Tireotrop hormon hipofizdə hazırlanır və qalxanabənzər vəzinin nə qədər tiroksin ifraz edəcəyini idarə edir. Onun səviyyəsi vəzinin funksiyasının ən həssas göstəricisidir və hipotireoz ilə hipertireozu erkən mərhələdə aşkar etməyə imkan verir. Analiz yorğunluq, çəki dəyişməsi, ürək döyüntüsü, hamiləlik planlaşdırması və tiroksin müalicəsinə nəzarət zamanı təyin olunur.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1–2 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 16 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- TSH
- tireotropin
- tireostimuləedici hormon
Müayinənin təsviri
Tireotrop hormon (TSH, tireotropin) beynin alt hissəsində yerləşən hipofizdə hazırlanır. Onun vəzifəsi qalxanabənzər vəziyə «nə qədər hormon hazırlamaq lazım olduğunu» bildirməkdir. TSH-nin təsiri ilə vəzi tiroksin (T4) və triyodtironin (T3) ifraz edir. Bu hormonlar maddələr mübadiləsinin sürətini, ürəyin, beynin, əzələlərin işini, uşaqlarda isə böyüməni və zehni inkişafı tənzimləyir.
Sistem əks əlaqə prinsipi ilə işləyir:
- qanda T4 və T3 azalanda hipofiz daha çox TSH buraxır;
- qalxanabənzər vəzinin hormonları artanda TSH azalır.
Ona görə TSH vəzi funksiyasının ən həssas göstəricisidir: o, T4 hələ normal olanda belə dəyişə bilər. Həkimlər qalxanabənzər vəzinin müayinəsinə adətən məhz bu analizlə başlayır.
TSH venoz qan zərdabında mikrohissəciklərdə yüksək həssaslıqlı immunokemilüminessent üsulla ölçülür.
Göstərişlər
- Hipotireoz əlamətləri: halsızlıq, yuxululuq, üşümə, çəki artımı, ödemlər, quru dəri, qəbizlik.
- Hipertireoz əlamətləri: ürəkdöyünmə, tərləmə, əllərdə titrəmə, arıqlama, əsəbilik.
- Müayinədə və ya ultrasəsdə qalxanabənzər vəzinin böyüməsi, düyünlər.
- T4 və T3 səviyyəsinin dəyişməsi.
- Sonsuzluq, qadınlarda ovulyasiyanın olmaması.
- Aritmiya, əzələ zəifliyi, saç tökülməsi, depressiya – vəzi pozğunluğunun mümkün təzahürləri.
- Uşaqlarda zehni və ya cinsi inkişafın ləngiməsi.
- Qalxanabənzər vəzi xəstəliyinin müalicəsinə nəzarət.
Skrininq məqsədilə analiz hamiləlikdə, yenidoğulmuşlarda və ailəsində vəzi xəstəlikləri olan insanlarda aparılır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Hipotireoz
- Hipertireoz
- Tireotoksikoz
- Autoimmun tireoidit
- Düyünlü zob
- Toksik zob
- Endemik zob
- Qalxanabənzər vəzi xərçəngi
- Hipofiz adenoması
- Qadın sonsuzluğu
- Demensiya
- Karpal tunel sindromu
- Uşaqlarda diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik pozuntusu (DÇHP)
- Nevroz
- Androgenetik alopesiya
- Essensial tremor
- Anovulyasiya
- Vərdişi düşük
- Sinus düyününün zəifliyi sindromu
- Böyümə hormonu çatışmazlığı
- Erkən cinsi yetişkənlik
- Zehni inkişafdan qalma (oliqofreniya)
- Emosional tükənmə sindromu
- Hipoqalaktiya
- Ocaqlı alopesiya
- Oliqozoospermiya
- Yumurtalıqların vaxtından əvvəl çatışmazlığı
- Terner sindromu
- Uşaqlarda piylənmə
- Xroniki yorğunluq sindromu
- Mədəcik taxikardiyası
- Uzun QT sindromu
- Distimiya
- Kompulsiv həddən artıq yemə
- Hipersomniya
- Bədən çəkisinin çatışmazlığı
- Hipopituitarizm
- Prolaktinoma
- Lipödem
- Hiponatriemiya
- Dilatasion kardiomiopatiya
- Postural ortostatik taxikardiya sindromu
- Ailəvi hiperxolesterinemiya
- Hipertriqliseridemiya
- Revmatik polimialgiya
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 6 saat
Səhər ac qarına gəlin, tiroksini qan verdikdən sonra için.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Laborant dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1–2 iş günü
Nəticəni endokrinoloq T4 ilə birlikdə qiymətləndirir.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı səhər, ac qarına verin: ən azı 6 saat yeməyin, təmiz su içmək olar. Bir yaşadək uşaqlarda fasilə 1–2 saatdır.
- 1–2 gün əvvəldən yağlı, qızardılmış qidadan, həddindən çox yeməkdən, spirtli içkidən və ağır fiziki yükdən çəkinin.
- Analizdən əvvəl yaxşı yatın, mümkünsə siqaret çəkməyin.
- Masaj və fizioterapiya kursundan, rentgen müayinəsindən sonra 2 həftə gözləmək məsləhətdir.
Hormonal və yodlu preparatları həkimə bildirin. Müayinə diaqnoz məqsədilə aparılırsa, həkim onları müvəqqəti dayandırmağı təklif edə bilər. Tiroksinlə müalicə alırsınızsa, dərmanı dayandırmayın, sadəcə analiz günü səhər dozasını qan verdikdən sonra qəbul edin.
Analiz necə götürülür
Tibb bacısı dirsək bükümündəki venadan qan götürür. Proses bir neçə dəqiqə çəkir, iynə batırılan anda qısa sancı hiss oluna bilər. Həkim təyin edibsə, eyni nümunədən T4 və T3 da yoxlanılır, ayrıca qan vermək lazım olmur.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
TSH hormonu gün ərzində dəyişir və dərman qəbulundan asılıdır.
- TSH gecə və səhər erkən saatlarda daha yüksək olur; analizi mümkün qədər hər dəfə eyni vaxtda verin.
- Qalxanabənzər vəzi üçün qəbul edilən tiroksin preparatını qan verməzdən əvvəl qəbul etməyin, analizdən sonra için, çünki bu T4 nəticəsini dəyişə bilər.
- Yod tərkibli preparatlar, kontrast maddələr, kortikosteroidlər, dopamin və bəzi digər dərmanlar TSH-yə təsir edir.
- Ağır xəstəlik, stress və hamiləlik hormonun səviyyəsini dəyişir.
- Biotin (B7 vitamini) yüksək dozada qəbul edildikdə immunoloji üsulla aparılan analizin nəticəsini təhrif edə bilər; bunu laboratoriyaya əvvəlcədən bildirin.
- Referens (norma) hədləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Müntəzəm qəbul etdiyiniz dərmanlar və vitaminlər barədə həkimə məlumat verin. Analizin yekun şərhi həkim tərəfindən şikayətlər və digər müayinələrlə birlikdə verilir.
Referens dəyərlər
| Qrup | Kişilər | Qadınlar | Vahid |
|---|---|---|---|
| 1 yaşadək | 0,88–5,42 | 0,88–5,42 | mkBV/ml |
| 1–11 yaş | 0,67–4,50 | 0,66–4,75 | mkBV/ml |
| 11–15 yaş | 0,58–3,59 | 0,47–4,13 | mkBV/ml |
| 15 yaşdan yuxarı | 0,35–4,94 | 0,35–4,94 | mkBV/ml |
| Hamiləlik, I trimestr | – | 0,1–2,5 | mkBV/ml |
| Hamiləlik, II trimestr | – | 0,2–3,0 | mkBV/ml |
| Hamiləlik, III trimestr | – | 0,35–3,0 | mkBV/ml |
mkBV/ml və mBV/l eyni rəqəmi verir. Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Yüksək TSH çox vaxt qalxanabənzər vəzinin zəif işlədiyini (hipotireoz) göstərir. Səbəblər:
- autoimmun tireoidit, yod çatışmazlığı, vəzinin anadangəlmə zəifliyi və ya inkişaf qüsurları;
- vəzinin şüa ilə zədələnməsi və ya cərrahi yolla çıxarılması;
- TSH hazırlayan hipofiz adenoması (nadir);
- toxumaların tireoid hormonlarına həssas olmaması;
- amiodaron, neyroleptiklər, bəzi qıcolma əleyhinə, sidikqovucu və təzyiq salan dərmanlar;
- yarımkəskin tireoiditdən və ya ağır xəstəlikdən sonra sağalma dövrü.
Aşağı TSH adətən qanda qalxanabənzər vəzi hormonlarının artıqlığı ilə bağlıdır. Səbəblər:
- diffuz toksik zob, çoxdüyünlü toksik zob, hormon hazırlayan düyün və ya adenoma;
- autoimmun tireoiditin başlanğıc mərhələsi;
- tiroksin preparatının dozasının həddən artıq olması;
- hamiləliyin birinci yarısında keçici tireotoksikoz;
- hipofizin travması, şişi və ya funksiyasının zəifləməsi, Kuşinq sindromu;
- ağır xəstəliyin kəskin dövrü, stress, aclıq;
- steroidlər, bəzi antiaritmik və sitostatik dərmanlar, heparin, aspirin törəmələri.
Nəticəni T4 və T3 ilə birlikdə yalnız həkim qiymətləndirir.
Nəticə normadan kənar olduqda sərbəst T4 və T3, tireoperoksidaza və tireoqlobulinə qarşı antitellər, qalxanabənzər vəzinin ultrasəs müayinəsi təyin edilir. Hipofiz pozğunluğuna şübhə olduqda AKTH və digər hormonlar, hipofizin MRT-si tələb oluna bilər; endokrinoloq məsləhəti mütləqdir.
Yadda saxla!
Tiroksin dozası dəyişdirildikdən sonra TSH yeni səviyyəyə 6–8 həftəyə çatır. Ona görə nəzarət analizini bundan tez vermək mənasızdır. Biotin (B7 vitamini) tərkibli əlavələr bəzi test sistemlərində nəticəni təhrif edə bilər – onları analizdən 2–3 gün əvvəl dayandırın.
- Hamiləliyi planlaşdırırsınızsa, TSH-ni əvvəlcədən yoxlayın.
Qiymət cədvəli
- Tireotrop hormon (TSH) 16 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Normal TSH vəzinin əsas pozğunluqlarını böyük ehtimalla istisna edir. Lakin nadir hallarda, məsələn, hipofiz xəstəliklərində TSH məlumatsız olur. Şikayətlər davam edirsə, həkim sərbəst T4 və başqa analizlər təyin edə bilər.
Hamiləliyin əvvəlində XQÇ hormonu qalxanabənzər vəzini əlavə stimullaşdırır və TSH təbii olaraq azalır. Eyni zamanda dölün beyni ananın hormonlarından asılıdır, ona görə həkimlər daha dar hədlərdən istifadə edir.
Doza seçilərkən adətən hər 6–8 həftədən bir, vəziyyət sabitləşəndən sonra isə ildə bir-iki dəfə. Dəqiq qrafiki endokrinoloq müəyyən edir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Polikistik yumurtalıq sindromu: aybaşıdan hamiləlik planına qədər
PCOS adı ilə tanınan sindrom yalnız yumurtalıqlarla bağlı deyil. Aybaşı, dəri əlamətləri, maddələr mübadiləsi və hamiləlik planı birlikdə…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya / Endokrinologiya / Reproduktologiya
Hamiləlikdə şəkər yükləmə testi: necə hazırlaşmalı?
Qlükoza tolerantlıq testi hamiləlikdə şəkər mübadiləsini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Hazırlıq, məhlul və qan götürmə vaxtı protokola görə…
İstiqamət: Ginekologiya / Endokrinologiya
Qalxanabənzər vəz və hamiləlik: TSH nəticəsini necə qiymətləndirməli?
Qalxanabənzər vəzin hormonları ana və dölün sağlamlığı üçün əhəmiyyətlidir. Hamiləlikdə hormonal dəyişikliklər analizlərə təsir etdiyindən TSH və sərbəst…
İstiqamət: Endokrinologiya / Ginekologiya
Bariatriya və arıqlamaq üçün müasir preparatlar
Piylənmə bütün dünyanın probleminə çevrilmişdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, bir milyarddan çox insanın artıq çəkisi var və…
İstiqamət: Bariatrik cərrahiyyə / Endokrinologiya
