Endometrit: səbəbləri, simptomları və müalicəsi

Endometrit – uşaqlığın funksional qatının (endometriumun) iltihabı ilə xarakterizə olunan ginekoloji patologiyadır. Endometritin inkişafının səbəbi ən çox yerli immunitetin zəifləməsi zamanı uşaqlığa düşən mikroorqanizmlərdir.

Yayımlanma tarixi: 21.09.2026

Sinonimlər

Uşaqlıq daxili qişasının iltihabı

Xəstəlik haqqında

Uşaqlıq; aybaşı dövründə endometriumun dəyişməsi (sxem). Mənbə: Servier Medical Art, CC BY 4.0

Normada endometrium dövri olaraq yenilənir. Toxumalar aybaşı zamanı rədd olunur, daha sonra isə hormonların təsiri altında yenidən artır. Əgər mayalanmış yumurta hüceyrəsinin uşaqlıq divarına yapışması baş verməyibsə, dövr yenidən təkrarlanır. Qadın reproduktiv orqanı infeksiyalardan qorunur, lakin bəzi şəraitlərdə patogenlər yenə də ona zərər vura bilər.

Səbəbləri

Endometritin səbəbləri və risk faktorları

Endometrit spesifik (xlamidiyalar, mikoplazmalar, solğun treponema, vərəm mikobakteriyaları ilə yoluxma zamanı yaranır) və ya qeyri-spesifik (vajina mikroflorasının tərkibində pozğunluqlar fonunda inkişaf edir) mənşəli ola bilər. Əsas meylləndirici amillər uşaqlığın və ətraf toxumaların travmaları hesab olunur, yəni:

Təbii doğuşlar;
Abort;
Qazıma;
Qeysəriyyə əməliyyatı;
Aqressiv biopsiya materialının götürülməsi;
Histeroskopiya;
Uşaqlıqdaxili spiralın qoyulması..

Belə şəraitdə mikroorqanizmlər selikli qişanın zədələnmiş sahələri vasitəsilə birbaşa və ya mikrofloranın tərkibinin dəyişməsi, mühitin turşuluğunun azalması fonunda qalxan yolla uşaqlığın toxumalarına nüfuz edə bilər.

Xroniki forma daha çox keçirdilmiş kəskin endometritdən sonra, qeyri-adekvat müalicə səbəbindən, eləcə də ləng gedən infeksion xəstəliklər fonunda inkişaf edir. Mikroorqanizmlərin uşaqlığa daxil olması üçün predispozisiya yaradan amillər bunlardır:

Düzgün aparılmayan şırınqalama;
Spermisid vasitələrdən müntəzəm istifadə;
Tamponlardan həddindən artıq istifadə (səhv istifadə);
Intim gigiyena qaydalarının pozulması;
Xroniki streslərə məruz qalma;
Immunitetin sistemli azalması (immun sisteminin patologiyaları, tez-tez ORVİ, onkopatologiyalar və s.).

Təsnifat

Endometrit xəstəliyin inkişaf və təzahür xüsusiyyətlərindən asılı olaraq formalar üzrə təsnif edilir. Patologiya 2 növ ola bilər:

Kəskin endometrit. Qəfil yaranır, daha çox uşaqlıq nahiyəsində aparılan müdaxilələr fonunda. Bədənin intoksikasiyası əlamətlərinin üstünlük təşkil etdiyi parlaq klinik təzahürlərlə xarakterizə olunur.
Xroniki endometrit. Daha çox cinsi yolla keçən mikroorqanizmlərlə yoluxma zamanı inkişaf edir. Silinmiş klinik mənzərə ilə xarakterizə olunur. Uşaqlıq divarında struktur dəyişikliklərə səbəb olur.

Klinik mənzərə

Endometritin əsas əlamətləri

Endometritin təzahürləri xəstəliyin formasına görə müəyyən edilir. Uşaqlığın daxili qatının kəskin iltihabı aşağıdakı simptomlarla müşayiət olunur:

Bədən temperaturunun yüksəlməsi (febril və ya subfebril göstəricilər);
Üşütmə, tərləmə;
Ümumi zəiflik, yuxululuq;
Qarının aşağı hissəsində ağrılar, oma nahiyəsinə, belə və aralıq nahiyəsinə yayılır;
Vajinadan ifrazatlar (seroz, irinli, qanlı);
Genital orqanlardan gələn xoşagəlməz qoxu.

Xroniki iltihab prosesi daha az intensiv şəkildə təzahür edir. Simptomatika xəstəliyin inkişaf müddətindən, patoloji dəyişikliklərin mahiyyətindən və dərinliyindən, ətraf toxumaların patologiyaya cəlb olunma dərəcəsindən asılıdır. Uşaqlıqda xroniki iltihabın əlamətləri ola bilər:

Qarının aşağı hissəsində sızıldayan və ya dartıcı ağrılar (qasıq nahiyəsinə, bel nahiyəsinə yayılır);
Tez yorulma, ümumi narahatlıq;
Cinsi əlaqə zamanı ağrılı hisslər;
Libidonun azalması;
Xoşagəlməz qoxulu patoloji vajinal ifrazatlar;
Aybaşı xarakterinin dəyişməsi (az və ya çox qanaxma);
Aybaşı zamanı ağrıların güclənməsi;
Aybaşıarası və ya asiklik qanaxmalar;
Tsiklin pozulması;
Hamilə qalma ilə bağlı problemlər;
Təkrarlanan düşüklər.

Xroniki endometrit inkişaf etməyən (dondurulmuş) hamiləliyin mümkün səbəblərindən biri ola bilər.

Uşaqlıqdaxili kontraseptivlərdən istifadə edən qadınlar üçün iltihabi prosesin daha parlaq əlamətləri xarakterikdir. Düzgün müalicə zamanı kəskin endometrit orta hesabla 10-15 günə keçir. Müalicə olmadıqda artıq 2 həftədən sonra iltihabi dəyişikliklər xronikiləşir. Çox vaxt xəstəliyin kəskin dövrü olmur, dərhal xroniki forma inkişaf edir. Onda qadınlar uzun müddət sonra kömək üçün müraciət edirlər, daha çox hamilə qalmaq cəhdlərinin uğursuzluğuna görə.

Müasir mərhələdə xroniki endometritin inkişafının ən aktual nəzəriyyəsi autoimmun nəzəriyyədir. Bu nəzəriyyə mama-ginekoloqlar, reproduktoloqlar və immunoloqlar arasında mübahisə predmetidir.

Xəstəliyin simptomları

Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?

Özünüzü müalicə etməyin

Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
Mütləq həkimə müraciət edin

Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
Müalicəni təxirə salmayın

İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103

Diaqnostika

Endometritin diaqnostikası

Kəskin endometritə şübhə ginekoloqda pasiyentin şikayətlərinin və ginekoloji müayinənin təhlilindən sonra yaranır. Uşaqlığın palpasiya zamanı onun böyüməsi və ağrılılığı müəyyən edilir. İltihabın səbəblərini aydınlaşdırmaq üçün vaginadan götürülmüş yaxma analizləri aparılır.

Xroniki endometritin diaqnostikası vakuum-aspirasiya ilə əldə edilmiş endometrioid toxumaların histoloji tədqiqatına əsaslanır. Yapışmalar və kobud iltihabi dəyişikliklər Ultrasəs diaqnostikasıIlə aşkar edilir.

Xidmətlər

Müalicə

Endometritin müalicə istiqamətləri

Müalicə üsulları

Endometritin müalicəsi iltihabın inkişaf səbəblərindən asılı olaraq fərdi qaydada seçilir. Kəskin forma adətən stasionarda müalicə olunur, çünki septik ağırlaşmalar riski mövcuddur. Xroniki endometrit kompleks müalicə tələb edir, hansı ki, çox vaxt cərrahi və konservativ yanaşmaları birləşdirir. Əgər qadında uşaqlıqdaxili spiral qoyulubsa, onun çıxarılması zərurəti həkim tərəfindən iltihabın ağırlığı və müalicəyə cavab nəzərə alınmaqla həll edilir.

Konservativ müalicə

Kəskin endometrit antibiotiklər, infuzion və desensibilizasiyaedici terapiya vasitəsilə müalicə olunur. Kəskin iltihabi proses yatırıldıqdan sonra qeyri-steroidlər, immunomodulyatorlar, vitaminlər təyin edilir. Stasionar şəraitdə dərman preparatlarının birbaşa uşaqlıq boşluğuna yeridilməsi tətbiq olunur.

Xroniki formanın müalicəsi daha mürəkkəbdir. Həmişə antimikrob preparatlar effektiv olmur. İmmunkorreksiya, vitaminoterapiya, hormonoterapiyanı özündə birləşdirən kompleks yanaşma tələb olunur.

Reabilitasiya mərhələsində çanaq orqanlarının hemodinamikasını yaxşılaşdırmağa, yumurtalıqların funksiyasını normallaşdırmağa, yapışma prosesinin profilaktikasına yönəlmiş fizioterapevtik prosedurlar təyin edilir.

Cərrahi müalicə

Uşaqlıq boşluğunda iltihabı dəstəkləyən yoluxmuş toxumaların (endometrium sahələrinin, döl yumurtası hissəciklərinin, plasentanın fraqmentlərinin) mövcudluğuna şübhə olduqda vakuum-aspirasiya tələb oluna bilər. Belə halda əməliyyat ümumi narkoz altında vaginal giriş yolu ilə aparılır. Histeroskop vasitəsilə həkim manipulyasiyaları nəzarətdə saxlayır və xüsusi alətlərlə uşaqlıq boşluğunu boşaldır. Alınan bioloji material immunohistokimyəvi müayinəyə göndərilir. Əməliyyatdan sonra qadın bir neçə saat stasionarda qalır.

Evə yazıldıqdan sonra müalicə ambulator rejimdə davam etdirilir. Ginekoloqlar iltihabəleyhinə, hormonal terapiya, antibiotiklər təyin edirlər.

Reabilitasiya

Endometritin cərrahi müalicəsindən sonra qadının 2-3 həftə müddətinə cinsi əlaqələrdən, hamam və saunaya getməkdən, hovuzda və ya açıq su hövzəsində çimməkdən imtina etməsi lazımdır. Özünü ciddi fiziki və ya psixoemosional yüklənmələrə məruz qoymaq arzuolunan deyil.

Profilaktika

Endometritin profilaktikası

Endometritin qarşısını almaq üçün qadın mütəmadi olaraq ginekoloq tərəfindən profilaktik müayinələrdən keçməli, cinsi əlaqələrə seçici yanaşmalı, baryer kontraseptiv vasitələrdən istifadə etməli, diaqnostika olunmuş ginekoloji patologiyaları tam şəkildə müalicə etdirməlidir. İnziv müalicə və ya diaqnostik manipulyasiyalardan sonra həkimin tövsiyələrinə dəqiq riayət etmək, təyin olunmuş preparatları qəbul etmək, həmçinin ağırlaşmaların ilk əlamətlərində yardım üçün müraciət etmək lazımdır.

Yadda saxla!

Endometrit keçirmiş qadınların geniş yayılmış səhvi xəstəliyin inkişafına nəzarətin olmamasıdır. Bir qayda olaraq, qadına ginekoloq tərəfindən təyinat verilir və o, evdə müalicəyə göndərilir. Vəziyyət yaxşılaşdıqdan sonra bir çox pasiyentlər preparatları qəbul etməyi unudur və ya onların tətbiq rejimini pozurlar. Müalicəyə məsuliyyətsiz münasibətin nəticəsi iltihabi prosesin xronikiləşməsidir.

Müalicə kursu başa çatdıqdan sonra bütün qadınlar nəzarət müayinəsi üçün ginekoloqa gəlmir, buna görə də ləng gedən iltihab davam edir. O, illərlə simptomsuz keçə, uşaqlıq divarlarının quruluşunda pozğunluqlara səbəb ola, ətraf orqanlara yayıla bilər. Nəticədə, aralıqla aşağı qarında çəkici ağrılarla təzahür edən yapışmalar yaranır.

Yapışma xəstəliyi tez-tez hamiləliyin daşınmamasına və sonsuzluğa gətirib çıxarır. Xroniki endometritdən əksər hallarda hamilə qalma problemləri ilə üzləşən reproduktiv yaşda olan qadınlar əziyyət çəkirlər. Xəstəliyin xroniki formasının müalicəsindən və hamiləliyin baş verməsindən sonra belə, onun spontan pozulması, plasentar çatışmazlıq və digər ağırlaşmalar riski qalır.

Əlaqəli Xəstəliklər

Suallar və cavablar

Xeyr, kəskin endometritin əksər hallarında əməliyyat tələb olunmur, müalicə əsasən konservativ üsullarla aparılır. Cərrahi müdaxilə adətən uşaqlıqda hamiləlik qalıqları, irinli ocaq və ya digər ağırlaşmalar aşkarlandıqda, yaxud konservativ müalicə nəticə vermədikdə nəzərdən keçirilir. Konkret taktikanı iltihabın forması, ağırlığı və müayinə nəticələri əsasında ginekoloq müəyyən edir.

Vaxtında və tam kursla aparılan müalicə zamanı kəskin endometrit əksər hallarda tam sağalma ilə nəticələnir. Lakin müalicə yarımçıq dayandırıldıqda və ya təkrarlanan iltihablar zamanı xəstəlik xroniki formaya keçə bilər, bu isə dövri kəskinləşmələrlə müşayiət olunur. Xroniki formanın müalicəsi daha uzun müddət tələb edir və nəticə iltihabın müddətindən və endometriumun vəziyyətindən asılıdır.

Bəli, xüsusən xroniki endometrit endometriumun mayalanmış yumurta hüceyrəsini qəbul etmə qabiliyyətini pozaraq hamiləliyin baş verməsini çətinləşdirə bilər, bəzən erkən düşük riskini də artırır. Bu, hər pasiyentdə mütləq baş vermir — nəticə iltihabın müddətindən və toxumanın zədələnmə dərəcəsindən asılıdır. Hamiləliyi planlaşdırarkən əvvəlcə iltihabın müalicə olunması məsləhət görülür.

Konsultasiya alın

Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.

Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:

*1103

Endometrit