Kişi və qadınlarda qarnın aşağı hissəsində ağrı göbəkdən aşağı nahiyədə lokallaşan ağrılı, xoşagəlməz hisslərdir ki. Bu səhifədə qarnın aşağı hissəsində ağrının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Cərrah Ginekoloq Nefroloq Nevroloq Onkoloq Qastroenteroloq Terapevt Uroloq
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Kişi və qadınlarda qarnın aşağı hissəsində ağrı göbəkdən aşağı nahiyədə lokallaşan ağrılı, xoşagəlməz hisslərdir ki, bu da daxili orqan xəstəliklərinin simptomu, travma və ya keçirilmiş əməliyyatın nəticəsi ola bilər. Onlar məhdud xarakterli ola bilər və ya qasıq və aralıq nahiyəsinə yayıla, belə, budlara və bədənin digər hissələrinə irradiasiya edə bilər. Qarın nahiyəsindəki istənilən ağrı mütləq həkim konsultasiyası tələb edir, çünki bəzi hallarda bu, xəstənin sağlamlığı və həyatı üçün təhlükəli vəziyyətləri müşayiət edir.
Növləri
Ağrılı hisslərin xarakteri, davametmə müddəti və yerləşməsi xəstəliyin səbəbindən asılıdır. Ağrı aşağıdakı yerlərdə lokallaşa bilər:
- Sağda (sağ qalça nahiyəsi);
- Solda (sol qalça nahiyəsi);
- Mərkəzdə, göbəkətrafı nahiyədə;
- Qasıqüstü zonada.
Bəzən ağrı bir yerdə cəmləşir, bəzi hallarda isə yayılmış xarakter daşıyır və bütün qarın divarını əhatə edir, qasığı tutur, belə irradiasiya edir.
İntensivliyinə və klinik xüsusiyyətlərinə görə qarnın aşağı hissəsindəki ağrının aşağıdakı növləri ayırd edilir:
- Kəskin;
- Döyünücü;
- Kəsici;
- Sızıltılı;
- Sancıcı;
- Tutmaşəkilli (spastik);
- Dartıcı.
Davametmə müddətinə görə diskomfort və ağrı hissləri qısamüddətli və uzunmüddətli, dövri və daimi ola bilər.
Səbəbləri
Qadınlarda qarnın aşağı hissəsində diskomfortun ən geniş yayılmış səbəblərinə aşağıdakılar aiddir:
- Aybaşı;
- Sidik-cinsiyyət sferasının infeksion-iltihabi xəstəlikləri;
- Çanaq orqanlarının yaxşı xassəli törəmələri (uşaqlıq miomaları, servikal kanal polipləri, yumurtalıq kistaları);
- Çanaq orqanlarının prolapsı.
Hamiləlik zamanı müxtəlif amillərin — həddindən artıq gərginlik, emosional stress, kimyəvi maddələrin təsiri, kəskin vəziyyətlər və s. — təsiri altında uşaqlıq tonusunun artması fonunda ağrı hissləri yarana bilər.
Kişilərdə qarnın aşağı hissəsindəki ağrının əsas səbəbləri bunlardır:
- Uroginital infeksiyalar;
- Sidik kisəsinin və ya sidik axarının iltihabı;
- Prostatit;
- Qəbizlik;
- Prostat vəzinin adenoması;
- Xayalıq orqanlarının iltihabı;
- Sidik-daş xəstəliyi.
Qarnın aşağı hissəsindəki ağrılıq və diskomfort mədə-bağırsaq traktının aşağı şöbələrinin kəskin və ya xroniki xəstəliklərinin, appendisitin, zərbələrin, deşici yaraların, hündürlükdən yıxılmanın və digər travmaların nəticəsi ola bilər.
Vəziyyətin daha az yayılmış səbəblərinə aşağıdakılar aiddir:
- Qastrit;
- Pankreatit;
- Qonoreya;
- Trixomoniaz;
- Qasıq yırtığı.
Bəzən qarnın aşağı hissəsindəki ağrılığa qaraciyər xəstəlikləri, bağırsaq kolikaları, kəskin zəhərlənmələr səbəb olur. Bəzi qadınlarda cinsi əlaqədən sonra kəskin ağrı yaranır.
Diaqnostika
Qarnın aşağı hissəsindəki ağrının səbəbini müəyyən etmək üçün kompleks diaqnostika aparılır. İlk növbədə o, xəstənin anamnezinin toplanmasını əhatə edir: keçirilmiş xəstəlik, travma və əməliyyatların tarixçəsi, həyat tərzi və qidalanma xarakteri, mövcud şikayətlər və olan klinik simptomlar. Həkim sorğu aparır, lazımi məlumatları qeyd edir, qarını əllə müayinə edir, temperaturu ölçür, dəri örtüklərini, ağız boşluğu selikli qişalarını müayinə edir.
Maqnit-rezonans tomoqrafiya (MRT), kompüter tomoqrafiyası (KT), analizlər, kolonoskopiya (FKS), uroqrafiya, qarın boşluğunun USM-i, çanağın USM-i, böyrəklərin USM-i, histeroskopiya, sistoskopiya, qarın boşluğunun rentgeni.
Xəstəliyin mənzərəsini dəqiqləşdirmək üçün laborator-instrumental müayinələr köməkçi olur, onların sırasına aşağıdakılar daxildir:
- Ümumklinik qan və sidik analizləri;
- Biokimyəvi qan analizi;
- Gizli infeksiyalara test (hepatit, xlamidioz, QİÇS);
- Sidiyin bakterioloji əkilməsi;
- Əsas hormonların səviyyəsinin müəyyənləşdirilməsi üçün test.
Qadınlara mütləq ginekoloji baxış təyin edilir. Əlavə prosedurlar tələb oluna bilər: kolposkopiya (qin və uşaqlıq boynunun mikroskop altında müayinəsi), salpingoqrafiya (fallopi borularının rentgenoloji müayinəsi) və digər üsullar.
Müalicə
Terapiya taktikası xəstənin yaşından və ümumi vəziyyətindən, xəstəliyin səbəbindən və patologiyanın hazırkı klinik mənzərəsindən asılıdır. Aybaşı fonunda qadınlarda qarnın aşağı hissəsindəki ağrının müalicəsində ağrıkəsicilər, spazmolitiklər, fitopreparatlar istifadə olunur.
Ağrı sindromu çanaq orqanlarının infeksion-iltihabi xəstəlikləri ilə əlaqəli olduqda antibakterial, iltihabəleyhinə, göbələkəleyhinə vasitələr, diyetoterapiya, fizioterapevtik prosedurlar təyin edilir. Göstərişlərə əsasən hormonal və sedativ preparatlar istifadə oluna bilər. Mikroelement çatışmazlığını aradan qaldırmaq üçün kompleks vitaminlər təyin edilir.
Bir sıra ginekoloji və uroloji vəziyyətlər cərrahi müdaxilə tələb edir. Qoyulmuş diaqnozdan və xəstənin vəziyyətindən asılı olaraq aşağıdakılar aparılır:
- Sidik kisəsindən və sidik axarından daşların çıxarılması;
- Törəmələrin kəsilib çıxarılması;
- Appendektomiya — appendiksin çıxarılması;
- Bətənxarici hamiləlikdə mayalanmış yumurta hüceyrəsinin aspirasiyası;
- Yumurtalığın pazşəkilli rezeksiyası;
- Adenomektomiya — prostat vəzi adenomasının çıxarılması;
- Digər əməliyyat növləri.
Qarnın aşağı hissəsində ağrıya səbəb olan patologiyaların müalicəsində ən vacib şey vaxtında yardıma müraciət etməkdir. Erkən diaqnostika xəstəliyin konservativ tədbirlərlə aradan qaldırılması və əməliyyatdan qaçınma şansını artırır.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Qarnın aşağı hissəsindəki ağrıların diqqətdən kənarda qalması gözlənilməz və son dərəcə təhlükəli nəticələrə gətirib çıxara bilər. Hamilə qadınlarda ağırlaşmalar aşağıdakılar ola bilər:
- Plasentanın ayrılması;
- Ektopik hamiləlikdə uşaqlıq borusunun cırılması;
- Özbaşına düşük;
- Dölün ölümü.
Çanaq orqanlarının və ya mədə-bağırsaq traktının infeksion xəstəliklərinin vaxtında başlanmayan müalicəsi iltihabın sağlam ətraf strukturlara yayılmasına gətirib çıxarır ki, bu da sepsis, peritonit, infeksion-toksik şok, ikincili patologiyaların (sidik-daş xəstəliyi, nefrolitiaz, hidronefroz, qapı venasının trombozu, pielonefrit və s.) inkişafına səbəb ola bilər.
Hamilə qadında qarnın aşağı hissəsində qəflətən güclənən ağrı qanaxma, huşun getməsi və ya zəiflik ilə müşayiət olunarsa, bu, bətənxarici hamiləliyin cırılması və ya plasentanın vaxtından əvvəl ayrılması ola bilər — belə hallar həyat üçün təhlükəlidir, dərhal təcili yardım çağırın.
Hansı həkimə müraciət etməli
Qarnın aşağı hissəsində ağrı yarandıqda əvvəlcə terapevtə müraciət etmək lazımdır. O, ilkin baxışdan sonra xəstəni lazımi profilli mütəxəssisə yönləndirir. Simptomatikadan asılı olaraq dərhal aşağıdakı ixtisaslar üzrə həkimlərə də müraciət etmək olar.
Qarnın aşağı hissəsindəki ağrı təkrarlandıqda, ürəkbulanma, zəiflik, bədən temperaturunun yüksəlməsi, sidik ifrazı ilə bağlı problemlər müşayiət etdikdə həkimə baş çəkməyi gecikdirməmək məsləhətdir.
Ginekoloq, uroloq, qastroenteroloq, nefroloq, cərrah, terapevt, pediatr, onkoloq, nevroloq.
Yadda saxla!
Qarnın aşağı hissəsindəki ağrı bir çox xəstəliyi müşayiət edir, onlardan bəziləri konservativ müalicəyə tam tabe olur, digərləri isə təcili cərrahi yardım tələb edir. Simptomları diqqətdən kənarda qoymamaq və dərhal əlçatan mütəxəssisin konsultasiyasına müraciət etmək vacibdir. Bu, xüsusilə hamilə qadınlara, uşaqlara və yaşlı insanlara aiddir, onlarda bir çox patologiya atipik ssenari ilə gedir.
Qarnın aşağı hissəsindəki ağrı bədən temperaturunun yüksəlməsi, qusma, diareya, güclü zəiflik, baş gicəllənməsi, nəfəs darlığı ilə birləşdikdə, ya təcili tibbi yardım çağırmaq, ya da müstəqil şəkildə ən yaxın, arzu olunan halda cərrahi profilli tibb müəssisəsinə müraciət etmək lazımdır. Dövri ağrılı hisslər kəskin çəki itkisi, daimi yorğunluq, yuxu və iştah pozğunluğu, tez-tez təkrarlanan qıcqırma tutmaları fonunda yarandıqda mütəxəssisə baş çəkmək mütləqdir.
Suallar və cavablar
Bu o deməkdir ki, mütəxəssisə göstərilmək lazımdır. Təkrarlanan ağrılar problemin aydın əlamətidir. Ağrının yerləşməsi və yaranma şəraiti qasıq yırtığı və ya qarnın ağ xəttinin yırtığı, xolesistit, daxili orqanların zədələnməsi və çoxlu digər xəstəliklərin olmasından xəbər verə bilər.
Bu, aybaşı zamanı xəstənin qarnın aşağı hissəsində güclü tutmavari və sızıldayıcı ağrılar keçirdiyi, vegetativ pozğunluqlardan (ürəkbulanma, baş gicəllənməsi, koordinasiya pozğunluğu) əziyyət çəkdiyi menstrual dövrün pozulması növüdür. Müstəqil xəstəlik deyil, daha çox sindrom sayılır və konservativ üsullarla uğurla korreksiya olunur.
