Organa genitalia feminina
Qadın reproduktiv sistemi yumurta hüceyrələrinin yetişməsini, qadın cinsiyyət hormonlarının əmələ gəlməsini, mayalanmanı, hamiləliyin inkişafını və doğuşu təmin edən orqanlardan ibarətdir.
Yerləşməsi
Daxili cinsiyyət orqanları — uşaqlıq, uşaqlıq boruları, yumurtalıqlar və uşaqlıq yolu kiçik çanaq boşluğunda, sidik kisəsi ilə düz bağırsaq arasında yerləşir. Xarici cinsiyyət orqanları (vulva) aralıq nahiyəsindədir. Süd vəziləri döş qəfəsinin ön səthində yerləşir və reproduktiv sistemlə sıx bağlıdır.
Quruluşu
- Yumurtalıqlar — yumurta hüceyrələrinin yetişdiyi və estrogen, progesteron hormonlarının əmələ gəldiyi cüt vəzi.
- Uşaqlıq boruları — yumurta hüceyrəsini uşaqlığa aparan borular; mayalanma adətən burada baş verir.
- Uşaqlıq — hamiləlik zamanı dölün inkişaf etdiyi əzələli orqan; aşağı hissəsi uşaqlıq boynudur.
- Uşaqlıq yolu — uşaqlığı xarici cinsiyyət orqanları ilə birləşdirən əzələli kanal.
- Xarici cinsiyyət orqanları — böyük və kiçik cinsiyyət dodaqları, klitor, uşaqlıq yolunun girəcəyi.
Funksiyası
Reproduktiv yaşda sistem aylıq dövrlə işləyir: yumurtalıqda follikul yetişir, ovulyasiya baş verir, uşaqlığın daxili qişası (endometrium) mümkün hamiləliyə hazırlaşır. Hamiləlik baş vermədikdə endometrium qopur və aybaşı qanaxması başlayır.
- yumurta hüceyrələrinin yetişməsi və ovulyasiya;
- estrogen və progesteronun hasilatı — onlar sümüklərə, damarlara, dəriyə və maddələr mübadiləsinə də təsir edir;
- hamiləliyin inkişafı və doğuş.
Profilaktik müayinələr və həkimə müraciət
- İldə bir dəfə ginekoloji baxış (şikayət olmasa da).
- Uşaqlıq boynunun sitoloji müayinəsi (PAP-test) və İPV testi — həkimin təyin etdiyi intervalla.
- Kiçik çanaq orqanlarının USM-i — şikayət olduqda və ya həkimin tövsiyəsi ilə.
Ginekoloqa müraciət edin
- aybaşı dövrü pozulubsa, qanaxma çox güclü və ya dövrlərarası qanaxma varsa;
- qarnın aşağı hissəsində təkrarlanan ağrı;
- qeyri-adi ifrazat, qaşınma;
- bir il ərzində planlaşdırılan hamiləlik baş vermirsə.
Hissələri
Uşaqlıq
Uterus
Uşaqlıq hamiləlik zamanı dölün inkişaf etdiyi içiboş əzələli orqandır. Aybaşı dövrü ərzində onun daxili qişası dəyişir, hamiləlik olmadıqda isə qopur və aybaşı…
Yumurtalıqlar
Ovaria
Yumurtalıqlar qadın cinsiyyət vəziləridir. Onlarda yumurta hüceyrələri yetişir və qadın cinsiyyət hormonları — estrogen və progesteron hasil olunur.
Uşaqlıq boruları
Tubae uterinae
Uşaqlıq boruları yumurtalıqlardan çıxan yumurta hüceyrəsini uşaqlığa aparan cüt borulardır. Mayalanma adətən burada baş verir.
Uşaqlıq yolu
Vagina
Uşaqlıq yolu uşaqlığı xarici cinsiyyət orqanları ilə birləşdirən elastik əzələli kanaldır. O, cinsi funksiyada, aybaşı qanının xaric olmasında və doğuşda iştirak edir.
Vulva
Vulva
Vulva qadının xarici cinsiyyət orqanlarının ümumi adıdır. O, daxili orqanların girəcəyini qoruyur və cinsi funksiyada iştirak edir.
Süd vəziləri
Glandulae mammariae
Süd vəziləri doğuşdan sonra süd hasil edən vəzilərdir. Onların vəziyyəti hormonlarla sıx bağlıdır və aybaşı dövrü, hamiləlik və yaşla dəyişir.
Plasenta
Placenta
Plasenta (cift) hamiləlik zamanı formalaşan müvəqqəti orqandır. O, ana ilə döl arasında maddələr mübadiləsini təmin edir və hamiləliyin gedişi üçün lazım olan…
Suallar və cavablar
Dövrün uzunluğu qadından qadına dəyişir və adətən 21–35 gün arasında olur. Ən vacib göstərici dövrün sizin üçün nisbətən sabit olmasıdır; kəskin dəyişikliklər ginekoloq məsləhəti tələb edir.
Baxış adətən aybaşı qanaxması bitdikdən sonra planlaşdırılır. Müayinədən bir-iki gün əvvəl vaginal dərman vasitələrindən istifadə etməmək tövsiyə olunur. Konkret müayinələr üçün hazırlıq qaydalarını həkim izah edir.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
Simptomlar
Müayinə üsulları
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Hormonlar simfoniyası və qadın sağlamlığı
Hormonlar - orqanizmimizin müxtəlif hissələrinin bir-biri ilə məlumat mübadiləsi apardığı kimyəvi maddələrdir. Ən müxtəlif yerlərdə - məsələn, mədənin…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
Sklerokistoz yumurtalıqlar sindromu
Sklerokistoz yumurtalıqlar sindromu (Şteyn-Levental sindromu) ən çox hipotalamo-hipofizar sistemin funksiya pozğunluqları, böyrəküstü vəzi qabığının disfunksiyası və ya yumurtalıqların…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
İPV testi: uşaqlıq boynu xərçənginin qarşısını necə almaq olar?
Alimlərin yeni kəşfləri sayəsində İPV testinin köməyi ilə uşaqlıq boynu xərçənginə tutulma riskini minimuma endirmək mümkündür. Uşaqlıq boynu…
İstiqamət: Ginekologiya
Çanaq dibi əzələlərini möhkəmləndirmək üçün məşqlər
Müxtəlif qadın jurnallarında pəhrizlərə, saçların vəziyyətinə, üz və bədən dərisinə qulluğa, bədən quruluşunun korreksiyası problemlərinə, qulaqların, gözlərin, süd…
İstiqamət: Müalicəvi fiziki kültür

