Nasus et cavitas nasi
Burun tənəffüs yollarının başlanğıcıdır. Burun boşluğunda hava isinir, nəmlənir və təmizlənir; burada həm də iy bilmə reseptorları yerləşir.
Sistem: Tənəffüs sistemi
Yerləşməsi
Xarici burun üzün ortasında yerləşir. Burun boşluğu ağız boşluğunun üstündə, göz yuvalarının arasında yerləşir; arxada xoanalar vasitəsilə udlağın burun hissəsinə açılır. Ətrafında burunətrafı ciblər yerləşir və burun boşluğuna açılır.
Quruluşu
- Xarici burun — sümük və qığırdaq skeleti, dəri ilə örtülüdür.
- Burun arakəsməsi — boşluğu sağ və sol yarıya bölür.
- Burun çanaqları — yan divardan çıxan üç (yuxarı, orta, aşağı) sümük çıxıntısı; onların altında burun keçidləri yerləşir.
- Selikli qişa — damarlarla zəngindir, kirpikli epitel və selik ifraz edən vəzilərlə örtülüdür; yuxarı hissəsində iy bilmə sahəsi yerləşir.
Funksiyası
- havanın isidilməsi və nəmləndirilməsi;
- toz hissəciklərinin və mikrobların tutulması — selik və kirpiklərin hərəkəti ilə xaricə çıxarılması;
- iy bilmə;
- səsin tembrinin formalaşmasında iştirak (rezonator).
Nə vaxt LOR həkiminə müraciət etməli
Həkimə müraciət edin
- burun tutulması iki həftədən artıq davam edirsə və ya daimidirsə;
- tez-tez burun qanaxması olursa;
- iy bilmə hissi zəifləyib və ya itibsə;
- burundan irinli, qanlı ifrazat, üzdə ağrı və ağırlıq varsa.
Hissələri
Burunətrafı ciblər
Sinus paranasales
Burunətrafı ciblər kəllə sümüklərinin daxilində yerləşən, hava ilə dolu və burun boşluğu ilə əlaqəli boşluqlardır. Onların iltihabı sinusit adlanır.
Burun arakəsməsi
Septum nasi
Burun arakəsməsi burun boşluğunu sağ və sol yarıya bölən sümük-qığırdaq lövhəsidir. Onun əyriliyi burun tənəffüsünün çətinləşməsinin geniş yayılmış səbəblərindəndir.
Suallar və cavablar
Damarları daraldan damcıların uzun müddət istifadəsi selikli qişanın şişkinliyini, əksinə, daimi edə bilər. Onları yalnız qısa müddətə və həkimin tövsiyəsi ilə istifadə etmək lazımdır.
LOR həkimi rinoskopiya aparır; daha ətraflı baxış üçün endoskopik müayinə istifadə olunur. Burunətrafı ciblərin vəziyyətini KT göstərir.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
Simptomlar
Müayinə üsulları
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Burun qanaxmasının dayandırılması
Burun qanaxması (epistaksis) — qan damarlarının divarlarının zədələnməsi nəticəsində burun boşluğundan qan ifrazı şəklində təzahür edən patologiyadır. Ən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burun selikli qişasının anemizasiyası
Tələbat olan otorinolarinqoloji prosedurlardan biri burun selikli qişasının anemizasiyasıdır. Bu, burun boşluğunun selikli qişalarının səthinin vazokonstriktorların – qan…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burnun ön və arxa tamponadası — bu nədir?
Burun tamponadası – kütləvi burun qanaxmasının dayandırılması məqsədilə həyata keçirilən tibbi manipulyasiyadır. Bir qayda olaraq, mənbəyi burun arakəsməsinin…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Allergik rinit — bəşəriyyətin dörddə birinin problemi
Allergik rinit geniş yayılmış xəstəliklərə aiddir. Statistikaya görə, bu və ya digər formada bütün bəşəriyyətin dörddə birinə qədəri…
İstiqamət: Allergologiya
Poliplərin kənarlaşdırılması: ağrısız və həmişəlik
Polip – epitelial mənşəli xoşxassəli şişdir. Burun polipləri adətən allergik xəstəliklərin, burunətrafı ciblərin xroniki iltihabi xəstəliklərinin, burun boşluğu…
İstiqamət: Otolarinqologiya
