Hypothalamus
Hipotalamus aralıq beyinin kiçik, lakin çox vacib hissəsidir. O, sinir və endokrin sistemlərini birləşdirir, bədən temperaturunu, aclıq və susuzluq hissini, yuxunu və hipofizin işini tənzimləyir.
Orqan: Baş beyin
Yerləşməsi
Hipotalamus beynin əsasında, talamusun altında, üçüncü mədəciyin divarlarında yerləşir. Ondan aşağıya doğru uzanan ayaqcıq hipotalamusu türk yəhərində yerləşən hipofizlə birləşdirir. Önündə görmə sinirlərinin çarpazlaşması yerləşir.
Quruluşu
Hipotalamus çoxsaylı sinir nüvələrindən ibarətdir. Onların bir qismi hormon hasil edir: bu hormonlar ya birbaşa hipofizin arxa payına keçir (antidiuretik hormon, oksitosin), ya da xüsusi damar şəbəkəsi ilə hipofizin ön payına çataraq onun işini stimullaşdırır və ya ləngidir.
Funksiyası
- bədən temperaturunun saxlanması;
- aclıq, toxluq və susuzluq hissinin tənzimi;
- su-duz müvazinəti (antidiuretik hormon vasitəsilə);
- hipofiz vasitəsilə qalxanabənzər vəz, böyrəküstü vəzilər və cinsiyyət vəzilərinin idarəsi;
- yuxu–oyanıqlıq dövrü və sutkalıq ritmlər;
- stresə vegetativ cavab və emosional reaksiyalar.
Suallar və cavablar
Əlamətlər müxtəlif ola bilər: güclü susuzluq və çox sidik ifrazı (şəkərsiz diabet), aybaşının dayanması, cinsi vəzilərin funksiyasının zəifləməsi, iştahın və bədən çəkisinin dəyişməsi, yuxu pozuntuları. Diaqnoz endokrinoloq və nevroloq tərəfindən hormon analizləri və MRT əsasında qoyulur.
Quruluş üçün hipofizin (türk yəhərinin) MRT-si, çox zaman kontrastla aparılır; funksiyanı qiymətləndirmək üçün müvafiq hormonların qanda səviyyəsi təyin edilir.
