Əzələ ağrısı şikayətləri klinik təcrübədə tez-tez rast gəlinir. Bu səhifədə əzələ ağrısının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Cərrah İnfeksionist Nevroloq Revmatoloq Terapevt Travmatoloq-ortoped
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Əzələ ağrısı şikayətləri klinik təcrübədə tez-tez rast gəlinir. Onlar travma, həddindən artıq yorğunluq və ya ciddi xəstəliklərlə bağlı olur. Təcrübəli həkimin təyin etdiyi müayinə əlamətin əsl səbəbini tapmağa və effektiv müalicə təyin etməyə kömək edir.
Növləri
Mialgiyanın müxtəlif təsnifatları mövcuddur: kəskin və xroniki, kəskin şiddətli və zəif ifadə olunan, yüklənmədən sonra və ya sakit vəziyyətdə yaranan.
- Lokal ağrı. Konkret səbəblə (travma, xəstəlik) bağlıdır, adətən daimi və ya müntəzəm təkrarlanan xarakter daşıyır. Ağrının şiddəti yüngündən ümumi vəziyyətə təsir edən ağır dərəcəyə qədər dəyişə bilər.
- Radikulyar ağrı. Geniş sahəyə yayılan və hərəkət, öskürək, asqırma zamanı güclənən intensiv ağrıdır. Adətən sinir kökünün sıxılması ilə bağlıdır.
- Əks olunan (iradiasiya edən) ağrı. Narahatlıq istənilən nahiyədə yarana bilər və bədən vəziyyətinin dəyişməsindən asılı deyil. Onu daxili orqanların xəstəlikləri yaradır, ona görə də şiddətini yalnız patoloji ocağa təsir etməklə azaltmaq mümkündür.
- Miofassial ağrı. Adətən sızıltılı və ya qıcolma xarakterli olur, konkret nahiyədə və ya bədənin müxtəlif yerlərində yaranır. Narahatlıq yaradan əzələ gərgin olur, spazmın səbəbi dayaq-hərəkət sisteminin və ya daxili orqanların xəstəlikləri ola bilər.
Ağrının somatik təbiəti olduqda xəstə mialgiyanın ən çox yarandığı yeri dəqiq göstərə və onu təsvir edə bilir. Somatoform pozğunluqlarda ağrını təsvir etmək çətin olur.
Səbəbləri
Əzələ ağrısının tez-tez rast gəlinən səbəbi fiziki yüklənmədir. Məşq zamanı toxumalarda əzələ artımını stimullaşdıran mikrotravmalar baş verir. Belə hisslər adətən insanın iş qabiliyyətini pozmur və tez keçir.
Əzələ ağrısının səbəbləri həmçinin aşağıdakı amillərlə bağlıdır:
- Travmalar;
- Soyuqdəymə;
- O cümlədən bədən istiliyinin qalxması zamanı intoksikasiya;
- Respirator infeksiyalar;
- Sinir liflərinin zədələnməsi;
- Endokrin patologiyalar;
- Ürək-damar sistemi xəstəlikləri;
- Orqanizmdə qida maddələrinin çatışmazlığı;
- Bəzi dərman qruplarının (məsələn, statinlərin) qəbulu.
COVID-19 koronavirus infeksiyasının və postkovid sindromunun təsirinə dair son tədqiqatlar sinir liflərinin infeksion zədələnməsi və vegetativ pozğunluqlar səbəbindən ağrının yaranmasının mümkün olduğunu göstərir. Narahatlıq tez-tez gecə vaxtı yaranır, bu zaman xəstə üçün mialgiyanın xarakterini təsvir etmək və harada lokalizasiya olunduğunu göstərmək çətin olur.
İdmanla məşğul olan və ya əksinə, hipodinamiyadan əziyyət çəkən, anamnezində dayaq-hərəkət sistemi patologiyaları olan insanlarda əzələ ağrısı riski daha yüksəkdir. Şəxsiyyətin psixoloji xüsusiyyətləri də əhəmiyyət kəsb edir: ağrı stress, artmış narahatlıq, yorğunluq fonunda yaranan həddindən artıq gərginliklə əlaqəli ola bilər.
Diaqnostika
Müayinə klinik əhəmiyyətli məlumatın toplanması ilə başlayır: ağrı nə vaxt yaranır və nə qədər davam edir, sindromdan əvvəl hansı hadisələr baş verib və anamnezdə hansı xroniki xəstəliklər var. Xəstədə əvvəllər aparılmış diaqnostik testlərin nəticələri və ya tibbi rəylər varsa, onları qəbula gətirə bilər.
Fiziki müayinə, əzələlərin əl ilə yoxlanılması və nevroloji funksional testlərdən sonra həkim xəstəni aşağıdakı müayinələrə yönləndirir:
- Laborator qan analizləri: iltihab markerləri, revmoproba, qan zərdabında sidik turşusunun səviyyəsi;
- Yumşaq toxumaların USM-i;
- Rentgenoqrafiya;
- Kompüter tomoqrafiyası (KT) və maqnit-rezonans tomoqrafiyası (MRT);
- Əzələ biopsiyası;
- Elektronöromioqrafiya, elektromioqrafiya: sinir impulslarının əzələlər boyu ötürülməsinin öyrənilməsi.
Əlavə olaraq digər dar profilli həkimlərin konsultasiyaları təyin oluna, konsiliumlar keçirilə bilər.
Müalicə
Diaqnostika ağrının dəqiq səbəbini müəyyən etməyə imkan veribsə, həkim etiotrop (səbəbi aradan qaldırmağa yönəlmiş) və simptomatik (özünü hiss etmə vəziyyətini tez yaxşılaşdırmaq üçün nəzərdə tutulmuş) müalicə təyin edəcək. Bu, dərman, fizioterapevtik və ya cərrahi müalicə ola bilər. Terapiya nəticəsini saxlamaq və mialgiyanın təkrar inkişafının qarşısını almaq üçün həkim əzələləri möhkəmləndirməyə, qan və limfa axınını normallaşdırmağa, orqanizmə lazım olan elementləri bərpa etməyə yönəlmiş tövsiyələr verəcək.
Simptomun psixogen mənşəli olduğu hallarda psixoterapiya, xəstəyə relaksasiya texnikalarının öyrədilməsi, vitamin kompleksləri, sedativ vasitələr və antidepresantların qəbulu tövsiyə olunur.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Müalicə olunmadan uzun müddət davam edən ağrı aşağıdakılara səbəb ola bilər:
- Əzələ atrofiyası;
- Sinirin əzələ toxuması tərəfindən sıxılaraq zədələnməsi;
- Kontraktura — hərəkət məhdudiyyəti;
- Əsas xəstəliyin proqressivləşməsi və həyat keyfiyyətinin azalması.
Əzələ ağrısı zamanı təyin olunan müalicə və həkimin bütün tövsiyələrinə əməl edilməsi adətən simptomdan tamamilə qurtulmağa imkan verir.
Hansı həkimə müraciət etməli
İlkin qəbula terapevtə yazıla bilərsiniz: o, anamnez toplayacaq, ilkin baxış keçirəcək və hansı profil üzrə həkimin xəstəni izləməyə davam etməli olduğunu müəyyən edəcək.
Ağrı sindromunun səbəbindən asılı olaraq diaqnostika və müalicəni aşağıdakı həkimlər apara bilər:
Yadda saxla!
Mialgiya müntəzəm yaranırsa və idmanla əlaqəli deyilsə, həkimə müraciət edib müayinədən keçmək lazımdır. Əzələ ağrısı simptomunun arxasında müxtəlif patologiyalar gizlənə bilər: siniri sıxan şişlər, ağır nevroloji proseslər, çatışmazlıq vəziyyətləri. Sindromun səbəbi sağlamlıq üçün təhlükəli olmadığı hallarda belə, mütəxəssisə müraciət etməkdən imtina həyat keyfiyyətinin aşağı düşməsinə gətirib çıxarır: insan daim ağrıya dözməli, analgetiklər qəbul etməli, aktiv istirahətdən imtina etməli olur ki, bu da depressiyaya səbəb ola bilər. Kompleks müalicə narahatlıqdan qurtulmağa, onun gələcəkdə inkişafının qarşısını almağa, həmçinin ağırlaşmaların yaranmasının qarşısını almağa imkan verəcək.
Suallar və cavablar
Həkimə getməzdən əvvəl ağrıkəsici preparat, spazmolitik qəbul etmək olar. Diaqnostika aparılmadan, ağrının səbəbi və növü müəyyən edilmədən ən effektiv müalicə üsulunu tapmaq mümkün deyil.
İltihabın kəskin dövründə yüklənməni minimuma endirmək lazımdır. Təyin olunan terapiya özünü hiss etmə vəziyyətini bərpa etdikdən sonra tədricən adi aktivliyə qayıtmaq mümkün olacaq. Bədən tərbiyəsi ağrının psixogen səbəbi olduqda, həmçinin postkovid sindromu və xroniki yorğunluq sindromunda təsirlidir.
