Follikulostimuləedici hormon hipofiz vəzisində hasil olunur və cinsi vəzilərin işini idarə edir: qadınlarda follikulların yetişməsini, kişilərdə spermatozoidlərin əmələ gəlməsini stimullaşdırır. Onun səviyyəsi problemin yumurtalıq və xayalarda, yoxsa hipofizdə olduğunu ayırmağa kömək edir. Analiz sonsuzluq, aybaşı pozğunluqları, menopauza və cinsi inkişafın ləngiməsi zamanı təyin olunur.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1–2 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 18 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- follitropin
- FSH
- FSH analizi
Müayinənin təsviri
Follikulostimuləedici hormon beyindəki hipofiz vəzisində hasil olunur və cinsi vəzilərin işini tənzimləyir. Qadınlarda o, yumurtalıqlarda follikulların böyüməsini və onlarda estradiolun yaranmasını stimullaşdırır. Kişilərdə FSH xayalara təsir edərək spermatozoidlərin yetişməsini təmin edir. Hormon cinsi yetişkənlik dövründən aktiv hasil olunmağa başlayır.
FSH-in miqdarı əks əlaqə prinsipi ilə idarə olunur. Cinsi vəzilər zəif işləyəndə hipofiz onları stimullaşdırmaq üçün daha çox FSH buraxır, ona görə yüksək FSH çox vaxt yumurtalıq və ya xaya çatışmazlığına işarədir. Aşağı FSH isə daha çox problemin hipofiz və ya hipotalamusda olduğunu göstərir. Bu səbəbdən analiz adətən lüteinləşdirici hormon (LH) və cinsi hormonlarla birlikdə qiymətləndirilir.
Qadınlarda FSH dövr ərzində dəyişir, ovulyasiyadan qabaq pik həddə çatır, menopauzadan sonra isə kəskin artır. Analiz venoz qanın zərdabında kemilüminessent immunoanaliz üsulu ilə aparılır.
Göstərişlər
FSH analizi qadın və kişilərdə reproduktiv sistemin işini yoxlamaq üçün təyin edilir:
- sonsuzluq;
- hamiləliyin təkrar pozulması;
- spermoqrammanın pis göstəriciləri;
- cinsi inkişafın gecikməsi və ya vaxtından tez başlaması;
- menstrual dövrün pozulması;
- xromosom xəstəliklərinə şübhə (Klaynfelter, Şereşevski-Terner sindromu və s.);
- hipotalamus və ya hipofizin pozğunluğuna işarə edən əlamətlər: uşaqlarda böyümənin pozulması, akromegaliya, çəki artımı, dəridə çatlar (striyalar).
Hormonal dərmanlarla müalicə zamanı FSH müalicənin effektini qiymətləndirmək üçün vaxtaşırı yoxlanılır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Akromegaliya
- Qadın sonsuzluğu
- Kişi sonsuzluğu
- Hipoqonadizm
- Klimaks (menopauzal keçid)
- Amenoreya
- Polikistik yumurtalıq sindromu
- Klaynfelter sindromu
- Hipofiz adenoması
- Hiperprolaktinemiya
- Anovulyasiya
- Erkən cinsi yetişkənlik
- Astenozoospermiya
- Oliqozoospermiya
- Yumurtalıqların vaxtından əvvəl çatışmazlığı
- Terner sindromu
- Hipopituitarizm
- Prolaktinoma
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8–12 saat
Qanı ac qarına verin, qadınlar dövrün 2–4-cü günü gəlsinlər.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Qan dirsək venasından götürülür.
-
Nəticə 1–2 iş günü
Həkiminiz FSH-ı LH və cinsi hormonlarla birlikdə yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı ac qarına verin: son yeməkdən 8–12 saat keçməlidir, su içmək olar.
- Qadınlar, həkim başqa gün təyin etməyibsə, analizi dövrün 2–4-cü günündə versinlər.
- Analizdən 3–4 gün əvvəl ağır fiziki yükdən və güclü stressdən çəkinin.
- Hormonal preparatları və oral kontraseptivləri analizdən bir neçə həftə əvvəl dayandırmaq lazım ola bilər, amma bunu yalnız həkimlə razılaşdıraraq edin.
- Bədəndə kəskin iltihab varsa, analizi sağaldıqdan sonraya keçirin.
- 1 saat əvvəl siqaret çəkməyin, qan verməzdən qabaq bir neçə dəqiqə oturub dincəlin.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək büküşündəki venadan götürülür. İynə batırılanda qısa sancı hiss oluna bilər, prosedur bir neçə dəqiqə çəkir. Sonra iynə vurulan yerə tampon qoyulur, onu bir neçə dəqiqə sıxıb saxlayın.
Qadınlar tibb işçisinə son aybaşının başladığı tarixi desinlər, nəticə dövrün fazasına uyğun qiymətləndirilir.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
FSH hormonunun səviyyəsi tək bir adamda belə vaxtdan və vəziyyətdən asılı olaraq dəyişir.
- Menstruasiya dövrünün fazası mühümdür: göstərici dövrün gedişində fərqlənir, ona görə analiz həkimin göstərdiyi gündə verilməlidir.
- Hamiləlik, südvermə dövrü və menopauza hormonun səviyyəsini xeyli dəyişir.
- Hormonal kontraseptivlər və hormon əvəzedici müalicə nəticəni aşağı sala bilər; bu barədə mütləq həkimə bildirin.
- Biotin (B7) tərkibli əlavələr immunoanaliz üsulu ilə ölçülən nəticəni təhrif edə bilər.
- Güclü stres və ağır fiziki yük də təsir göstərə bilər.
- Nəticə forması üzərindəki norma həmin laboratoriyanın üsuluna aiddir; başqa yerdə aparılmış analizlə birbaşa müqayisə etmək yanıltıcı ola bilər.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Göstəricini həkim klinik mənzərə və digər test nəticələri ilə birlikdə izah edir.
Referens dəyərlər
| Qrup | Yaş / faza | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| Oğlanlar və kişilər | 0–1 yaş | 3,5-dən az | mBV/ml |
| Oğlanlar və kişilər | 1–5 yaş | 1,45-dən az | mBV/ml |
| Oğlanlar və kişilər | 6–10 yaş | 3,04-dən az | mBV/ml |
| Oğlanlar və kişilər | 11–14 yaş | 0,36–6,29 | mBV/ml |
| Oğlanlar və kişilər | 15–20 yaş | 0,49–9,98 | mBV/ml |
| Kişilər | 21 yaşdan yuxarı | 0,95–11,95 | mBV/ml |
| Qızlar | 0–1 yaş | 0,10–11,30 | mBV/ml |
| Qızlar | 1–5 yaş | 0,68–6,70 | mBV/ml |
| Qızlar | 6–10 yaş | 1,00–7,40 | mBV/ml |
| Qızlar | 11–14 yaş | 1,00–9,28 | mBV/ml |
| Qadınlar (15 yaşdan) | Follikulyar faza | 3,03–8,08 | mBV/ml |
| Qadınlar | Ovulyasiya | 2,55–16,69 | mBV/ml |
| Qadınlar | Lüteal faza | 1,38–5,47 | mBV/ml |
| Qadınlar | Premenopauza | 1,7–21,5 | mBV/ml |
| Qadınlar | Postmenopauza | 26,72–133,41 | mBV/ml |
| Hamilə qadınlar | İstənilən müddət | 0,2-dən az | mBV/ml |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
FSH-in yüksəlməsi adətən cinsi vəzilərin zəif işlədiyini göstərir:
- anadangəlmə xəstəliklərdə yumurtalıqların və ya xayaların az inkişafı ilə gedən hipoqonadizm (Şereşevski-Terner, Klaynfelter, Suayer sindromları və s.);
- menopauza;
- yumurtalıqların və ya xayaların cərrahi yolla çıxarılması, həmçinin iltihab, şüalanma, zəhərlənmə, travma və ya infeksiyadan sonra onların funksiyasının pozulması;
- hipofiz adenoması və FSH hasil edən digər şişlər;
- endometrioz;
- vaxtından əvvəl cinsi yetişkənlik.
FSH-in azalması bu hallarda müşahidə olunur:
- hamiləlik;
- hipofizin və ya hipotalamusun çatışmazlığı: hipofizar boy geriliyi, Şihan sindromu, panhipopituitarizm;
- Kallman sindromu, anadangəlmə təcrid olunmuş FSH çatışmazlığı;
- hiperprolaktinemiya;
- polikistik yumurtalıq sindromu;
- anoreksiya, qidalanmanın kəskin çatışmazlığı;
- hemoxromatoz;
- estrogen və ya androgen hasil edən yumurtalıq, xaya və böyrəküstü vəzi şişləri.
Dərmanlar da nəticəyə təsir edir. Hidrokortizon, qonadoliberin, ürək qlikozidləri, bəzi statinlər və şiş əleyhinə preparatlar FSH-i yüksəldə, anabolik steroidlər, qıcolma əleyhinə dərmanlar, estrogen və proqesteron preparatları, prednizolon isə azalda bilər. Yaxın vaxtda keçirilmiş MRT, radioizotop müayinəsi və monoklonal antikorların yeridilməsi də nəticəni təhrif edə bilər. Diaqnozu yalnız həkim bütün məlumatlara əsasən qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda ginekoloq, androloq, pediatr və ya endokrinoloqun məsləhəti tövsiyə olunur. Həkim cinsiyyət orqanlarının və böyrəküstü vəzilərin ultrasəs müayinəsi, türk yəhərinin rentgenoqrafiyası, həmçinin LH, ümumi və sərbəst testosteron, dihidrotestosteron, prolaktin, estradiol, proqesteron, antimüller hormonu, AKTH, TSH və somatotrop hormon analizlərini təyin edə bilər. Kişilər əvvəllər verməyiblərsə, spermoqramma da tövsiyə olunur.
Yadda saxla!
FSH yumurtalıq ehtiyatı haqqında təxmini məlumat verir, lakin bir ölçmə ilə nəticə çıxarmaq olmaz: dövrdən-dövrə göstərici xeyli dəyişə bilər. Hamiləlik planlaşdıran qadınlarda həkim adətən FSH-i antimüller hormonu ilə birlikdə qiymətləndirir.
- Yüksək FSH aşkar edilibsə və hamiləlik planlaşdırırsınızsa, reproduktoloqa müraciəti uzun müddət təxirə salmayın.
- Təkrar analizi dövrün eyni günündə verin ki, nəticələri müqayisə etmək mümkün olsun.
Qiymət cədvəli
- Follikulostimuləedici hormon (FSH) 18 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Dövrün əvvəlində hormonlar ən sabit və aşağı səviyyədə olur, bu zaman FSH yumurtalıqların əsas vəziyyətini daha düzgün əks etdirir. Dövrün ortasında ovulyasiyadan əvvəl hormon kəskin artır və nəticə yanlış yozula bilər.
Yüksək FSH və aşağı estradiol menopauza üçün xarakterikdir. Lakin keçid dövründə hormon səviyyələri dalğavari dəyişir, ona görə həkim nəticəni şikayətlərlə və aybaşının olub-olmaması ilə birlikdə qiymətləndirir, lazım gələrsə analizi təkrarlayır.
Kişilərdə FSH dövri dəyişmədiyi üçün analizi istənilən gün vermək olar. Yalnız ac qarına gəlmək, bir gün əvvəl ağır fiziki yükdən və stressdən çəkinmək kifayətdir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Aybaşı gecikir: səbəbi yalnız hamiləlikdirmi?
Aybaşının gecikməsi həmişə hamiləliklə bağlı olmur. İlk addım hamiləlik ehtimalını yoxlamaq, sonra gecikmənin təkrarlanmasını və yanaşı əlamətləri qiymətləndirməkdir.
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
Polikistik yumurtalıq sindromu: aybaşıdan hamiləlik planına qədər
PCOS adı ilə tanınan sindrom yalnız yumurtalıqlarla bağlı deyil. Aybaşı, dəri əlamətləri, maddələr mübadiləsi və hamiləlik planı birlikdə…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya / Endokrinologiya / Reproduktologiya
Menopauzaya keçid: bədəndə nə dəyişir?
Menopauzaya keçid aybaşı dəyişiklikləri ilə yanaşı yuxu, istilik basması və intim narahatlıq yarada bilər. Hər yeni şikayəti menopauzaya…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
Menopauzada hormon müalicəsi: qərar necə verilir?
Menopauzal hormon müalicəsi bəzi şikayətləri azalda bilər, lakin hər qadına uyğun deyil. Preparatın növü, qəbul yolu və fərdi…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
