluq, soyuq tər, sürətli nəbz, susuzluq, qanlı qusma və ya qara nəcis. Bu əlamətlər travmadan sonra yaranırsa, 103-ə zəng edin.
