Metformin

• 2-ci tip şəkərli diabet — tək və ya digər şəkərsalıcı vasitələr, insulinlə birlikdə;
• prediabet və 2-ci tip diabetin yüksək riski (həkimin qərarı ilə, həyat tərzinin dəyişdirilməsi ilə birlikdə);
• polikistik yumurtalıq sindromunda insulinrezistentlik (həkimin qərarı ilə).

Metformin qaraciyərdə qlükozanın əmələ gəlməsini (qlükoneogenez) azaldır, əzələlərdə insulinə həssaslığı artırır və bağırsaqda qlükozanın sorulmasını bir qədər ləngidir. O, mədəaltı vəzidən insulinin ifrazını stimullaşdırmır, buna görə tək istifadədə hipoqlikemiya nadir hallarda yaranır.

Metformin çəkinin artmasına səbəb olmur, bəzi xəstələrdə isə çəki bir qədər azalır.

• metforminə qarşı yüksək həssaslıq;
• ağır böyrək çatışmazlığı;
• diabetik ketoasidoz, prekoma;
• toxumaların oksigen çatışmazlığı ilə gedən kəskin vəziyyətlər: ağır ürək və ya tənəffüs çatışmazlığı, şok, sepsis, kəskin infarkt;
• qaraciyər çatışmazlığı, spirtli içkilərdən sui-istifadə.

• ürəkbulanma, ishal, qarında narahatlıq, iştahanın azalması (xüsusilə müalicənin əvvəlində);
• ağızda metal dadı;
• uzunmüddətli qəbulda — B12 vitamini çatışmazlığı;
• çox nadir, lakin ciddi — laktatasidoz (əzələ ağrıları, zəiflik, nəfəs darlığı, qarında ağrı, yuxululuq).

• Yod saxlayan kontrast maddələr — böyrək funksiyası pozulduqda laktatasidoz riski.
• Spirtli içkilər — laktatasidoz riski artır.
• Kortikosteroidlər, diuretiklər, beta-2 aqonistlər — qlükoza səviyyəsini yüksəldə bilər.
• Böyrək funksiyasına təsir edən dərmanlar (qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr, diuretiklər) — böyrək funksiyasına nəzarət tələb olunur.

Hamiləlikdə diabetin müalicəsində adətən insulinə üstünlük verilir; bəzi hallarda həkim metformini davam etdirə və ya təyin edə bilər.

Metformin ana südünə keçir; laktasiya dövründə qəbul həkimlə razılaşdırılmalıdır.

Müəyyən yaşdan uşaqlarda və yeniyetmələrdə 2-ci tip diabetin müalicəsində uşaq endokrinoloqu tərəfindən təyin edilə bilər.