Musculi skeleti
Skelet əzələləri sümüklərə bərkiyən və iradi idarə olunan zolaqlı əzələlərdir. Onlar hərəkəti, duruşu, tənəffüsü təmin edir və istilik hasil edir.
Sistem: Dayaq-hərəkət sistemi
Yerləşməsi
Skelet əzələləri bütün bədəni əhatə edir: baş və boyun, gövdə, çiyin qurşağı, ətraflar. Onlar vətərlər vasitəsilə sümüklərə, bəzi üz əzələləri isə dəriyə bərkiyir.
Quruluşu
Əzələ çoxsaylı uzun, çoxnüvəli əzələ liflərindən ibarətdir; liflər dəstələr əmələ gətirir və birləşdirici toxuma qişaları ilə örtülüdür. Liflərin daxilində yığılma zülalları — aktin və miozin sıralanaraq mikroskopda zolaqlı görünüş yaradır. Hər əzələnin öz qan təchizatı və sinir lifləri var.
Funksiyası
- iradi hərəkətlər və duruşun saxlanması;
- tənəffüs (diafraqma, qabırğaarası əzələlər);
- istilik hasilatı — titrəmə soyuqda bədəni qızdırır;
- qlükozanın istifadəsi və mübadilənin tənzimində iştirak;
- oynaqların stabilləşdirilməsi və qorunması.
Yaşla əzələ kütləsi və gücü azalır (sarkopeniya). Müntəzəm güc məşqləri və kifayət qədər zülal bu prosesi ləngidir.
Suallar və cavablar
Məşqdən sonrakı ağrı adətən bir neçə günə keçir. Səbəbsiz, uzun sürən ağrı, artan zəiflik, əzələlərin şişməsi və ya sidiyin tündləşməsi həkim müayinəsi tələb edir.
Nevroloji baxış, qanda kreatinkinazanın təyini, elektroneyromioqrafiya (ENMQ); lazım olduqda əzələlərin MRT-si və biopsiyası.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
- Miozit
- Miasteniya
- Fibromialgiya
- Sarkopeniya
- Rabdomioliz
- Miofasial ağrı sindromu
- Düşen əzələ distrofiyası (mənşəcə əzələ distrofiyası)
- Dermatomiozit
- Uşaq serebral iflici (USİ)
- Gərginlik tipli baş ağrısı
- Narahat ayaqlar sindromu
- Spinal əzələ atrofiyası (SMA)
- Yan amiotrofik skleroz (YAS)
- Distoniya
- Piriform əzələ sindromu
- Trixinelloz
- Anadangəlmə əyriboyunluq
- Polimiozit
- Revmatik polimialgiya
- Hipokaliemiya
- Maqnezium çatışmazlığı
- Kompartment sindromu
