Qlikləşmiş hemoqlobin eritrositlərdəki hemoqlobinin qlukoza ilə birləşmiş hissəsini faizlə göstərir. Bir dəfəlik şəkər ölçümündən fərqli olaraq son 2–3 ayın orta şəkər səviyyəsini əks etdirir və təsadüfi yeməkdən az asılıdır. Şəkərli diabeti aşkarlamaq, diabetə meyilli şəxsləri yoxlamaq və müalicənin effektivliyinə nəzarət üçün təyin edilir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 25 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- qlikohemoqlobin
- qlikozilləşmiş hemoqlobin
- hemoqlobin A1c
- HbA1c
Müayinənin təsviri
Qlikləşmiş hemoqlobin eritrositlərdəki hemoqlobinin qlükoza ilə birləşmiş formasıdır. Qanda şəkər nə qədər çox olarsa, belə birləşmə də bir o qədər çox əmələ gəlir. Bu birləşmə dönməzdir və eritrosit yaşadığı müddətdə, yəni təxminən 120 gün qanda qalır.
Ona görə HbA1c bir anlıq şəkər ölçümündən fərqli olaraq son 2–3 ayın orta mənzərəsini əks etdirir. Təsadüfi yemək, stress və ya bir günlük pəhriz onu demək olar ki, dəyişmir. Göstəricinin yüksəlməsi uzun müddət davam edən hiperqlikemiyanın, yəni karbohidrat mübadiləsi pozğunluğunun etibarlı sübutudur.
Nəticə hemoqlobinin ümumi miqdarından neçə faizinin qlükoza ilə birləşdiyini göstərir. Analiz venoz qanda ion mübadiləli yüksək effektiv maye xromatoqrafiyası üsulu ilə aparılır.
Göstərişlər
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı diabeti erkən aşkarlamaq üçün 45 yaşdan yuxarı hər kəsə bu analizi ildə bir dəfə verməyi tövsiyə edir. Bundan başqa, həkim HbA1c-ni bu hallarda təyin edir:
- qan analizində bir və ya bir neçə dəfə yüksək şəkər aşkar edilib və diaqnozu dəqiqləşdirmək lazımdır;
- yüksək şəkərin əlamətləri var: susuzluq, tez-tez və çox sidiyə getmə, yorğunluq, yaraların gec sağalması, tez-tez infeksiyalar;
- şəkərli diabet artıq təsdiqlənib və şəkərin nə dərəcədə sabit saxlandığını yoxlamaq lazımdır;
- pəhriz və ya dərman müalicəsinin effektini qiymətləndirmək tələb olunur.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Şəkərli diabet
- İnsulin müqaviməti
- Metabolik sindrom
- Piylənmə
- Diabetik retinopatiya
- Diabetik ayaq
- Polineyropatiya
- Karpal tunel sindromu
- Beyin qan dövranının xroniki çatışmazlığı
- 1-ci tip şəkərli diabet
- 2-ci tip şəkərli diabet
- Hestasion diabet (hamiləlik diabeti)
- Prediabet
- Diabetik neyropatiya
- Vertebrobazilyar çatışmazlıq
- Vərdişi düşük
- Diabetik ketoasidoz
- Prader-Villi sindromu
- Diabetik nefropatiya
- Damar demensiyası
- Uşaqlarda piylənmə
- Ağız boşluğunun kandidozu
- Kompulsiv həddən artıq yemə
- Dərinin kandidozu
- Hipertriqliseridemiya
- Ekzokrin pankreas çatışmazlığı
- Qastroparez
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8–12 saat
Qanı səhər ac qarına verin, qazsız su içmək olar.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Tibb bacısı dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Nəticəni qlükoza göstəriciləri ilə birlikdə həkiminiz yozur.
Müayinəyə hazırlıq
HbA1c üçün qanı səhər, son yeməkdən 8–12 saat sonra vermək tövsiyə olunur. Bu müddətdə qazsız su içmək olar.
- Analizdən 24 saat əvvəl spirtli içki qəbul etməyin.
- Qan verməzdən 30 dəqiqə əvvəl siqaret çəkməyin.
- Son yarım saatda fiziki və emosional gərginlikdən qaçın, bir neçə dəqiqə sakit oturub dincəlin.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək bükümündəki venadan götürülür. Tibb bacısı qolu turna ilə sıxır, dərini dezinfeksiya edir və nazik iynə ilə qanı probirkaya yığır. İynə batırılan anda qısa sancı hiss olunur, proses cəmi bir neçə dəqiqə çəkir.
İynə çıxarıldıqdan sonra iynə yerinə tampon qoyulur. Qançır qalmaması üçün onu bir neçə dəqiqə barmaqla sıxın və qolu bükməyin.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
HbA1c son təxminən 2–3 ayın orta qlükoza səviyyəsini əks etdirir, buna görə günlük pəhriz onu demək olar ki, dəyişmir, amma bəzi başqa hallar dəyişir.
- Anemiya, dəmir çatışmazlığı və B12 çatışmazlığı göstəricini yanlış yüksək və ya aşağı edə bilər.
- Son aylarda qan itkisi, qan köçürülməsi və hemolitik proseslər qırmızı qan hüceyrələrinin ömrünü dəyişir, nəticə real orta qlükozadan fərqli ola bilər.
- Hamiləlik, böyrək və qaraciyər xəstəlikləri göstəriciyə təsir edə bilər.
- Hemoqlobin variantları (məsələn, irsi hemoqlobinopatiyalar) bəzi üsullarla nəticəni təhrif edir.
- Yüksək miqdarda C və E vitamini əlavələri bəzi üsullarda göstəricini dəyişə bilər.
- Referens (norma) göstəriciləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Yekun qiymətləndirməni həkim simptomlarınızı və digər analizləri birlikdə nəzərdən keçirərək verir.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Qiymətləndirmə | Dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| HbA1c | Norma | 5,7-dən az | % |
| HbA1c | Prediabet (diabet riski yüksəkdir) | 5,7–6,4 | % |
| HbA1c | Şəkərli diabet ehtimalı | 6,5 və çox | % |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Yüksək HbA1c əsasən son aylarda qanda şəkərin artıq olduğunu göstərir:
- 5,7–6,4% – prediabet, yəni diabetin inkişaf riski artıb;
- 6,5% və daha yuxarı – şəkərli diabet ehtimal olunur;
- diabeti olan insanda göstəricinin artması müalicənin kifayət etmədiyini bildirir.
Şəkərdən asılı olmayan səbəblər də nəticəni dəyişə bilər. HbA1c dəmir çatışmazlığı anemiyasında və dalaq çıxarıldıqdan sonra yalançı yüksək ola bilər.
Aşağı HbA1c tez-tez təkrarlanan hipoqlikemiyada, eritrositlərin sürətlə parçalandığı hemolitik anemiyada, kəskin və ya xroniki qanaxmadan sonra, həmçinin yaxın vaxtlarda qan köçürülməsindən sonra müşahidə olunur.
Diaqnozu tək bu analizə əsasən deyil, digər göstəricilər və şikayətlərlə birlikdə yalnız həkim qoyur.
Nəticə normadan kənar və ya şübhəli olduqda adətən əlavə olaraq plazmada qlükoza, qlükozaya tolerantlıq testi və fruktozamin təyin edilir. Çox vaxt endokrinoloqun konsultasiyası lazım olur.
Yadda saxla!
HbA1c yavaş dəyişən göstəricidir. Müalicəyə və ya qidalanmaya düzəliş etdikdən sonra onun real dəyişikliyini ancaq 2–3 ay keçəndən sonra görmək olar, ona görə analizi tez-tez təkrarlamağın mənası yoxdur.
- Diabet diaqnozunuz varsa, HbA1c adətən hər 3 ayda bir yoxlanılır; dəqiq qrafiki həkiminiz müəyyən edir.
- Nəticəyə görə insulinin və ya şəkərsalıcı dərmanların dozasını özbaşına dəyişməyin.
Qiymət cədvəli
- Qlikləşmiş hemoqlobin (HbA1c) 25 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Qlükometr şəkəri yalnız ölçdüyünüz anda göstərir. Yeməkdən sonrakı və ya gecə yüksəlmələr ölçülmədən qala bilər, HbA1c isə hamısını orta hesabla əks etdirir. Bundan başqa, dəmir çatışmazlığı kimi bəzi vəziyyətlər də göstəricini artıra bilər. Belə uyğunsuzluğu həkimlə müzakirə edin.
Olar, xüsusən hamiləlikdən əvvəl diabeti olan qadınlara. Lakin hamiləlikdə eritrositlər daha tez yenilənir və göstərici bir qədər aşağı çıxa bilər. Ona görə hamiləlik diabetini aşkarlamaq üçün adətən qlükozaya tolerantlıq testi istifadə olunur.
Köçürülmüş qanın eritrositləri sizin şəkər səviyyənizi əks etdirmir və nəticəni təhrif edir. Ona görə analizi qan köçürülməsindən ən azı 2–3 ay sonra vermək daha düzgündür. Dəqiq müddəti həkiminizlə razılaşdırın.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Polikistik yumurtalıq sindromu: aybaşıdan hamiləlik planına qədər
PCOS adı ilə tanınan sindrom yalnız yumurtalıqlarla bağlı deyil. Aybaşı, dəri əlamətləri, maddələr mübadiləsi və hamiləlik planı birlikdə…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya / Endokrinologiya / Reproduktologiya
Hamiləlikdə şəkər yükləmə testi: necə hazırlaşmalı?
Qlükoza tolerantlıq testi hamiləlikdə şəkər mübadiləsini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Hazırlıq, məhlul və qan götürmə vaxtı protokola görə…
İstiqamət: Ginekologiya / Endokrinologiya
Qalxanabənzər vəz və hamiləlik: TSH nəticəsini necə qiymətləndirməli?
Qalxanabənzər vəzin hormonları ana və dölün sağlamlığı üçün əhəmiyyətlidir. Hamiləlikdə hormonal dəyişikliklər analizlərə təsir etdiyindən TSH və sərbəst…
İstiqamət: Endokrinologiya / Ginekologiya
Bariatriya və arıqlamaq üçün müasir preparatlar
Piylənmə bütün dünyanın probleminə çevrilmişdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, bir milyarddan çox insanın artıq çəkisi var və…
İstiqamət: Bariatrik cərrahiyyə / Endokrinologiya
