İnsan insulini (Aktrapid) — təyinatı

Təsiredici maddə

İnsan insulini (qısa təsirli, «adi» insulin) — mədəaltı vəzinin hormonuna eyni olan, gen mühəndisliyi üsulu ilə alınan insulindir. Şəkərli diabetdə yemək zamanı qanda şəkərin artmasına nəzarət və təcili vəziyyətlərdə istifadə olunur.

Latın adı: Insulinum humanum
Ticarət adları: Mikstard 30, İnsulatard, Aktrapid, Humulin M3, Humulin NPH, Humulin Reqular Siyahı
ATC kodu: A10AB01
Farmakoloji qrup: İnsulinlər və onların analoqları
Dərman formaları: İnyeksiya

Diqqət!

Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.

Nə üçün istifadə olunur

1-ci tip şəkərli diabet (uzun təsirli insulinlə birlikdə);
2-ci tip şəkərli diabet — tablet şəklində dərmanlar kifayət etmədikdə və ya əks göstəriş olduqda;
hamiləlikdə diabet və hestasion şəkərli diabet;
diabetik ketoasidoz və digər kəskin vəziyyətlər (stasionarda, vena daxilinə);
əməliyyatlar və ağır xəstəliklər zamanı qlükoza səviyyəsinin tənzimlənməsi.

Orta müddətli təsirə malik insan insulini (izofan insulin) bazal insulin kimi istifadə olunur.

Necə təsir edir

İnsulin hüceyrələrin qlükozanı mənimsəməsini təmin edən əsas hormondur. O, əzələ və piy toxumasının qlükozanı udmasını artırır, qaraciyərdə qlükoza istehsalını azaldır və onun qlikogen şəklində toplanmasına kömək edir.

Qısa təsirli insulin dəri altına yeridildikdən təxminən yarım saat sonra təsir etməyə başlayır, buna görə yeridilmə vaxtı qida qəbulu ilə uzlaşdırılır.

Kimlərə olmaz

hipoqlikemiya;
insulinə və ya preparatın köməkçi maddələrinə qarşı yüksək həssaslıq.

Hipoqlikemiya

Qanda şəkərin həddindən artıq düşməsi — insulin müalicəsinin ən təhlükəli fəsadıdır. Tərləmə, titrəmə, aclıq, ürək döyüntüsü, çaşqınlıq zamanı dərhal şəkər və ya şirin içki qəbul edin; huşun itməsində 103-ə zəng edin.

Əlavə təsirlər

hipoqlikemiya;
inyeksiya yerində qızartı, şişkinlik, qaşınma;
eyni yerə tez-tez yeridildikdə dərialtı piy toxumasının dəyişməsi (lipodistrofiya);
çəki artımı;
müalicənin əvvəlində müvəqqəti ödemlər və görmənin bulanması;
nadir hallarda — ümumi allergik reaksiyalar.

Qarşılıqlı təsir

Digər şəkərsalıcı vasitələr, AÇF inhibitorları, bəzi antidepressantlar, salisilatlar — hipoqlikemiya riski artır.
Kortikosteroidlər, tiazid diuretiklər, qalxanabənzər vəzi hormonları, oral kontraseptivlər — insulinə tələbat arta bilər.
Beta-adrenoblokatorlar — hipoqlikemiya əlamətlərini gizlədə bilər.
Spirtli içkilər — hipoqlikemiya riskini artırır və onu tanımağı çətinləşdirir.

Hamiləlik və laktasiya

İnsan insulini hamiləlikdə diabetin müalicəsi üçün əsas vasitələrdən biridir. Hamiləlik dövründə insulinə tələbat dəyişir, buna görə qlükozaya tez-tez nəzarət və həkimlə sıx əməkdaşlıq vacibdir.

Ana südü ilə qidalandırma zamanı insulin istifadə edilə bilər; miqdarın dəyişdirilməsi lazım ola bilər.

Uşaqlar

İnsulin 1-ci tip diabetli uşaqların həyati vacib müalicəsidir. Müalicə sxemini uşaq endokrinoloqu seçir; valideynlər və uşaq inyeksiya texnikasına və hipoqlikemiyanın tanınmasına öyrədilir.

Bu təsiredici maddə ilə preparatlar

Azərbaycanda İnsan insulini ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.

Mikstard 30

Novo Nordisk Prodakşn SAS, Fransa

İnsulatard

Novo Nordisk A/S, Danimarka

Aktrapid

Novo Nordisk Prodakşn SAS, Fransa

Humulin M3

Elay Lilli Və Kompani, Amerika Birləşmiş Ştatları

Humulin NPH

Elay Lilli Və Kompani, Amerika Birləşmiş Ştatları

Humulin Reqular

Elay Lilli Və Kompani, Amerika Birləşmiş Ştatları

İnvikta Miks

Azerfarm Ltd Şirkəti, Azərbaycan

İnvikta N

Azerfarm Ltd Şirkəti, Azərbaycan

İnvikta R

Azerfarm Ltd Şirkəti, Azərbaycan

Rinsulin NPX

Gerofarm MMC, Rusiya

Digər ticarət adları

Azərbaycanda İnsan insulini təsiredici maddəsi ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onların hamısında eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.

Ad	İstehsalçı	Ölkə
Mikstard	Novo Nordisk A/S	Danimarka
Mikstard	Novo Nordisk Prodakşn SAS	Fransa

Tez-tez verilən suallar

Açılmamış qablaşdırma adətən soyuducuda saxlanılır, istifadədə olan qələm və ya flakon isə otaq temperaturunda müəyyən müddət saxlanıla bilər. İnsulini dondurmaq və günəş altında qoymaq olmaz. Dəqiq qaydalar təlimatda göstərilir.

Mütləq deyil. 2-ci tip diabetdə insulin çox vaxt mədəaltı vəzinin öz insulin ehtiyatı azaldıqda əlavə edilir və qlükozaya yaxşı nəzarəti təmin edir.