Boğaz və burundan yaxma selikli qişada yaşayan mikrobları müəyyən edən sadə analizdir. Əkin törədicini və onun antibiotiklərə həssaslığını, sitoloji müayinə isə epitel hüceyrələrinin vəziyyətini göstərir. Analiz tez-tez təkrarlanan angina, xroniki tonzillit və faringitdə, həmçinin işə qəbuldan əvvəlki tibbi baxışda verilir.
- Biomaterial
- Yaxma
- Nəticə hazır olur
- 3–5 iş günü
- Qiymət
- 17 AZN-dən
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- boğazdan yaxma
- burundan yaxma
- udlaqdan əkin
- flora və antibiotiklərə həssaslığa əkin
- bakposev
Müayinənin təsviri
LOR orqanlarının bir çox xəstəliyi infeksiya ilə bağlıdır. Hansı mikrobun iltihaba səbəb olduğunu və ona qarşı hansı dərmanın təsirli olacağını bilmək üçün boğazdan, burundan və badamcıqlardan yaxma götürülür.
Bu material iki üsulla müayinə oluna bilər:
- Bakterioloji əkin. Yaxma qidalı mühitə əkilir. Böyüyən koloniyalara görə mikrobun növü və miqdarı təyin edilir, sonra onun antibiotiklərə, lazım olduqda göbələk əleyhinə dərmanlara həssaslığı yoxlanılır.
- Sitoloji müayinə. Selikli qişadan götürülmüş qaşıntı əşya şüşəsinə çəkilir və epitel hüceyrələri mikroskop altında qiymətləndirilir. Bu üsul iltihabın xarakterini göstərir və hüceyrələrdə şübhəli dəyişiklikləri erkən mərhələdə görməyə kömək edir.
Bundan başqa, udlaqdan flora üçün, xüsusən qızılı stafilokokun daşıyıcılığını yoxlamaq üçün yaxma işə qəbuldan əvvəlki tibbi baxışın bir hissəsidir.
Nəticəyə əsasən otolarinqoloq ən uyğun müalicəni, lazım olduqda isə məqsədyönlü antibakterial terapiyanı təyin edir. Analizin digər adları: boğazdan yaxma, burundan yaxma, udlaqdan əkin, flora və antibiotiklərə həssaslığa əkin, bakposev, throat swab culture.
Göstərişlər
Həkim yaxma və ya qaşıntını aşağıdakı hallarda təyin edir:
- yuxarı tənəffüs yollarının xroniki iltihabi xəstəlikləri;
- badamcıqların böyüməsi;
- kəskin və ya tez-tez təkrarlanan angina;
- antibiotik müalicəsinin effekt verməməsi;
- şiş prosesinə şübhə – sitoloji müayinə üçün;
- işə qəbuldan əvvəl, xüsusən qida, tibb və uşaq müəssisələrində işləyənlər üçün tibbi baxış.
Kəskin epiqlottitə şübhə olduqda udlaqdan yaxma təxirə salınır, çünki prosedur tənəffüs yollarının tutulmasına səbəb ola bilər. Davam edən burun qanaxması zamanı da burundan yaxma götürülmür.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Angina
- Xroniki tonzillit
- Faringit
- Qızılı stafilokok (Staphylococcus aureus)
- Streptokok infeksiyası
- Difteriya
- Sinusit
- Rinit
- Uşaqlarda skarlatina
- Stomatit
- Bartolinit
- Vaxtından əvvəl doğuş
- Qarayara (Sibir yarası)
- Respirator-sinsitial virus infeksiyası (RSV)
- İstmiko-servikal çatışmazlıq
- Bronxiolit
- Ağız boşluğunun kandidozu
- Mpox (meymun çiçəyi)
- Tulyaremiya
- Herpetik stomatit
- Heylit
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 2 saat
Yeməyin, içməyin, dişlərinizi fırçalamayın.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Tibb işçisi steril tamponla boğazdan və ya burundan yaxma götürür.
-
Nəticə 3–5 iş günü
Antibioqramlı cavabı otolarinqoloq yozur və müalicəni seçir.
Müayinəyə hazırlıq
Nəticənin etibarlı olması üçün selikli qişadakı mikrofloranı dəyişə bilən hər şeydən çəkinmək lazımdır:
- yaxmadan ən azı 2 saat əvvəl yeməyin və heç nə içməyin; analizi səhər ac qarına vermək daha yaxşıdır;
- həmin səhər dişlərinizi fırçalamayın, ağzınızı və boğazınızı yaxalamayın, saqqız çeynəməyin, siqaret çəkməyin;
- boğaz üçün sprey və pastillərdən, burun damcıları, spreyləri və məlhəmlərindən istifadə etməyin;
- burundan yaxmadan əvvəl burun keçəcəklərini yumayın.
Yaxma mümkünsə antibiotik və ya göbələk əleyhinə müalicəyə başlamazdan əvvəl götürülür. Artıq müalicə alırsınızsa, həkimə deyin – nəzarət analizinin vaxtını o müəyyən edəcək. Dərmanı özbaşına dayandırmayın.
Analiz necə götürülür
Siz oturursunuz, tibb işçisi ağzınızı geniş açmağı xahiş edir və dili şpatellə yüngülcə basır. Uzun çubuq üzərindəki steril pambıq tampon badamcıqlar və udlağın arxa divarı boyunca gəzdirilir. Burundan yaxma da eyni qaydada götürülür, sadəcə tampon növbə ilə hər burun keçəcəyinə yeridilir.
Götürülmüş material bakteriyaların canlı qalması üçün dərhal sınaq şüşəsindəki nəqliyyat mühitinə yerləşdirilir. Sitoloji müayinə üçün qaşıntı xüsusi fırça və ya tamponla alınıb əşya şüşəsinə çəkilir.
Prosedur ağrısızdır və cəmi bir neçə dəqiqə çəkir. Qusma refleksi güclüdürsə, bunu əvvəlcədən deyin – tampon çox qısa müddətə və ehtiyatla yeridiləcək.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Boğaz və burun yaxmasının nəticəsi mikrofloranın saxlanmasından asılıdır.
- Antibiotiklər, antiseptik spreylər, pastillər və yaxalamalar bakteriyaların böyüməsini boğur.
- Yaxmadan əvvəl 2 saat yemək və içmək, dişləri fırçalamaq, saqqız çeynəmək və siqaret çəkmək tövsiyə olunmur.
- Burun damcıları və spreyləri selikli qişadakı mikroorqanizmləri dəyişir.
- Yaxma düzgün yerdən, yəni boğazın arxa divarından və badamcıqlardan, dilə toxunmadan götürülməlidir; yalnız tüpürcək götürüldükdə nəticə yararsız olur.
- Nümunə tez laboratoriyaya çatdırılmalıdır.
Dərman və vitamin qəbulunuz barədə həkimə əvvəlcədən xəbər verin. Nəticə tək başına yox, həkim tərəfindən simptomlar və başqa testlərlə birgə şərh olunur.
Referens dəyərlər
| Müayinə | Göstərici | Normal nəticə |
|---|---|---|
| Əkin | Patogen mikroblar (A qrup beta-hemolitik streptokok, difteriya çöpü və s.) | Aşkar edilmir |
| Əkin | Qızılı stafilokok | Aşkar edilmir və ya 10³ KƏV/tampon-dan az |
| Əkin | Candida cinsli göbələklər | Aşkar edilmir və ya 10³ KƏV/tampon-dan az |
| Əkin | Normal flora (viridans streptokoklar, neysseriyalar, korinebakteriyalar) | Müxtəlif miqdarda ola bilər |
| Sitoloji müayinə | Epitel hüceyrələri | Atipik hüceyrələr yoxdur |
| Sitoloji müayinə | Leykositlər | Tək-tək |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Əkinin cavabında aşkar edilmiş mikroorqanizmlərin siyahısı, onların miqdarı (KƏV – koloniya əmələ gətirən vahid) və antibioqram göstərilir:
- A qrup beta-hemolitik streptokok streptokok anginası və faringit üçün xarakterikdir və mütləq müalicə tələb edir;
- qızılı stafilokokun yüksək miqdarı iltihabın səbəbi ola bilər, şikayət olmadıqda isə daşıyıcılıq kimi qiymətləndirilir;
- Candida göbələklərinin çoxluğu adətən antibiotik qəbulundan və ya immunitetin zəifləməsindən sonra müşahidə olunur;
- antibioqramda «həssas» qeyd olunan dərmanlar mikroba qarşı təsirlidir, «davamlı» olanlar isə təsirsizdir.
Sitoloji müayinədə leykositlərin çoxluğu iltihaba işarə edir. Atipik hüceyrələr aşkar edilərsə, bu hələ şiş demək deyil, lakin mütləq əlavə müayinə tələb edir.
Diaqnozu və müalicəni yalnız həkim, nəticəni şikayətlər və baxış tapıntıları ilə birlikdə qiymətləndirərək müəyyən edir.
Nəticə normadan kənar olduqda həkim məqsədyönlü müalicədən sonra nəzarət əkini təyin edir. Sitoloji müayinədə şübhəli hüceyrə dəyişiklikləri tapılarsa, diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün biopsiya və histoloji müayinə aparılır.
Yadda saxla!
Ağız boşluğunu yaxalayan bir qurtum antiseptik belə əkinin nəticəsini «təmiz» göstərə bilər və əsl törədici gözdən qaçar. Ona görə hazırlıq qaydaları burada xüsusilə vacibdir.
- Son iki həftədə antibiotik qəbul etmisinizsə, bunu yaxma götürən işçiyə deyin.
- İşə qəbul üçün analiz verirsinizsə, işəgötürənin tələb etdiyi müayinələrin siyahısını özünüzlə götürün.
- Nəzarət yaxmasını müalicə bitməmiş verməyin – nəticə yanlış ola bilər.
Qiymət cədvəli
- LOR yaxmasının mikroskopiyası və əkini 18 AZN
- Ümumi yaxma (mikroskopiya) 22 AZN
- Uroloji yaxma 17 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr, 2 saat ərzində su da daxil olmaqla heç nə içməmək məsləhətdir. Su udlaqdakı mikrobların bir hissəsini yuyub apara bilər və nəticə daha az informativ olar.
Həmişə yox. Stafilokok bir çox sağlam insanın burnunda və boğazında şikayət yaratmadan yaşayır. Müalicənin lazım olub-olmadığını həkim mikrobun miqdarına, simptomlarınıza və iş şəraitinizə görə həll edir.
Böyüklərdəki kimi, sadəcə daha ehtiyatla. Kiçik uşağı valideyn qucağında saxlayır, prosedur bir neçə saniyə çəkir. Uşağı əvvəlcədən sakitləşdirmək və prosesi ona izah etmək işi asanlaşdırır.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Faydalı Məqalələr
LOR orqanlarından yaxmalar
LOR yaxması burun boşluğunun və udlağın selikli qişasından material götürülən diaqnostik prosedurdur. Alınmış nümunələr bakterioloji müayinə aparılması üçün…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Mövzu üzrə məqalələr
Adenoidlər və onların böyüməsinin nəticələri
Adenoidlər – burun-udlağın tağında yerləşən və qoruyucu funksiya daşıyan limfoid toxumadır. Adenoidlərin (əsasən udlaq və damaq badamcıqlarının) həddindən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burun selikli qişasının anemizasiyası
Tələbat olan otorinolarinqoloji prosedurlardan biri burun selikli qişasının anemizasiyasıdır. Bu, burun boşluğunun selikli qişalarının səthinin vazokonstriktorların – qan…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Qulağın iltihabı
İsti yay günlərində çoxumuz sərin suya girmək istəyirik. Və hərə bir yerə üz tutur: kimisi yaxınlıqdakı gölməçələrə, çaylara,…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Larinqoskopiya nədir?
Larinqoskopiya – otolarinqologiyada geniş yayılmış müayinə üsuludur; ondan istifadə edərək həkim qırtlağı patoloji dəyişikliklər baxımından müayinə etmək, aşkar…
İstiqamət: Otolarinqologiya
